Hãy trình bày các đặc điểm cơ bản của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Giải Kinh tế và Pháp luật 10 Bài 14: Khái niệm, đặc điểm, vị trí của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Giải sgk KTPL 10 Bài 14: Khái niệm, đặc điểm, vị trí của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Câu hỏi trang 99 KTPL 10: Em hãy đọc thông tin sau để trả lời câu hỏi:

Hãy trình bày các đặc điểm cơ bản của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nêu một ví dụ thực tế để minh họa cho đặc điểm đó.

Quảng cáo

Lời giải:

+ Hiến pháp quy định những vấn để cơ bản nhất của Nhà nước và xã hội: Nội dung Hiến pháp quy định về chế độ chính trị; chế độ kinh tế; chính sách xã hội, văn hoá, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; tổ chức và hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nưỚC;...

Ví dụ: Điều 2 Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định về bản chất nhà nước và việc tổ chức thực hiện quyền lực chính trị ở Việt Nam như sau:

1. Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

2. Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.

3. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

+ Hiến pháp là văn bản có hiệu lực pháp lí cao nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam: Hiến pháp là luật gốc, các quy định trong Hiến pháp là cơ sở để xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật khác trong hệ thống pháp luật (bộ luật, luật, pháp lệnh, nghị định, thông tư, quyết định,...). Các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật khác được xây dựng và ban hành để cụ thể hoá nhằm thực hiện Hiến pháp nên đều phải phù hợp, không được trái Hiến pháp.

Ví dụ: Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội ban hành Luật Tổ chức Toà án nhân dân, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật Tồ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Quốc hội,...

+ Hiến pháp được xây dựng, ban hành, sửa đổi, bổ sung theo trình tự, thủ tục đặc biệt: Hiến pháp được xây dựng, ban hành, sửa đổi, bổ sung theo trình tự, thủ tục đặc biệt được quy định trong Hiến pháp.

Ví dụ: Năm 2013, khi sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Quốc hội đã tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên phạm vi cả nước trong nhiều tháng. Dự thảo Hiến pháp được công bố công khai để cơ quan, tổ chức, trường học, địa phương và mọi tầng lớp nhân dân tham gia góp ý. Sau đó, Quốc hội thảo luận qua nhiều kì họp và Hiến pháp chỉ được thông qua khi có ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.

Quảng cáo

Lời giải Kinh tế pháp luật 10 Bài 14: Khái niệm, đặc điểm, vị trí của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hay khác: