Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài toán đồ thị (có lời giải)

Bài viết Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài toán đồ thị gồm các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao với phương pháp giải chi tiết và bài tập tự luyện đa dạng giúp Giáo viên có thêm tài liệu ôn thi Học sinh giỏi Hóa 9.

Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài toán đồ thị (có lời giải)

Xem thử

Chỉ từ 300k mua trọn Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 sách mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

A. LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI

Dạng 1. Sục khí CO₂ vào dung dịch Ba(OH)₂ hoặc Ca(OH)₂ (Dạng đồ thị tam giác vuông cân)

- Phương trình hóa học

→ Lượng kết tủa tăng dần đến cực đại a mol ứng với phản ứng (1), phản ứng này cần a mol CO₂. Sau đó lượng kết tủa tan dần đến hết ứng với phản ứng (2), phản ứng này cũng cần a mol CO₂.

→ Vậy sự biến thiên lượng kết tủa BaCO₃ hoặc CaCO₃ theo lượng CO₂ được biểu diễn bằng đồ thị sau:

Dựa vào dạng hình học của đồ thị, ta thấy đường biến thiên lượng kết tủa hợp với trục hoành tạo thành một tam giác vuông cân.

→ Nếu phản ứng tạo ra một lượng kết tủa x mol (như đồ thị) thì ta dễ dàng tính được số mol CO₂ tham gia phản ứng là x mol hoặc $y=(2a-x)\mathrm{mol}$.

Hay: $n_{{\mathrm{CO}}_2\left(\mathrm{pư}\right)}=2n_{\mathrm{Ba}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2\mathrm{hoặc}\mathrm{Ca}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2}-n_{\mathrm{kết}\mathrm{tủa}}$

Dạng 2. Sục khí CO₂ vào dung dịch chứa hỗn hợp các bazơ NaOH (hoặc KOH) và Ba(OH)₂ (hoặc Ca(OH)₂) (dạng đồ thị hình thang cân)

- Phương trình hóa học

+ Đoạn 1: Xảy ra phản ứng giữa CO₂ với Ba(OH)₂ tạo kết tủa: $n_{{\mathrm{co}}_2}=n_{\downarrow }$

+ Đoạn 2: Xảy ra phản ứng giữa CO₂ với NaOH tạo ra NaHCO₃: $n_{{\mathrm{CO}}_2}=n_{\mathrm{Ca}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2\mathrm{hoặc}\mathrm{Ba}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2}+n_{\mathrm{NaOH}\mathrm{hoặc}\mathrm{KOH}}$

+ Đoạn 3: Xảy ra phản ứng hòa tan kết tủa của CO₂:

- Nếu kết tủa tan 1 phần $n_{{\mathrm{CO}}_2}=(2n_{\mathrm{Ca}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2\mathrm{hoặc}\mathrm{Ba}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2}+n_{\mathrm{NaOH}\mathrm{hoặc}\mathrm{KOH}})-n_{\downarrow }$

- Nếu kết tủa tan hoàn toàn: $n_{{\mathrm{CO}}_2}=2n_{\mathrm{Ca}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2\mathrm{hoặc}\mathrm{Ba}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2}+n_{\mathrm{NaOH}\mathrm{hoặc}\mathrm{KOH}}$

Dạng 3. Phản ứng của dung dịch base (chứa ion) với dung dịch chứa muối Al³⁺ (AlCl₃, Al₂(SO₄)₃, Al(NO₃)₃...)

* Xét phản ứng của dung dịch base (NaOH) với muối AlCl₃ (phản ứng của các dung dịch base và muối Al³⁺ khác xảy ra tương tự)

- Phương trình hóa học

- Chương trình mới học sinh đã biết được:

+ Base là hợp chất của kim loại và nhóm -OH khi tan trong nước tạo ra cation và anion

→ Với NaOH, KOH thì $n_{{\mathrm{OH}}^{-}}=n_{\mathrm{NaOH}\mathrm{hoặc}\mathrm{KOH}}$

→ Với Ba(OH)₂, Ca(OH)₂ thì $n_{{\mathrm{OH}}^{-}}=2n_{\mathrm{Ba}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2\mathrm{hoặc}\mathrm{Ca}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2}$

+ Muối nhôm khi tan trong nước tạo ra cation kim loại Al³⁺ và anion gốc acid tương ứng

Ví dụ: ${\mathrm{AlCl}}_3\to {\mathrm{Al}}^{3+}+3{\mathrm{Cl}}^{-}$

- Vậy bản chất của phản ứng tạo kết tủa Al(OH)₃ và nếu base dư ( dư) kết tủa sẽ bị hòa tan.

Vậy sự biến thiên lượng kết tủa Al(OH)₃ theo lượng được biểu diễn bằng đồ thị sau:

* Dựa vào đồ thị và phương trình hóa học (1,2).

- Đoạn 1: Phản ứng tạo thành kết tủa Al(OH)₃ và kết tủa chưa bị hòa tan chỉ có phản ứng (1) ta có:

→ $n_{\mathrm{NaOH}\left({\mathrm{OH}}^{-}\right)}=3n_{\mathrm{Al}{\left(\mathrm{OH}\right)}_3}$

- Đoạn 2: Kết tủa bị hòa tan xảy ra phương trình hóa học (2)

+ Kết tủa Al(OH)₃ bị hòa tan 1 phần do base còn dư nhưng không đủ đề hòa tan hoàn toàn kết tủa.

$\to n_{{\mathrm{OH}}^{-}}=4n_{{\mathrm{Al}}^{3+}}-n_{\mathrm{Al}{\left(\mathrm{OH}\right)}_3}$

+ Kết tủa Al(OH)₃ bị hòa tan hoàn toàn: $\to n_{{\mathrm{OH}}^{-}}=4n_{{\mathrm{Al}}^{3+}}$

Dạng 4. Phản ứng của dung dịch base (chứa ion ) với dung dịch chứa HCl (cation H⁺ ) và muối Aluminium (Al³⁺)

Phương trình phản ứng:

→ $n_{\mathrm{NaOH}\left({\mathrm{OH}}^{-}\right)}=n_{\mathrm{HCl}\left(H^{+}\right)}+4n_{{\mathrm{Al}}^{3+}}-n_{\mathrm{Al}{\left(\mathrm{OH}\right)}_3}$

................................

................................

................................

Xem thử

Xem thêm các Chuyên đề bài tập bồi dưỡng Học sinh giỏi Hóa học lớp 9 có đáp án hay khác:

• Chuyên đề: Bài toán muối carbonate và hydrogen carbonate

• Chuyên đề: Bài tập H2SO4 nâng cao

• Chuyên đề: CO2, H2O + than nóng đỏ

• Chuyên đề: Bài toán xác định khoảng biến thiên của chất

• Chuyên đề: Bài toán khối lượng mol trung bình, khối lượng mol nguyên tử

• Chuyên đề: Bài toán CO2 tác dụng với dung dịch base và muối carbonate

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Hóa học 9 hay khác:

• Giải bài tập Hóa học 9
• Giải sách bài tập Hóa 9
• Đề thi Hóa học 9
• Wiki 200 Tính chất hóa học
• Wiki 3000 Phản ứng hóa học quan trọng

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

Loạt bài Chuyên đề: Lý thuyết - Bài tập Hóa học lớp 9 có đáp án được biên soạn bám sát nội dung chương trình sgk Hóa học 9.

---