Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 113 Kết nối tri thức

Với Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 113 trong Bài 16: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn sẽ giúp học sinh dễ dàng trả lời các câu hỏi & làm bài tập KTPL 10 trang 113.

Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 113 Kết nối tri thức

Luyện tập 1 trang 113 KTPL 10: Em hãy lập bảng theo mẫu sau và điền thông tin phù hợp:

Lời giải:

Nhóm quyền/nghĩa vụ	Nội dung quy định của Hiến pháp	Hành vi thực hiện tốt quyền/ nghĩa vụ trong cuộc sống hàng ngày
Quyền con người	Mọi người có: quyền bình đẳng trước pháp luật; quyền sống; quyền bất khả xâm phạm về thân thể, chỗ ở, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của luật; quyền sở hữu tài sản hợp pháp; quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình; quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác…..	- Tôn trọng người khác, không xúc phạm danh dự, không xâm phạm thân thể hay đời tư của người khác - Không tự ý truy cập, đọc hoặc phát tán thông tin riêng tư của người khác.
Quyền công dân về dân sự	Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp; quyền tự do đi lại và cư trú trong nước; ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo luật định,….	- Công dân đăng kí tạm trú, tạm vắng đúng quy định khi chuyển nơi cư trú. - Công dân làm thủ tục cấp căn cước công dân. - Người dân tuân thủ quy định khi xuất nhập cảnh theo đúng pháp luật. - Công dân thực hiện đăng kí cư trú đúng quy định; tôn trọng quyền tự do cư trú của người khác.
Quyền công dân về chính trị	Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình; quyền bầu cử khi đủ 18 tuổi trở lên; quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân khi đủ 21 tuổi trở lên; quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước; biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân khi đủ 18 tuổi trở lên	- Công dân đủ 18 tuổi tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân. - Người dân tham dự các buổi họp tổ dân phố, đóng góp ý kiến xây dựng địa phương. - Công dân gửi kiến nghị đến chính quyền về vấn đề môi trường tại nơi sinh sống. - Người dân tham gia góp ý dự thảo luật khi được lấy ý kiến rộng rãi. - Thanh niên tham gia các hoạt động của Đoàn, Hội, góp phần xây dựng cộng đồng.
Quyền công dân về kinh tế	Công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc; quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật; quyền sở hữu tài sản hợp pháp,…..	- Không buôn bán hàng cấm . - Tôn trọng tài sản của người khác - Sử dụng tài sản hợp pháp và không xâm phạm lợi ích của người khác. - Chăm chỉ học tập - Người dân tham gia bảo hiểm y tế.
Quyền công dân về xã hội	Công dân có quyền học tập, được chăm sóc sức khỏe; quyền được bảo đảm an sinh xã hội,…..	- Chăm chỉ học tập - Người dân tham gia bảo hiểm y tế.
Quyền công dân về văn hóa	Công dân có quyền tham gia vào đời sống văn hóa; quyền sử dụng các cơ sở văn hóa;……	- Người dân tham gia các hoạt động văn hóa lành mạnh. - HS tôn trọng sự đa dạng văn hóa.
Nghĩa vụ cơ bản của công dân	Công dân có nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác; nghĩa vụ học tập; nghĩa vụ bảo vệ môi trường; nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc; nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân; nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và chấp hành những quy tắc sinh hoạt công cộng; nghĩa vụ nộp thuế; nghĩa vụ thực hiện các quy định về phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh.	- Chấp hành tín hiệu đèn giao thông, hiệu lệnh, biển chỉ dẫn, ….khi tham gia giao thông. - Bảo vệ môi trường; chấp hành pháp luật; thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú; …..

Luyện tập 2 trang 113 KTPL 10: Em hãy chỉ ra một số hành vi thể hiện sự tôn trọng hoặc không tôn trọng các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Lời giải:

- Hành vi thể hiện sự tôn trọng các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân bao gồm: Không xúc phạm danh dự, nhân phẩm hay xâm phạm thân thể người khác; không tự ý đọc tin nhắn, nhật ký hoặc phát tán thông tin, hình ảnh cá nhân của người khác khi chưa được cho phép; Thanh niên đủ điều kiện hăng hái tham gia khám tuyển và thực hiện nghĩa vụ quân sự theo đúng quy định; Không trộm cắp, chiếm đoạt hay tự ý sử dụng tài sản của người khác khi chưa có sự đồng ý……

- Hành vi thể hiện sự không tôn trọng các quy định của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân bao gồm: Đánh đập, bạo lực gia đình, bạo lực học đường; xúc phạm, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác trên mạng xã hội; Mua bán không xuất hóa đơn, kê khai tài chính gian dối để giảm số tiền thuế phải nộp; Tuyên truyền các hành vi mê tín dị đoan, thành lập các "đạo lạ" trái phép nhằm mục đích lừa đảo, trục lợi; Cố ý làm sai lệch kết quả khám sức khỏe, bỏ trốn hoặc không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ….

Luyện tập 3 trang 113 KTPL 10: Hãy đọc trường hợp sau để thực hiện yêu cầu:

Lời giải:

1/ Việc bố mẹ buộc N nghỉ học sớm có thể ảnh hưởng đến quyền học tập của trẻ em và chưa phù hợp với tinh thần bảo đảm quyền học tập trong Hiến pháp và Luật Giáo dục.

2/ Cách giúp N thuyết phục bố mẹ cho đi học tiếp:

+ N nhẹ nhàng trao đổi để bố mẹ hiểu rằng đi học là quyền và cũng là nghĩa vụ được Hiến pháp và pháp luật bảo đảm.

+ Trình bày mong muốn được học tiếp để có kiến thức, nghề nghiệp tốt hơn, sau này có thể phụ giúp gia đình hiệu quả hơn.

+ Nhờ thầy cô giáo, nhà trường hoặc người thân trao đổi, tư vấn thêm với bố mẹ.

+ Tìm hiểu các chính sách hỗ trợ HS có hoàn cảnh khó khăn (miễn giảm học phí, cấp học bổng, hỗ trợ sách vở,...).

Vận dụng 1 trang 113 KTPL 10: Dựa trên các quy định của Hiến pháp về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, em hãy thiết kế một Bảng quy tắc ứng xử dành cho học sinh trong nhà trường.

- Yêu cầu: Liệt kê ít nhất 5 việc nên làm (để thực hiện quyền) và 5 việc không được làm (để tránh vi phạm nghĩa vụ).

- Hình thức: Trình bày dưới dạng sơ đồ tư duy, infographic hoặc bảng kẻ tay trang trí sinh động để dán tại góc học tập của lớp.

Lời giải:

5 VIỆC NÊN LÀM (Để thực hiện tốt Quyền công dân)

STT	Hành vi nên làm	Cơ sở pháp lý (Hiến pháp 2013)
1	Chủ động học tập và sáng tạo: Tích cực phát biểu, nghiên cứu tài liệu, đăng ký tham gia các cuộc thi khoa học kỹ thuật.	Điều 39: Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập.
2	Đóng góp ý kiến xây dựng lớp: Bày tỏ nguyện vọng, quan điểm chính đáng về phương pháp học tập và hoạt động đoàn / đội.	Điều 25: Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin.
3	Tham gia CLB & Phát triển năng khiếu: Tự nguyện tham gia các câu lạc bộ nghệ thuật, thể thao để rèn luyện bản thân.	Điều 37 & 41: Quyền được phát triển toàn diện, hưởng thụ và sáng tạo văn hóa.
4	Tôn trọng & Bình đẳng với bạn bè: Đối xử hòa đồng, không phân biệt giàu nghèo, giới tính hay vùng miền với các bạn trong lớp.	Điều 16: Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không ai bị phân biệt đối xử.
5	Đề xuất giải pháp xanh: Tham gia các dự án phân loại rác, trồng cây xanh và giữ gìn vệ sinh không gian học tập.	Điều 43: Mọi người có quyền được sống trong môi trường an lành.

 5 VIỆC KHÔNG ĐƯỢC LÀM (Để tránh vi phạm Nghĩa vụ công dân)

STT	Hành vi không được làm	Cơ sở pháp lý (Hiến pháp 2013)
1	Không bạo lực & Xúc phạm: Nghiêm cấm đánh nhau, đe dọa, chửi bới, miệt thị ngoại hình hay bôi nhọ bạn bè/thầy cô (trực tiếp hoặc trên mạng).	Điều 20: Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm.
2	Không phá hoại tài sản chung: Không vẽ bẩn lên bàn ghế, tường nhà trường; không làm hư hỏng thiết bị phòng học, máy tính, thư viện.	Điều 53: Công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ tài sản của Nhà nước và lợi ích công cộng.
3	Không xâm phạm quyền riêng tư: Không tự ý lục soát cặp sách, đọc tin nhắn hoặc tự ý quay phim/chụp ảnh người khác khi chưa cho phép.	Điều 21: Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình.
4	Không gian lận & Gian dối: Không quay kop trong thi cử, không bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng uy tín của trường/lớp.	Điều 46: Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật, chấp hành quy tắc sinh hoạt công cộng.
5	Không xả rác & Lãng phí tài nguyên: Không vứt rác bừa bãi; không lãng phí điện, nước của nhà trường.	Điều 43: Công dân có nghĩa vụ bảo vệ môi trường.

SƠ ĐỒ TƯ DUY

Vận dụng 2 trang 113 KTPL 10: Em hãy cùng nhóm bạn đưa ra các giải pháp nâng cao ý thức chấp hành Hiến pháp, phápluật cho học sinh trong trường học và chia sẻ lại với cả lớp.

Lời giải:

1. Đổi mới phương pháp tuyên truyền và giáo dục pháp luật

- Học qua các phiên tòa giả định: Nhà trường và Đoàn/Đội phối hợp tổ chức các buổi "Phiên tòa giả định" dựng lại các vụ án thực tế liên quan đến lứa tuổi học sinh (như bạo lực học đường, vi phạm an toàn giao thông, an ninh mạng) để giúp học sinh dễ hình dung và thấy rõ hậu quả của hành vi vi phạm.

- Tích hợp vào các môn học và hoạt động trải nghiệm: Lồng ghép kiến thức Hiến pháp, pháp luật vào các môn Giáo dục kinh tế và pháp luật, Ngữ văn, Lịch sử hoặc các buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp.

2. Ứng dụng công nghệ và Truyền thông số

- Xây dựng nội dung truyền thông ngắn trên mạng xã hội: Dùng Fanpage, kênh TikTok/Facebook của trường hoặc Đoàn trường để đăng tải các tin bài, Infographic (ảnh đồ họa), video ngắn (Shorts/Reels) về quyền và nghĩa vụ công dân với phong cách hiện đại, ngắn gọn, dễ nhớ.

- Tổ chức các cuộc thi trực tuyến: Mở các cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật dưới dạng Rung chuông vàng, trắc nghiệm online (Kahoot, Quizizz) có phần thưởng hấp dẫn để thu hút sự tham gia tự nguyện của học sinh.

3. Phát huy vai trò tự quản và nêu gương của học sinh

- Thành lập "CLB Pháp luật & Quyền trẻ em": Tạo không gian cho chính học sinh thảo luận, giải đáp thắc mắc và lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật đến các bạn trong trường.

- Phát huy vai trò của Đội Sao đỏ / Ban cán sự lớp: Lực lượng tự quản không chỉ nhắc nhở, xử phạt mà đóng vai trò là những người hướng dẫn, tuyên truyền văn hóa ứng xử chuẩn mực.

- Xây dựng góc "Mô hình pháp luật" tại lớp: Dán Bảng quy tắc ứng xử, các điều luật cơ bản về quyền con người, quyền công dân ngay tại góc học tập của từng lớp để học sinh dễ dàng quan sát hàng ngày.

4. Gắn liền Pháp luật với Nội quy nhà trường

- Cụ thể hóa điều luật thành nội quy: Xây dựng nội quy trường/lớp dựa trên các quy định của Hiến pháp và pháp luật (ví dụ: tôn trọng thân thể/danh dự bạn bè, giữ gìn tài sản công, tuân thủ Luật An toàn giao thông khi đi xe đến trường).

- Khen thưởng và xử lý nghiêm minh: Đề xuất nhà trường khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể có hành vi tốt, đồng thời xử lý mang tính giáo dục, răn đe đối với các hành vi vi phạm để tạo tính kỷ luật.

5. Kết hợp chặt chẽ giữa Nhà trường – Gia đình – Xã hội

- Sự phối hợp từ gia đình: Cha mẹ cần là gương mẫu trong việc chấp hành pháp luật, đồng thời thường xuyên tâm sự, định hướng hành vi cho con em ở nhà.

- Liên kết với công an địa phương: Mời cán bộ công an giao thông, công an an ninh mạng về giao lưu, trò chuyện thực tế với học sinh theo định kỳ.

KẾT LUẬN

"Chấp hành Hiến pháp và Pháp luật không phải là việc làm gượng ép hay áp lực, mà chính là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi, sự an toàn và tương lai của chính mỗi học sinh chúng ta. Sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật chính là thể hiện lối sống văn minh của người trẻ hôm nay!"

Lời giải bài tập Giáo dục KTPL 10 Bài 16: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân hay khác:

• Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 110

• Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 111

• Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 112

Xem thêm lời giải bài tập Giáo dục Kinh tế và Pháp luật lớp 10 Kết nối tri thức hay, ngắn gọn khác:

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 15: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về chế độ chính trị

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 17: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 18: Đặc điểm, cấu trúc và nguyên tắc hoạt động của hệ thống chính trị nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 19: Quốc hội, Chủ tịch nước và Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 20: Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 21: Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 10 hay khác:

• Giải sgk Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức
• Giải Chuyên đề học tập Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức
• Giải SBT Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức

---