Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 99 Kết nối tri thức

Với Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 99 trong Bài 14: Khái niệm, đặc điểm, vị trí của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức hay nhất, ngắn gọn sẽ giúp học sinh dễ dàng trả lời các câu hỏi & làm bài tập KTPL 10 trang 99.

Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 99 Kết nối tri thức

Câu hỏi trang 99 KTPL 10: Em hãy đọc thông tin sau để trả lời câu hỏi:

Hãy trình bày các đặc điểm cơ bản của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nêu một ví dụ thực tế để minh họa cho đặc điểm đó.

Lời giải:

+ Hiến pháp quy định những vấn để cơ bản nhất của Nhà nước và xã hội: Nội dung Hiến pháp quy định về chế độ chính trị; chế độ kinh tế; chính sách xã hội, văn hoá, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; tổ chức và hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nưỚC;...

Ví dụ: Điều 2 Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định về bản chất nhà nước và việc tổ chức thực hiện quyền lực chính trị ở Việt Nam như sau:

1. Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

2. Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.

3. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

+ Hiến pháp là văn bản có hiệu lực pháp lí cao nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam: Hiến pháp là luật gốc, các quy định trong Hiến pháp là cơ sở để xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật khác trong hệ thống pháp luật (bộ luật, luật, pháp lệnh, nghị định, thông tư, quyết định,...). Các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật khác được xây dựng và ban hành để cụ thể hoá nhằm thực hiện Hiến pháp nên đều phải phù hợp, không được trái Hiến pháp.

Ví dụ: Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội ban hành Luật Tổ chức Toà án nhân dân, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật Tồ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Quốc hội,...

+ Hiến pháp được xây dựng, ban hành, sửa đổi, bổ sung theo trình tự, thủ tục đặc biệt: Hiến pháp được xây dựng, ban hành, sửa đổi, bổ sung theo trình tự, thủ tục đặc biệt được quy định trong Hiến pháp.

Ví dụ: Năm 2013, khi sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Quốc hội đã tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên phạm vi cả nước trong nhiều tháng. Dự thảo Hiến pháp được công bố công khai để cơ quan, tổ chức, trường học, địa phương và mọi tầng lớp nhân dân tham gia góp ý. Sau đó, Quốc hội thảo luận qua nhiều kì họp và Hiến pháp chỉ được thông qua khi có ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.

Câu hỏi 1 trang 99 KTPL 10: Em hãy đọc thông tin sau để trả lời câu hỏi:

Hãy giải thích vì sao Hiến pháp là văn bản có hiệu lực pháp lí cao nhất.

Lời giải:

- Do cơ quan quyền lực cao nhất ban hành: Hiến pháp do Quốc hội ban hành, thể hiện ý chí và nguyện vọng tối cao của toàn thể nhân dân đất nước.

- Là nền tảng cho hệ thống pháp luật: Tất cả các văn bản quy phạm pháp luật khác (bao gồm các Bộ luật, Luật, Pháp lệnh, Nghị định, Thông tư...) đều phải được xây dựng trên cơ sở định hướng mà Hiến pháp đã vạch ra.

- Tính tối cao về mặt giá trị: Mọi văn bản pháp luật khác nếu có bất kỳ điều khoản nào chứa nội dung trái hoặc mâu thuẫn với Hiến pháp thì điều khoản đó đều không có hiệu lực pháp lý, bắt buộc phải bị bãi bỏ hoặc sửa đổi để phù hợp với Hiến pháp.

- Cơ chế bảo vệ đặc biệt: “Hiến pháp là luật cơ bản của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp với Hiến pháp. Mọi hành vi vi phạm Hiến pháp đều bị xử lý.”

Câu hỏi 2 trang 99 KTPL 10: Em hãy đọc thông tin sau để trả lời câu hỏi:

Hiến pháp có vai trò như thế nào trong việc định hướng nội dung khi xây dựng Luật Trẻ em?

Lời giải:

Hiến pháp giữ vai trò định hướng và làm cơ sở pháp lí cho việc xây dựng Luật Trẻ em. Dựa trên quy định của Hiến pháp, Luật Trẻ em được xây dựng để cụ thể hoá các quyền của trẻ em, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm và bảo vệ các quyền này trong thực tế đời sống.

Lời giải bài tập Giáo dục KTPL 10 Bài 14: Khái niệm, đặc điểm, vị trí của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hay khác:

• Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 100

• Giải Kinh tế Pháp luật 10 trang 101

Xem thêm lời giải bài tập Giáo dục Kinh tế và Pháp luật lớp 10 Kết nối tri thức hay, ngắn gọn khác:

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 13: Thực hiện pháp luật

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 15: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về chế độ chính trị

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 16: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 17: Nội dung cơ bản của Hiến pháp về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 18: Đặc điểm, cấu trúc và nguyên tắc hoạt động của hệ thống chính trị nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

• Kinh tế Pháp luật 10 Bài 19: Quốc hội, Chủ tịch nước và Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 10 hay khác:

• Giải sgk Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức
• Giải Chuyên đề học tập Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức
• Giải SBT Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10 Kết nối tri thức

---