Ngành văn học là gì? Học văn học ra làm nghề gì?

Ngành văn học đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong xã hội hiện đại, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục, truyền thông, báo chí và công nghiệp sáng tạo nội dung. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ về khái niệm ngành văn học, các chuyên ngành phổ biến và những vị trí việc làm đang được nhiều đơn vị giáo dục, cơ quan truyền thông và doanh nghiệp quan tâm trong năm 2026.

Ngành văn học là gì? Học văn học ra làm nghề gì?

Xem thử Đề thi Tốt nghiệp (các môn) Xem thử Đề thi ĐGNL-ĐGTD Xem thử Đề thi lớp 12 (các môn)

Chỉ từ 150k mua trọn bộ Đề thi ĐGNL - ĐGTD (các trường), Đề thi lớp 12, Đề thi Tốt nghiệp THPT (các môn học) bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận đề thi

1. Ngành văn học là gì?

          Ngành văn học (tiếng Anh là Literature) là ngành chuyên cung cấp cho sinh viên kiến thức nền tảng về lí luận văn học, kiến thức phổ biến về văn hóa và ngôn ngữ và trang bị kiến thức sâu rộng về văn học Việt Nam cùng các nền văn học nổi tiếng trên thế giới.

          Sinh viên học ngành văn học sẽ được rèn luyện kĩ năng tư duy, phương pháp luận giúp nghiên cứu văn học, phương pháp giảng dạy, phương pháp nâng cao khả năng cảm thụ văn học và sáng tác văn học. Ngành học này giúp sinh viên có ý thức trách nhiệm cao, thấm nhuần niềm tự hào dân tộc, có phẩm chất đạo đức tốt, biết trân trọng, phát huy giá trị nhân văn của dân tộc, nhằm xây dựng một đời sống văn học lành mạnh.

Ngành văn học là gì? Học văn học ra làm nghề gì?

          Ngành văn học còn đào tạo cho sinh viên những kiến thức cơ bản về ngôn ngữ học, quy tắc sử dụng ngôn ngữ trong văn học, văn nói, văn viết phục vụ cho công tác giảng dạy và nghiên cứu Văn học. Theo học ngành này, sinh viên cảm thụ kỹ năng về: Phân tích, đánh giá, bình luận các tác phẩm văn học, để có cái nhìn sâu sắc hơn về nền Văn học nước nhà. Ngoài ra, sinh viên còn được đào tạo kiến thức về lĩnh vực báo chí, truyền thông, giup sinh viên làm quen với hoạt động biên tập, phóng viên, biên soạn.

2. Học văn học ra làm nghề gì?

          Học văn học ra làm nghề gì là câu hỏi được nhiều bạn trẻ đặt ra khi lựa chọn ngành học này. Thực tế, văn học không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu hay giảng dạy các tác phẩm văn chương, mà còn là một lĩnh vực rộng lớn, bao gồm nghiên cứu ngôn ngữ – văn hóa, sáng tác, biên tập nội dung, báo chí và truyền thông.

          Dưới đây là một số vị trí công việc theo từng định hướng chuyên môn, giúp bạn hiểu rõ hơn con đường nghề nghiệp sau khi hoàn thành chương trình học ngành văn học:

2.1. Giảng dạy và nghiên cứu

          Giảng dạy và nghiên cứu tập trung vào việc truyền đạt tri thức, phân tích tác phẩm và nghiên cứu các giá trị văn hóa – văn học trong xã hội. Sinh viên theo hướng này được trang bị nền tảng kiến thức sâu về văn học Việt Nam và thế giới, lý luận – phê bình văn học, phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học, đồng thời rèn luyện tư duy phân tích, lập luận và khả năng truyền đạt học thuật.

          Trong quá trình học, sinh viên không chỉ tiếp cận các tác phẩm văn học kinh điển và đương đại mà còn được hướng dẫn cách thiết kế bài giảng, xây dựng chương trình học, thực hiện đề tài nghiên cứu và viết bài học thuật.

          Một số vị trí bạn có thể đảm nhiệm sau tốt nghiệp:

● Giáo viên ngữ văn: Giảng dạy môn ngữ văn tại các trường THCS, THPT; xây dựng bài giảng, kiểm tra – đánh giá và bồi dưỡng năng lực ngôn ngữ, cảm thụ văn học cho học sinh.

● Giảng viên văn học: Giảng dạy và nghiên cứu tại các trường cao đẳng, đại học; tham gia biên soạn giáo trình, hướng dẫn sinh viên nghiên cứu khoa học.

● Nghiên cứu viên văn học: Thực hiện các đề tài nghiên cứu về văn học, ngôn ngữ và văn hóa tại các viện nghiên cứu, trung tâm học thuật.

● Chuyên viên đào tạo – học thuật: Xây dựng chương trình, tài liệu giảng dạy và học liệu cho các cơ sở giáo dục, trung tâm đào tạo.

● Chuyên viên lý luận – phê bình văn học: Phân tích, đánh giá tác phẩm văn học; viết bài nghiên cứu, phê bình trên các tạp chí chuyên ngành.

2.2. Phóng viên, biên tập viên

          Phóng viên, biên tập viên là một định hướng nghề nghiệp tiêu biểu trong ngành văn học, tập trung vào việc sáng tạo, xử lý và truyền tải nội dung thông tin đến công chúng thông qua các phương tiện báo chí và xuất bản. Sinh viên theo hướng này được trang bị kiến thức nền tảng về văn học, ngôn ngữ, văn hóa, kết hợp với kỹ năng viết, biên tập, phân tích và khai thác đề tài, đáp ứng yêu cầu của báo chí hiện đại và truyền thông đa phương tiện.

          Trong quá trình học, sinh viên được rèn luyện khả năng viết tin, bài, phóng sự; biên tập nội dung; sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác, mạch lạc và phù hợp với từng đối tượng độc giả, đồng thời nâng cao tư duy phản biện và đạo đức nghề nghiệp.

          Cơ hội nghề nghiệp sau khi hoàn thành chương trình học gồm:

● Phóng viên: Tìm kiếm, khai thác đề tài; thu thập thông tin, viết tin bài, phóng sự, phỏng vấn và phản ánh các vấn đề văn hóa – xã hội cho báo in, báo điện tử, truyền hình hoặc phát thanh.

● Biên tập viên báo chí: Biên tập, chỉnh sửa nội dung tin bài; đảm bảo tính chính xác, logic và phù hợp với định hướng của tòa soạn hoặc nhà xuất bản.

● Biên tập viên xuất bản: Thẩm định bản thảo, chỉnh sửa nội dung sách, tạp chí; phối hợp với tác giả và bộ phận thiết kế để hoàn thiện ấn phẩm.

● Thư ký tòa soạn: Hỗ trợ quản lý nội dung, sắp xếp kế hoạch xuất bản, điều phối tin bài giữa phóng viên và ban biên tập.

● Biên tập viên nội dung số: Phụ trách biên tập bài viết trên website, mạng xã hội; tối ưu nội dung phù hợp với nền tảng số và độc giả trực tuyến.

2.3. Quản lý văn phòng

          Quản lý văn phòng tập trung vào việc tổ chức, điều hành và đảm bảo hoạt động hành chính – văn phòng diễn ra suôn sẻ tại các cơ quan giáo dục, nhà xuất bản, viện nghiên cứu hay cơ quan văn hóa. Sinh viên theo hướng này không chỉ được trang bị kiến thức về văn học, ngôn ngữ và văn hóa, mà còn học các kỹ năng quản lý, lập kế hoạch, soạn thảo văn bản và phối hợp công việc trong môi trường chuyên nghiệp. Trong quá trình học, sinh viên được rèn luyện khả năng quản lý hồ sơ, chuẩn hóa văn bản, xử lý thông tin và duy trì hoạt động hành chính hiệu quả, đồng thời phát triển kỹ năng giao tiếp, phối hợp nhóm và tư duy tổ chức.

          Sau khi tốt nghiệp, sinh viên chuyên ngành sẽ có thể làm các vị trí như:

● Chuyên viên hành chính – văn phòng: Quản lý hồ sơ, văn bản, điều phối công việc giữa các phòng ban và đảm bảo hoạt động hành chính diễn ra trôi chảy.

● Trợ lý giám đốc/Trợ lý học thuật: Hỗ trợ lãnh đạo hoặc giảng viên cao cấp trong việc quản lý lịch trình, tài liệu nghiên cứu, tổ chức sự kiện học thuật hoặc hội thảo.

● Quản lý dự án văn hóa – giáo dục: Lập kế hoạch, triển khai và giám sát các dự án liên quan đến giáo dục, văn hóa, xuất bản hoặc truyền thông.

● Thư ký văn phòng tại nhà xuất bản hoặc viện nghiên cứu: Quản lý hồ sơ bản thảo, biên tập nội dung, sắp xếp lịch trình xuất bản và phối hợp với tác giả, biên tập viên.

● Chuyên viên quản trị cơ sở giáo dục hoặc văn hóa: Đảm bảo hoạt động hành chính – tổ chức tại trường học, trung tâm đào tạo hoặc cơ quan văn hóa diễn ra hiệu quả, đồng thời hỗ trợ triển khai các chương trình nghiên cứu hoặc đào tạo.

2.4. Biên dịch, xuất bản

          Biên dịch, xuất bản trong ngành văn học là lĩnh vực đào tạo và hoạt động chuyên sâu về chuyển ngữ tác phẩm, biên tập nội dung và đưa các sản phẩm văn học đến với công chúng. Ngành này giúp sinh viên nắm vững kiến thức về ngôn ngữ, văn học trong và ngoài nước, quy trình xuất bản sách, cùng các kỹ năng biên dịch, biên tập và quản lý nội dung. Sinh viên được rèn luyện khả năng sử dụng ngôn ngữ chính xác, tư duy phân tích văn bản, cảm thụ văn học và đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động xuất bản.

          Bên cạnh đó, chương trình còn trang bị kiến thức về bản quyền, thị trường sách, truyền thông xuất bản và ứng dụng công nghệ trong phát hành ấn phẩm, giúp sinh viên thích nghi với bối cảnh xuất bản hiện đại.

          Sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhận các vai trò như:

● Biên dịch viên văn học: Chuyển ngữ các tác phẩm văn học, truyện, tiểu thuyết, thơ ca từ ngôn ngữ nước ngoài sang tiếng Việt (hoặc ngược lại), đảm bảo giữ được giá trị nghệ thuật và tinh thần nguyên tác.

● Biên tập viên xuất bản: Chịu trách nhiệm đọc, chỉnh sửa, hoàn thiện nội dung bản thảo, đảm bảo chất lượng học thuật, ngôn ngữ và hình thức trước khi xuất bản.

● Chuyên viên bản quyền (Copyright Executive): Quản lý, đàm phán và khai thác bản quyền tác phẩm văn học trong và ngoài nước, kết nối với tác giả và đối tác xuất bản.

● Nhân viên xuất bản – phát hành: Tham gia tổ chức sản xuất, in ấn, quảng bá và phân phối sách đến thị trường, góp phần đưa tác phẩm đến đúng đối tượng độc giả.

● Biên tập nội dung văn học số: Phụ trách biên tập và phát triển nội dung văn học trên các nền tảng số như sách điện tử, website, ứng dụng đọc sách và mạng xã hội.

2.5. Quản lý nhà nước

          Quản lý nhà nước trong ngành văn học là lĩnh vực đào tạo giúp sinh viên hiểu rõ vai trò của nhà nước trong việc xây dựng, quản lý và phát triển các hoạt động văn học – nghệ thuật. Chương trình trang bị cho sinh viên kiến thức về đường lối, chính sách văn hóa – văn học, pháp luật liên quan đến sáng tác, xuất bản, bản quyền, cũng như kỹ năng tổ chức, điều hành và quản lý các hoạt động văn học trong khuôn khổ quản lý công.

          Sinh viên được rèn luyện năng lực phân tích chính sách, soạn thảo văn bản hành chính, quản lý dự án văn hóa – văn học và phối hợp giữa các cơ quan quản lý với đội ngũ sáng tác, xuất bản và truyền thông. Qua đó, người học có thể góp phần định hướng, bảo tồn và phát triển đời sống văn học phù hợp với yêu cầu xã hội.

          Cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường:

● Chuyên viên quản lý văn học – nghệ thuật: Công tác tại các cơ quan nhà nước, phụ trách xây dựng, triển khai và giám sát các chính sách, kế hoạch phát triển văn học.

● Cán bộ quản lý tại cơ quan văn hóa: Làm việc tại Sở, Phòng Văn hóa – Thông tin hoặc các đơn vị trực thuộc, tham gia quản lý hoạt động sáng tác, xuất bản và phổ biến tác phẩm văn học.

● Chuyên viên pháp chế và bản quyền văn học: Tham gia quản lý, tư vấn và thực thi các quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan trong lĩnh vực văn học.

● Quản lý dự án văn học – văn hóa: Tổ chức, điều phối các chương trình, sự kiện, giải thưởng và hoạt động quảng bá văn học do Nhà nước hoặc các tổ chức công lập bảo trợ.

● Cán bộ nghiên cứu và hoạch định chính sách văn học: Phân tích thực tiễn đời sống văn học, đề xuất giải pháp và chính sách nhằm phát triển văn học bền vững, đáp ứng nhu cầu xã hội.

3. Mức lương của ngành văn học là bao nhiêu?

          Hiện nay, thu nhập của cử nhân ngành văn học nhìn chung ở mức trung bình, dao động từ 7 đến 15 triệu đồng mỗi tháng, tùy theo vị trí công việc và lĩnh vực làm việc như giảng dạy, báo chí, xuất bản, biên tập nội dung hoặc truyền thông. Theo khảo sát tuyển dụng từ các đơn vị giáo dục và doanh nghiệp truyền thông giai đoạn 2023–2024, nhu cầu nhân sự có kỹ năng viết, biên tập và phân tích nội dung đang tăng ổn định, đặc biệt trong bối cảnh phát triển của truyền thông số và công nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, mức lương thực tế của ngành văn học còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kinh nghiệm làm việc, kỹ năng chuyên môn (viết, biên tập, nghiên cứu), vị trí đảm nhiệm và loại hình đơn vị công tác (trường học, cơ quan nhà nước hay doanh nghiệp tư nhân).

          Dưới đây là bảng mức lương tham khảo cho ngành văn học tại Việt Nam năm 2025, được phân chia theo kinh nghiệm và quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ:

Cấp độ kinh nghiệm	Mức lương (VNĐ/tháng)
Fresher (sinh viên mới ra trường)	5.000.000 – 7.000.000
Junior (khoảng 1 - 2 năm kinh nghiệm)	7.000.000 – 10.000.000
Senior (trưởng nhóm)	10.000.000 – 15.000.000
Manager (quản lý)	Từ 15.000.000 trở lên

4. Các trường đại học đào tạo ngành văn học uy tín và chất lượng năm 2025

STT	Trường đại học	Tổ hợp môn	Điểm chuẩn 2025	Điểm chuẩn 2024
Khu vực miền Bắc
1	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội	C00; D01	27.64	28.31
2	Trường Đại học Thủ Đô Hà Nội	C00; C03; C04; D01; D04; D14; D65	26.52	27.08
3	Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn Hà Nội	C00; D01; D14	25.5	26.3
4	Trường Đại Học Hạ Long	C00; C04; D01; D14; D15; X70; X74; X78	16.5	15
5	Trường Đại Học Hải Dương	C00; C03; C04; C09; C14; C19; C20; D01; X01; X70; X74	21.15
Khu vực miền Trung
6	Trường Đại Học Sư Phạm - Đại Học Đà Nẵng	C00; D14; C03	27.38	26
7	Trường Đại Học Tây Nguyên	C00; D14; D15; X70; X74	25.17	23.48
8	Trường Đại học Khánh Hòa	C00; C19; C20; D01; D14; D15; X70; X74	22.6	23.7
9	Trường Đại Học Khoa Học Huế	C00; C19; D01; D14; X70	22	16.25
10	Trường Đại Học Đà Lạt	C00; X70; D14; X71; X74; D15; X75; X78; X79; X72; X73; X76; X77; Y08; Y09; X80; X81; Y10; Y11	21	19
Khu vực miền Nam
11	Trường Đại Học Sư Phạm TPHCM	D01; C00; D14	28.97	26.62
12	Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn TPHCM	C00; D01; D14	24.6	26.18
13	Đại Học Cần Thơ	C00; D01; D14; D15	26.5	26.1
14	Trường Đại Học An Giang	C00; D14; D15; C03; X70; X74	23.04	24.91
15	Trường Đại Học Văn Lang	C00; C03; C04; D01; D14; D15; X78	15	16

5. VietJack – Nền tảng hỗ trợ ôn thi các môn tổ hợp vào ngành văn học

          VietJack là nền tảng học tập trực tuyến được hàng triệu học sinh tin tưởng, cung cấp hệ thống bài giảng bám sát chương trình, ngân hàng đề thi phong phú và tài liệu ôn luyện cho cả kỳ thi tốt nghiệp THPT lẫn các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy. Nhờ vậy, thí sinh có thể ôn tập toàn diện và tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành văn học của các trường đại học theo mọi phương thức xét tuyển.

          Các bài giảng trên VietJack được trình bày chi tiết, dễ hiểu, giúp học sinh củng cố nền tảng kiến thức, đồng thời nhận diện điểm mạnh – điểm yếu để điều chỉnh kế hoạch học tập phù hợp. Bên cạnh đó, kho đề thi thử đa dạng và được cập nhật thường xuyên giúp thí sinh rèn tốc độ, làm quen cấu trúc đề và nâng cao độ chính xác khi làm bài. Đối với những bạn xét tuyển theo phương thức học bạ hoặc tham gia kỳ thi đánh giá năng lực của các đại học lớn, VietJack cũng hỗ trợ tài liệu, đề luyện và hướng dẫn phương pháp làm bài theo từng dạng câu hỏi, giúp quá trình ôn tập trở nên bài bản và hiệu quả hơn.

Kho đề thi phong phú của VietJack

          Nhờ lộ trình học tập khoa học, tài liệu chất lượng và nguồn đề thi phong phú, VietJack luôn đồng hành giúp học sinh chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi quan trọng. Nếu bạn đặt mục tiêu trúng tuyển ngành văn học, VietJack sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy, hỗ trợ bạn củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng và tiến gần hơn đến cánh cửa đại học mơ ước. Hãy bắt đầu hành trình luyện thi hiệu quả cùng VietJack TẠI ĐÂY (https://khoahoc.vietjack.com/) để củng cố kiến thức, làm quen đề thi và tăng cơ hội thành công.

Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ hỗ trợ bạn tự tin hơn khi quyết định theo đuổi lĩnh vực đầy tiềm năng này. Đừng quên theo dõi VietJack để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về giáo dục, tuyển sinh và định hướng học tập trong thời gian tới.

Xem thử Đề thi Tốt nghiệp (các môn) Xem thử Đề thi ĐGNL-ĐGTD Xem thử Đề thi lớp 12 (các môn)

Xem thêm các thông tin các ngành học Đại học khác trên cả nước:

• Ngành ngôn ngữ học là gì? Học ngôn ngữ học ra làm nghề gì?
• Ngành lịch sử là gì? Học lịch sử ra làm nghề gì?
• Ngành tôn giáo học là gì? Học tôn giáo học ra làm nghề gì?
• Ngành chủ nghĩa xã hội khoa học là gì? Cơ hội nghề nghiệp của ngành
• Ngành triết học là gì? Học triết học ra làm nghề gì?
• Ngành bảo hộ lao động là gì? Học bảo hộ lao động ra làm nghề gì?

Xem thêm đề thi lớp 12 các môn học có đáp án hay khác:

Đề ôn thi Tốt nghiệp (các môn học), ĐGNL, ĐGTD các trường có đáp án hay khác:

Tài liệu giáo án lớp 12 các môn học chuẩn khác:

---