10+ Phân tích nhân vật viên quản ngục (hay, ngắn gọn)

---

---

Tổng hợp bài văn phân tích nhân vật viên quản ngục trong truyện Chữ người tử tù hay nhất, ngắn gọn với dàn ý chi tiết giúp học sinh có thêm tài liệu tham khảo để viết văn hay hơn.

10+ Phân tích nhân vật viên quản ngục (hay, ngắn gọn)

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 1

    Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân, bên cạnh nhân vật Huấn Cao, ta còn thấy hiện lên nhân vật quản ngục biết trọng người và biết quý người ngay thẳng, viên quản ngục là một thanh âm trong trẻo chen giữa bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ. Nhân vật đã được Nguyễn Tuân khắc họa vô cùng đặc sắc, đầy ấn tượng.

    Quản ngục là một người đã lớn tuổi, đầu đã điểm hoa râm, râu đã ngả màu. Khuôn mặt luôn tự lự, nhăn nheo chứng tỏ ông có một đời sống nội tâm sâu sắc, phong phú. Sau khi nhận được phiến trát gửi về, trong sáu tên tử tù có ông Huấn Cao, người mà ông hằng ngưỡng mộ về tài viết chữ đẹp, điều đó làm ông vô cùng băn khoăn, nghĩ ngợi.

    Quản ngục là người có số phận bi kịch. Ông là người “tính cách dịu dàng và lòng biết giá người, biết trọng người ngay” “là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. Nhưng tính cách đó, con người đó lại bị đặt trong hoàn cảnh đề lao chỉ có lừa dối, tàn nhẫn. Hoàn cảnh sống và phẩm chất của nhân vật hoàn toàn trái ngược nhau: quản ngục tâm điền tốt và thẳng thắn nhưng lại phải ăn ở đời đời, kiếp kiếp với một lũ cặn bã. Đó chính là bi kịch của cuộc đời ông.

    Sống trong hoàn cảnh đó, nhưng quản ngục vẫn giữ được cho mình một tâm hồn và cốt cách cao đẹp. Nhận được phiến trát, biết được trong số tử tù có Huấn Cao điều đó đã làm ông suy nghĩ cả đêm, việc nhận tù sắp tới gây xáo động lớn trong tâm từ của ông: khuôn mặt “tư lự” dần thay thế bằng “mặt nước ao xuân, bằng lặng, kín đáo và êm nhẹ”. Có phải chăng trong đêm thanh tĩnh đó, ông đã suy nghĩ, đã cất nhắc để quyết định sẽ có biệt đãi riêng với người tư tù mang tên Huấn Cao này, cũng bởi vậy từ khuôn mặt tư lự, lo lắng chuyển sang sự thanh thản, bình lặng.

    Niềm say mê nghệ thuật, lòng trân trọng người tài chính là yếu tố đã khiến ông quyết định biệt đãi với Huấn Cao. Nhưng đi đến quyết định này, chính bản thân quản ngục cũng phải đối mặt với nguy hiểm. Nhưng bằng tình yêu cái đẹp, bằng khí phách của chính mình viên quản ngục vẫn quyết định biệt đãi với Huấn Cao. Biệt đãi Huấn Cao, quản ngục cũng mang trong mình niềm hi vọng sẽ xin được chữ của ông, nhưng đó chỉ là hi vọng mong manh, bởi tính ông Huấn vốn khoảnh, điều này quản ngục hiểu rất rõ. Ngày cả khi đem tất cả dũng khí vào gặp Huấn Cao, nhận được thái độ coi thường từ Huấn Cao, nhưng quản ngục chỉ lễ phép lui ra và nói: “Xin lĩnh ý” và mọi sự biệt đãi vẫn diễn ra như cũ. Hành động đó, cử chỉ nhún nhường đó là cả tấm lòng của quản ngục dành cho Huấn Cao, cũng chính ông đã tự bộc bạch: “những người chọc trời quấy nước, đến trên đầu người ta, người ta cũng còn chẳng biết có ai nữa, huống chi cái thứ mình chỉ là một kẻ tiểu lại giữ tù”. Sự biệt đã và thái độ nhún nhường đó cho hấy thái độ tâm phục, lòng biết giá người và trọng người ngay của quản ngục với Huấn Cao.

    Trong những ngày Huấn Cao dưới sự cải quản của mình, quản ngục còn mang trong mình hi vọng: ông Huấn sẽ dịu bớt tính nết khi ấy ông sẽ xin ông Huấn chữ lên chữ lần lụa vuông vắn, trăng tinh đã được ông chuẩn bị từ lâu. Nếu được Huấn Cao cho chữ thì cả đời này của ông coi như đã thỏa ý, đã mãn nguyện. Điều ông đau lòng nhất là ông Huấn dưới quyền mình nhưng chẳng biết làm cách nào để có thể xin chữ. Ông sợ một mai ông Huấn bị giải đi thì ông sẽ ân hận cả đời.

    Ngày nhận được công văn, quản ngục “tái nhợt người đi”, nốt đêm nay thôi, ngày mai ông Huấn Cao đã bị giải đi để hành hình, vậy là sở nguyện xin chữ của ông có lẽ sẽ mãi mãi không thể thực hiện. Nhưng bên cạnh ông còn có một thầy thơ lại cũng mang trong mình tấm lòng biệt nhỡn liên tài, nghe lời tâm sự của quản ngục, thầy thơ lại đã tìm ông Huấn và kể về nỗi lòng sâu kín của quản ngục. Huấn Cao thấu hiểu nỗi lòng viên quản ngục: “Ta cảm cái tầm lòng biệt nhỡn liên tài của các ngươi. Nào ta có biết đâu một người như thầy Quản đây mà lại có những sở thích cao quý như vậy. Thiếu chút nữa, ta đã phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ”. Chính nhân cách, phẩm chất của viên quản ngục đã làm cho Huấn Cao cảm phục và xúc động. “Cảnh cho chữ diễn ra trong phòng giam tử tù và sự kì ngộ giữa khách anh hùng tài tử với kẻ biệt nhỡn liên tài”. Trong không gian nhà tù tối tăm, ẩm thấp, chật hẹp đã diễn ra cảnh cho chữ chưa từng có. Tấm lụa bạch trắng còn nguyên vẹn lần hồ, những đồng tiền kẽm đánh dấu ô, mùi mực thơm đều đã được viên quản ngục cẩn trọng chuẩn bị với tất cả lòng thành kính. Dưới ánh đuốc tỏa ra đỏ rực, ba chiếc đầu chụm lại chăm chú từng nét chữ người tù đang viết. Mỗi chữ Huấn Cao viết xong, viên quản ngục đều “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ” thầy thơ lại “run run bưng chậu mực”. Trên lần lụa trắng, những nét chữ được viết ra, viên quản ngục lắng nghe lời khuyên chân thành của tử tù, lui về quê nhà, bỏ nghề để giữ vững thiên lương trong sạch của mình. Cảm về tài năng, cảm về nhân cách, viên quản ngục vội vái người tù một vái, trong hàng nước mắt nói: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. Ông tự nhận mình là kẻ mê muội, bao lâu nay sống trong cảnh đề lao, thiếu chút nữa đã làm hoen ố nhân cách và thiên lương của chính mình. Nhờ có ánh sáng của cái đẹp, của nhân cách Huấn Cao, quản ngục mới được khai sáng, mới có thể sống nốt phần đời còn lại trong sự thanh tĩnh, trong sạch.

    Nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc biệt, đặt nhân vật vào tình huống gặp gỡ độc đáo, kết hợp với nghệ thuật cường điệu, phóng đại, tương phản giúp bộc lộ tính cách nhân vật. Nhân vật được khắc họa thiên về chiều sâu tâm lí thể hiện qua các lời độc thoại nội tâm.

    Bằng nghệ thuật khắc họa nhân vật đặc sắc, độc đáo, Nguyễn Tuân đã vẽ lên chân dung của một quản ngục thật đẹp đẽ, cao cả về nhân cách. Đồng thời ông cũng cho thấy trong mỗi một con người luôn có một phần con người nghệ sĩ, tâm hồn yêu cái đẹp, trọng cái tài.

Dàn ý Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù

1. Mở bài

- Đôi nét về tác giả Nguyễn Tuân và tác phẩm Chữ người tử tù

- Giới thiệu nhân vật quản ngục

2. Thân bài

2.1. Tấm lòng biệt nhỡn liên tài

- Nói về kẻ tử tù với một thái độ kính trọng không che giấu “Tôi nghe ...rất đẹp đó không?”

- Trong những ngày Huấn Cao trong ngục, quản ngục luôn bày tỏ thái độ nghiêm kính khiêm nhường

- Dũng cảm biệt đãi Huấn Cao trong những ngày cuối cùng ngay cả khi bị HC coi thường, khinh bỉ:

+ Mong muốn: “Ta muốn biệt đãi ông Huấn Cao, ta muốn cho ông ta đỡ cực trong những ngày cuối cùng còn lại”

+ Sai người đem rượu và đồ nhắm đến cho Huấn Cao vì sợ trong buồng giam lạnh

+ Khép nép bày tỏ: Biết ngài là một người có nghĩa khí, tôi muốn châm chước ít nhiều

+ Sau sự tức giận của Huấn Cao, quản ngục vẫn giữ sự đối đãi như thế

- Cảm thấy tiếc nuối khi biết Huấn Cao sắp phải từ giữ cõi đời: “Bấy nhiêu ...vũ trụ”.

⇒ Thái độ và hành động của Quản ngục cho thấy đây là con người có tấm lòng biêt nhỡn liên tài, có thiên lương.

2.2. Sự khát khao và trân trọng cái đẹp

- Quản ngục trước kia là người đèn sách bồi đắp “thiên lương” nảy nở tốt đẹp ⇒ ông ta yêu đến say mê cái đẹp

- Khát khao cái đẹp: mong ước của ông là “được treo ở nhà riêng một đôi câu đối” do chính tay Huấn Cao viết.

-Sự khát khao và niềm trân trọng cái đẹp trong quản ngục mãnh liệt, ông có thể bất chấp cả tính mạng và địa vị, mong sao có được mấy chữ của ông Huấn.

- Biết tính ông Huấn “vốn khoảnh, trừ chỗ tri kỉ, ông ít chịu cho chữ” ⇒ lo lắng nếu như không xin được chữ ông Huấn trước khi bị hành hình thì “ân hận suốt đời mất”

⇒ Chỉ có một người trân trọng cái đẹp đến tột cùng mới có những lo sợ khi khồn xin được chữ Huấn Cao như vậy thôi

⇒ Sở nguyện cao quý cho thấy quản ngục là con người biết quý trọng nâng niu cái đẹp

2.3. Tấm lòng biệt nhỡn liên tài và niềm khát khao cái đẹp được kết tinh trong cảnh cho chữ, càng khẳng định quản ngục là “một thanh âm trong trẻo”

- Cảnh cho chữ diễn ra giữa một buồng giam tối tăm và chật hẹp nhưng tất cả trở nên đẹp đẽ thanh cao bởi “tấm lụa trắng còn nguyên vẹn lần hồ” cùng hai người trao cái đẹp và trân trọng, ngưỡng vọng cái đẹp.

- Sự “khúm núm, run run” của quản ngục không phải là biểu hiện của sự hèn nhát mà là thái độ ngưỡng vọng trước cái đẹp, cái tài.

- Quản ngục đã thoát khỏi vai trò của một người cai quản để trở thành một người trân trọng ngưỡng mộ cái đẹp ⇒ Đồng điệu với Huấn cao

- Chi tiết quản ngục cúi đầu vái lạy người tử tù Huấn Cao với giọt nước mắt rỉ vào kẽ miệng mà nhận mình là kẻ mê muội như một sự thức tỉnh trước cái đẹp, quản ngục đã thoát ra những cái tầm thường, ràng buộc để vươn tới cái cao đẹp.

2.4. Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Thủ pháp tương phản đối lập.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế.

- Đặt nhân vật vào tình huống giàu kịch tính.

3. Kết bài

Khái quát lại vấn đề

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 2

“Chữ người tử tù” là truyện ngắn đặc sắc nhất trong tập “Vang bóng một thời” của nhà văn Nguyễn Tuân. Trong truyện ngắn, bên cạnh nhân vật Huấn Cao nổi bật với vẻ đẹp hiên ngang, khí phách, tài hoa, mặc dù không có tên tuổi song viên quản ngục cũng lấp lánh những vẻ đẹp diệu kỳ.

Viên quản ngục là viên quan coi sóc chốn lao tù, làm việc trong môi trường toàn là tội lỗi, tội phạm, cứng đầu,… song có sở thích cao quý và sở nguyện cao đẹp. “Biết đọc vỡ nghĩa sách thánh hiền từ những ngày nào sở nguyện của viên quan coi ngục này là treo ở nhà riêng của mình một đôi câu đối do chính ông Huấn Cao viết. Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm. Tính ông vốn khoảnh, trừ chỗ tri kỉ, ông ít chịu cho chữ. Có được chữ ông Huấn Cao mà treo ở nhà là có một thứ vật báu trên đời”.

Qua những câu văn trên ta thấy ước nguyện lớn lao có được chữ của Huấn Cao treo trong nhà của viên quản ngục đã ấp ủ trong ông quan coi ngục này từ rất lâu, từ ngày này sang tháng khác, trong một thời gian dài, từ những năm tuổi trẻ. Trong cuộc đời, có biết bao những thú tiêu khiển thanh tao nhưng thú chơi chữ luôn ăn sâu bám rễ vào viên quản ngục. Vì sở thích cao quý, sở nguyện cao đẹp ấy, viên quản ngục đã phải dụng công trong cách đối xử với Huấn Cao, đã phải dũng cảm đánh đổi mạng sống của mình để biệt đãi Huấn Cao. Đây thực sự là con người yêu cái đến đến độ quên mình.

Không chỉ có thú vui thanh tao thích chơi chữ, viên quản ngục cũng là người có tấm lòng “biệt nhỡn liên tài”. Khi nhận được phiến trát thông báo ngày mai sẽ có tử tù tên Huấn Cao – một người nổi tiếng khắp vùng vì tài viết chữ đẹp, viên quản ngục không e dè ca ngợi tài năng của tử tù Huấn Cao trước mặt người khác. “Huấn Cao? Hay là cái người mà vùng tỉnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ nhanh và rất đẹp đó không?”. Theo lẽ thường, một người dù tài năng, giỏi giang đến thế nào đi chăng nữa khi sa vào chốn ngục tù đều bị quan lại khinh thường. Nhưng ở đây, viên quản ngục – một người rất có địa vị nơi ngục tù lại rất xem trọng tài năng của Huấn Cao, dám ngợi ca tài hoa của một tên tử tù, điều đó thể hiện cái nhìn kính trọng đặc biệt của viên quản ngục với người có tài.

Khi Huấn Cao được lính tỉnh bàn giao cho quản ngục, viên quản ngục nhìn sáu tên tử từ mới vào với cặp mắt hiền lành, lòng kiêng nể. Không chỉ sai người quét dọn sạch sẽ phòng giam Huấn Cao, ngày ngày viên quản ngục còn cho người đưa rượu thịt tới cho ông Huấn. Khi bước vào phòng giam Huấn Cao, bị ông Huấn ra lời trách móc, viên quản ngục không hề nóng giận, dở trò bỉ ổi mà càng thêm kính trọng Huấn Cao, nhận mình là kẻ tiểu lại.

Có thể nói, viên quản ngục biệt đãi tử tù Huấn Cao trên chính nơi mà mình quản lý là một việc làm vô cùng dũng cảm. Chốn đề lao, người ta sống bằng lừa lọc, tàn nhẫn, có rất nhiều tai mắt xung quanh, hành động “biệt nhỡn” Huấn Cao của viên quản ngục nếu bị phát giác thì ngày Huấn Cao ra pháp trường cũng là ngày viên quản ngục lên giá chém. Đánh đổi mạng sống của chính mình để “biệt đãi” một “liên tài” là một hành động vô cùng liều lĩnh và cũng rất bản lĩnh của viên quản ngục. Dẫu mục đích cuối cùng của việc biệt đãi liên tài ấy là một ngày kia viên quản ngục có chữ của Huấn Cao nhưng phải nhận thấy rằng không có lòng yêu cái đẹp trong người thì viên quản ngục sẽ không làm được điều đó.

Ngoài ra, viên quản ngục cũng là một con người trong chốn tối tăm của lao tù vẫn giữ vững được thiên lương trong sáng. Thiên lương của viên quản ngục được thể hiện qua khuôn mặt tư lự trong những đêm không ngủ của viên quản ngục và chợt nhận ra mình đã chọn nhầm nghề. Thiên lương trong sáng của viên quản ngục được thể hiện qua sự kính trọng người tài khi bị Huấn Cao mắng không tư thù mà chỉ trách móc bản thân. Đặc biệt, thiên lương trong sáng của viên quản ngục được thể hiện qua cái vái lạy người tù và câu nói: “Kẻ ngu muội này xin bái lĩnh” ở phần cuối tác phẩm khi Huấn Cao đã cho chữ xong và khuyên ông quản ngục nên thay đổi chỗ ở, giữ thiên lương cho lành vững rồi mới nghĩ đến chơi chữ. Nếu là kẻ gian xảo, sau khi đã đạt được mục đích người ta có thể thay đổi ngay thái độ, thế nhưng viên quản ngục dù có quyền hành trong tay, dù đã có đạt được sở nguyện có chữ của ông Huấn vẫn một mực kính trọng Huấn Cao, đón nhận lời khuyên của Huấn Cao một cách rất chân thành, lễ phép.

“Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống với nhau bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc. Tính cách dịu dàng và lòng biết giá người, biết trọng người ngay của viên quản ngục này là một thanh âm trong trẻo xen giữa bản đà mà nhạc luật đều xô bồ, hỗn loạn” có lẽ là những câu nói Nguyễn Tuân dành cho viên quản ngục. Trong truyện ngắn, viên quản ngục luôn được nhà văn Nguyễn Tuân đặt cạnh Huấn Cao, hai nhân vật được đặt trong mối quan hệ khi trực tiếp khi gián tiếp, khi đối lập khi song hành tạo nên cốt truyện chặt chẽ, tình huống truyện độc đáo đặc sắc, góp phần tạo nên giá trị nhân sinh, nhân văn sâu sắc của tác phẩm. Ngôn ngữ cổ kính trang trọng, phù hợp với không khí xa xưa đưa người đọc trở về quá khứ, góp phần tạo nên tính chân thực không gian văn hóa cho truyện ngắn.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 3

Nguyễn Tuân – nhà văn suốt một đời đi tìm cái đẹp. Trước cách mạng tháng Tám nhân vật trong trang văn của đều là những người hiện thân của cái đẹp. Chắc hẳn chúng ta chẳng thể quên một ông Huấn Cao tài hoa tài tình, thiên lương cao đẹp mà anh dũng, bất khuất. Bên cạnh đó nhân vật viên quản ngục được tác giả khắc họa là một người trọng nghĩa khí, biết yêu và trân trọng cái đẹp càng làm nổi bật lên nhân cách cao đẹp của nhà văn.

Xét về địa vị xã hội viên quản ngục là người đại cho quyền lực, pháp luật của triều đình và đại diện cho cái xấu cái ác lúc bấy giờ. Tuy nhiên xét về phương diện nghệ thuật ông lại là người ham mê, yêu thích cái đẹp và say đắm nét chữ của Huấn Cao vô cùng.

Viên quản ngục là một người có tâm hồn nghệ sĩ biết yêu và trân trọng cái đẹp. Điều đó được thể hiện trước tiên là ở sở thích chơi chữ. Xưa nay khi nhắc quan lại người ta thường nghĩ ngay đến những tên “đầu trâu mặt ngựa” hống hách, thị uy chứ nào ai biết vẫn có một viên quan có tâm hồn nghệ sĩ với thú chơi tao nhã như viên quản ngục. Ông say mê điều đó vô cùng, ông luôn khao khát có được chữ ông Huấn treo trong nhà riêng của mình bởi “Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm”, ông coi đó là một vật báu trên đời. Sở nguyện đó còn được thể hiện ở tâm trạng hồ hởi vui mừng của ông khi biết tin trong số phạm nhân được áp giải về có Huấn Cao. Ông vừa băn khoăn không biết làm thế nào để xin được chữ ông Huấn, vừa tiếc nuối vô cùng cho người tài mà lại chịu cảnh ngục tù đao phủ cũng vừa day dứt khổ tâm khi sở nguyện chưa thành. Ông chỉ lo một mai ông Huấn bị hành hình mà chưa kịp xin chữ thì thật đáng tiếc và ân hận suốt đời. Nguyễn Tuân đã nhìn nhận nét đẹp nhân cách của nhân vật ở phương diện văn học nghệ thuật thật sâu sắc và đáng trân trọng.

Viên quản ngục là người có con mắt tinh tường biết nhìn nhận và đánh giá người tài năng đồng thời cũng là người có tấm lòng biệt nhỡn liên tài. Trong phần đối thoại với thầy thơ lại ông luôn thể hiện sự thành kính chân thành của mình đối với Huấn Cao. Hằng ngày biệt đãi ông Huấn và những người bạn tù bằng rượu thịt thơm ngon. Khi bị Huấn Cao khinh miệt, coi thường ông không hề trách móc tức giận hay tìm cách trả thù mà vô cùng kính cẩn, lễ độ và thấu hiểu “Những người chọc trời quấy nước, đến trên đầu người ta, người ta cũng chẳng biết có ai nữa, huống chi cái thứ mình chỉ là một kẻ tiểu lại giữ tù”. Quả là một viên quan có tấm lòng đáng kính.

Ông còn là người có thiên lương trong sáng, biết cúi mình trước cái đẹp. Trong buổi tối đêm đầu tiên khi Huấn cao ở trong ngục ông băn khoăn, trăn trở suy nghĩ về cái nghề của mình với “bộ mặt suy tư lự” vì “chọn nhầm nghề mất rồi”. Nguyễn Tuân đã nhận xét viên coi ngục là “một âm thanh trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”. Khi được Huấn Cao đồng ý cho chữ ông vô cùng hạnh phúc. Ông cúi mình trước cái đẹp thể hiện trong tư thế, tâm thế khi nhận chữ trong không gian tăm tối, bẩn thỉu chốn ngục tù. Viên quản ngục “khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ trên mặt phiến lụa óng”. Cái khúm núm ấy không phải là hèn hạ mà càng tôn lên sự thanh cao cuả một nhân cách đẹp đẽ. Đặc biệt khi được Huấn Cao cho lời khuyên để giữ được thiên lương thì hãy thoát khỏi cái nghề này đi thì cảm động vái người tù và rỉ nước mắt vào kẽ miệng thốt lên lời chân thành “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh” cho thấy thiên lương trong sáng của viên quan coi ngục đáng được trân trọng ở “Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc”.

Với tài năng kết hợp hài hòa giữa bút pháp lãng mạn và tả thực. Ngôn ngữ nghệ thuật sinh động có sử dụng từ Hán Việt xen lẫn từ thuần Nôm, những câu văn chừng mực, nhẹ nhàng sâu lắng đã khắc họa được hình tượng nhân vật viên quản ngục trọng nghĩa trọng tài để sánh ngang với ông Huấn anh dũng tài hoa, làm nên những hình tượng nhân vật hiện thân cho cái đẹp của “một thời vang bóng” trong trang văn Nguyễn Tuân.

Qua nhân vật viên quản ngục cho ta thêm bài học về cách nhìn nhận, quan niệm về con người. Trong mỗi chúng ta luôn có một tâm hồn nghệ sĩ biết yêu cái đẹp và trân trọng người tài, không phải ai cũng xấu, bên cạnh những con người chưa tốt vẫn có những tấm lòng cao cả, thiên lương trong sáng. Điều đó cũng cho thấy quan niệm mới mẻ về nghệ thuật là cái đẹp có thể nảy sinh trong môi trường cái xấu cái ác nhưng không vì thế mà nó lụi tàn, trái lại càng bừng sáng rực rỡ và mang ý nghĩa nhân văn cao đẹp.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 4

Nguyễn Tuân với những trang anh hùng dũng liệt hiện lên dưới một 1 lớp ngôn ngữ dân tộc thuần khiết và chuẩn mực, luôn cố gắng hết sức mình để làm sống dậy một thời quá khứ rực rỡ. Và dường như cảm thấy mình không đủ sức. Nguyễn Tuân kéo cả những nhân vật của mình theo khuynh hướng ấy. Đó là trường hợp của viên quản ngục trong truyện ngắn “Chữ người tử tù” (trong tập Vang bóng một thời).

Quản ngục: không phải là một anh hùng cao đẹp như Huấn Cao, lại càng không mang dáng vóc, tính cách của một tên đao phủ khát máu (Bữa rượu máu). Con người đó là một hình ảnh trung gian giữa cái đẹp và cái không đẹp. Dưới ngòi bút tài hoa của một bậc thầy về ngôn ngữ, hình ảnh trung gian ấy cũng mập mờ, không có ranh giới rõ rệt.

Thoạt nhiên, viên quản ngục có vẻ như là một con người cam chịu, yên phận và cũng chẳng có gì khác những kẻ cùng địa vị đương thời: “Chuyện triều đình quốc gia chúng ta biết gì mà bàn bạc cho thêm lời". Cái khuôn khổ phong kiến, cái “phép nước” đã khiến quản ngục quen với việc nhận tù, giao tù, với "những mánh khóe hành hạ thường lệ”. Những lúc ấy, viên quản ngục cứ lạnh lùng như một cỏ may, ngoan ngoãn như một tên nô lệ trung thành với vai trò của mình.

Nhưng có ai ngờ, bên trong con người đó vẫn luôn tồn tại một mầm sống tươi xanh của cái đẹp. Cái mầm ấy bị đè bẹp nhưng vần khắc khoải sống như chờ đợi một lúc nào đó được vươn lên. Rồi thời điểm đó cũng đến. Huấn Cao, con người văn võ song toàn xuất hiện với “cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp”. Quản ngục bắt đầu rơi vào một tâm trạng hết sức khó xử. Một sự đấu tranh âm thầm trở thành nét tiêu biểu cho quản ngục suốt truyện mà cũng chính là biểu hiện tiêu biểu cho quản ngục suốt truyện mà cùng chính là biểu hiện tiêu biểu cho tính “hướng nội” mỗi chúng ta thường bắt gặp trong tác phầm của Nguyễn Tuân.

Cuối cùng thì niềm đam mê cái đẹp cũng đã chiến thắng. Tuy cái chiến thắng đó chưa phải là tuyệt đối nhưng vẫn đủ biến viên quản ngục thành một con người khác. “Bấy nhiêu âm thanh phức tạp bay cao lần lên khỏi mặt đất, nâng đỡ lấy một ngôi sao chính vị muốn từ biệt vũ trụ”, “Ngôi sao chính trị" dĩ nhiên là ám chỉ Huấn Cao. Còn “thanh âm phức tạp” ngầm chỉ ai? Con người ấy chính là quản ngục. Quản ngục muốn nâng niu cái đẹp nhưng lại sợ. Vì thế nên Nguyễn Tuân đã để cho nhân vật này hóa thân thành một cái gì đó vô hình, hư ảo. Chi tiết đó vừa bộc lộ nét mạnh của Vang bóng một thời lãng mạn và khao khát đánh thức cái đẹp, vừa để lộ thấp thoáng điểm yếu và sự yếu đuối của Nguyễn Tuân trong cái nhìn hoài vọng xa xôi. Nó khiến Nguyễn Tuân như tránh né, đem ông trời ra mà trách: '‘Ông trời nhiều khi chơi ác đem đày ải những cái thuần khiết giữa một đống cặn bã”.

Cũng từ ý niệm ấy, quản ngục nghĩ mình “chọn nhầm nghề mất rồi", Nguyễn Tuân đi tìm cái đẹp và đã tìm ra cái đẹp long lanh, mong manh giữa một vùng trời đen tối.

Việc miễn những mánh khóe hành hạ, biệt đãi những người tử tù, rồi bạo dạn xin chữ, một cách khéo léo từng chút từng chút gắn thêm nét đẹp vào con người quản ngục bởi vì: “Biết người tài, không phải là kẻ xấu". Mặc dù vậy khi đã biệt đãi, đã toan tính cách xin chữ, quản ngục vẫn còn sợ, vẫn dặn viên thơ lại nói với Huấn Cao: “Miễn là ngài giữ kín cho”. Một chi tiết nhỏ nhưng chắc là không thể thiếu. Một chi tiết vừa lãng mạn vừa hiện thực. Mến cái tài của Huấn Cao nhưng sợ “phép vua”. Phải tinh tế lắm. Nguyễn Tuân mới phát hiện ra điều đó. Phải tài hoa lắm Nguyễn Tuân mới thể hiện được điều đó. Nếu không viết về nỗi sợ ngấm ngầm thì là không thật, mà Nguyễn Tuân lại là con người luôn vươn tới cái đẹp, cái thật. Nếu viết quá nhiều thì sẽ làm ngắt quãng mạch chuyển biến đang cuồn cuộn, sôi sục trong nhân vật hình tượng.

Mến cái tài của Huấn Cao, khát khao “có được chữ ông Huấn mà treo là có một báu vật trên đời”, đến lúc này, quản ngục dường như không còn là quản ngục mà là hóa thân của Nguyễn Tuân với nhịp tim và hơi thở dành trọn cho sự nâng niu cái đẹp. “Một buổi chiều lạnh, viên quản ngực tái nhặt người đi sau khi tiếp đọc công văn”. Không còn là thương tiếc, xót xa mà đã đạt đến đỉnh điểm của niềm đau xót, thẫn thờ. Việc nhận công văn, quản ngục biết trước nhưng vẫn thấy đột ngột, hụt hẫng. Thiên lương vừa sóng dậy trong một con người đã thúc giục quản ngục hành động. Một. hành động trái ngược với những gì quản ngục nói: “Ta biết rồi, việc quan ta đã có phép trước”.

Tình yêu cái đẹp đến đam mê đã đánh thức khí phách tiềm tàng nằm im suốt bao nhiêu năm.

Trong cảnh cho chữ hùng vĩ, có một chi tiết đáng nhớ: “Người tù viết xong một chữ viên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền xèng đánh dấu ô chữ đặt lên phiến lục ông”, “khúm núm” không phải chỉ vì nịnh bợ mà là vì cảm phục. Khi sự cảm phục lên đến đỉnh điểm cũng là lúc kết thúc truyện. “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. Một nghệ thuật tài hoa, kết thúc truyện ở cao trào. Chính nghệ thuật độc đáo đó đã nêu bật cái đẹp toàn diện, toàn mĩ và rất đặc sắc của cả người xin chữ và người cho chữ.

Dọc theo suốt chiều dài của truyện, nhân vật quản ngục luôn tồn tại với một ý nghĩa nhất định. Quản ngục không chỉ là một hình tượng độc đáo mà còn là nhân vật hội đủ những đặc điểm chung nhất của Vang bóng một thời, của quan niệm và phong cách Nguyễn Tuân: lãng mạn mà vẫn hiện thực, là tiếng nói của thiên lương, của tinh thần dân tộc, là biểu hiện của sự “yêu mến và than tiếc những cái đã qua và có sức làm sống lại một thời xưa cũ”.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 5

Nguyễn Tuân được biết đến là nhà văn có phong cách viết độc đáo, mỗi tác phẩm của ông in dấu đậm trong lòng người đọc bởi cách xây dựng nhân vật độc đáo, ấn tượng. Tập truyện ngắn “Vang bóng một thời” thể hiện cá tính sáng tác và phong cách sáng tác của Nguyễn Tuân rất rõ nét. Đến với truyện ngắn “Chữ người tử tù”, ta bắt gặp một nhân vật quản ngục mang nhiều phẩm chất cao đẹp.

‘Chữ người tử tù” là câu chuyện kể về nhân vật trung tâm tên là Huấn Cao. Huấn Cao là một người anh hùng khí chất, có tài viết chữ nổi danh xa gần. Vì động lòng dân vùng lên khởi nghĩa chống triều đình, Huấn Cao bị bắt và chờ ngày đưa về xét xử. Viên quan coi ngục lại là một người rất ngưỡng mộ tài viết chữ của Huấn Cao. Ông đã có ý biệt nhưỡng, ưu ái với Huấn Cao để thể hiện sự tôn trọng. Ban đầu, Huấn Cao tỏ thái độ khinh bỉ đối với viên quan coi ngục, nhưng khi hiểu ra tấm lòng chân thành của quan coi ngục, Huấn Cao đã đồng ý viết tặng chữ, và có lời khuyên chân thành với quản ngục, mong ông thoát khỏi nghề để giữ sạch thiên lương.

Nhân vật quản ngục xuất hiện với chức danh là viên quan coi ngục, một tiểu lại giữ tù, một tay sai của triều đình phong kiến. Chức năng của ông ta là áp chế và tiêu diệt tội phạm của triều đình- những người dám đứng lên chống lại triều đình và bảo vệ nhân dân. Quản ngục là kẻ thù của nhân dân, và tất nhiên là kẻ thù của Huấn Cao, là người tàn ác, tội lỗi, thuộc về thế giới của cái ác. Nhưng quản ngục vẫn giữ được bản chất tốt đẹp.

Quản ngục là người có phẩm chất nghệ sĩ: biết yêu cái đẹp và có sở thích cao quý là chơi chữ. Khi Huấn Cao đến trại giam, quản ngục đã thiết đãi rất nhiệt tình. Ông sai người quét dọn phòng giam sạch sẽ, sai người đem đồ ăn thức uống chu đáo đến cho Huấn Cao. Quản ngục còn mua sẵn một tấm lụa trắng, chờ ngày nào ông Huấn cao bớt tính nết để xin chữ. Quản ngục luôn thấy trong mình một nỗi khổ tâm và dằn vặt. Ông khổ tâm vì mình đang giữ trong tay tính mạng của Huấn Cao mà lại không giữ được lòng người. Cái khổ tâm thứ hai còn là vì ông giữ cái đẹp trong tay mà lại không có được cái đẹp. Nỗi khổ tâm nữa là nếu ngày Huấn Cao ra pháp trường mà không xin được chữ, ông sẽ có nỗi ân hận đến suốt cả cuộc đời.

Với sự chân thành và lòng biết giá người, tấm lòng của viên quan coi ngục cuối cùng cũng được Huấn Cao tỏ và chấp nhận cho chữ. Cảnh ch chữ diễn ra và được miêu tả là “cảnh tưởng xưa nay chưa từng có”. Hình ảnh quản ngục ‘khúm núm”, “cầm những đồng tiền kẽm đánh dấu vào các ô chữ” thể hiện được tình yêu và sự trân trọng của ông đối với cái đẹp. Đó còn là niềm khao khát của viên quan coi ngục, khao khát vươn tới cái đẹp. Sau khi xin chữ và nhận được lời khuyên của Huấn Cao, viên quan coi ngục đã vái lạy và khóc. Hành động thành khẩn đó thể hiện sự ăn năn, hối hận và dự báo sự hoàn lương.

Nhân vật viên quản ngục là người có thiên lương trong sáng. Ngay khi biết phạm nhân là Huấn Cao- một người chí khí anh hùng, tài viết chữ đẹp, ông đã có hành động và thái độ biệt nhưỡng nhân tài. Đầu tiên ông đã sai người quét dọn buồng giam để tỏ ý biệt đãi Huấn Cao. Khi đón tù nhân, ông nhìn Huấn Cao với cặp mắt hiền lành, kiêng nể, tỏ ra tiếc nuối khi phải chém một nhân tài như thế. Thời gian Huấn Cao ở buồng giam, ông cũng sai người đối xử rất tử tế. Khi được cho chữ và nhận được lời khuyên của Huấn Cao, viên quan coi ngục đã tỏ thái độ kính cẩn và nói “kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. Đó chính là dấu hiệu của sự hoàn lương, dự báo sự thay đổi trong việc chọn nghề lương thiện sau này.

Việc xây dựng hình tượng ông quản ngục thể hiện được niềm tin của Nguyễn Tuân về đạo đức con người. Dù trong bất kì hoàn cảnh nào, chắc chắn vẫn sẽ có những con người giữ được nhân cách ngay cả khi sống trong môi trường toàn lừa lọc và dối trá. Và nhân vật viên quan coi ngục nghe lời khuyên của Huấn Cao chính là một minh chứng cho việc một cái đẹp, thiên lương trong sáng có thể cảm hóa được cái xấu.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 6

Giữa những bộn bề phồn tạp của buổi chợ phiên văn chương, giữa những náo nhiệt đông đúc của gian hàng lãng mạn, Nguyễn Tuân được nhận ra là một chủ cửa hàng khá đặc biệt với chất ngông đầy mới mẻ cùng cá tính độc đáo của mình Nguyễn Tuân đã đưa người đọc phiêu du vào cuộc hành trình đi tìm cái đẹp ở một thời vang bóng, ở những nơi chỉ có cái xấu, cái ác ngự trị. Tiêu biểu cho cuộc hành trình gian truân, vất vả đó là tác phẩm Chữ người tử tù, đặc biệt thông qua nhân vật viên quản ngục chúng ta sẽ thấy rõ được điều đó.

Quả thật không sai khi nói rằng sản phẩm văn học chỉ được khai sinh ra khi nó là kết quả nhào nặn từ đời sống, nếu sáng tác của văn học chỉ hoàn toàn là sản phẩm của sự hư cấu và tưởng tượng mà không mang hơi thở đời sống thì sẽ truyền được cảm xúc đến với bạn đọc. Văn học bao giờ cũng là chuyện cuộc đời, mang trong mình sứ mệnh cao cả của một nhà văn. Khi sáng tạo nghệ thuật, Nguyễn Tuân đã không ngừng tìm tòi sáng tạo và ông đã khẳng định được vị trí của mình trong nền văn học Việt Nam hiện đại, đồng thời tìm ra cho mình một phong cách hoàn toàn khác với những nhà văn cùng thời. Ông luôn khao khát đi tìm cái đẹp dù đó là những nơi bóng tối phủ đầy, chỉ có cái xấu và cái ác ngự trị. Ông luôn tin rằng dù sống trong hoàn cảnh nào thì ẩn sâu trong họ vẫn luôn là những cái đẹp rất đáng trân trọng, đọc Chữ người tử tù ta sẽ thấy rõ được điều đó. Đây là một trong 11 chuyện in trong tập “Vang bóng một thời”, lúc đầu tác phẩm có tên “Dòng chữ cuối cùng” in trong tạp chí Tao Đàn năm 1938, sau đó đổi thành “Chữ người tử tù” in trong tập “Vang bóng một thời” xuất bản năm 1940.

Tuy không phải là nhân vật chính trong tác phẩm, nhưng viên quản ngục đóng vai trò quan trọng trong việc làm nổi bật vẻ đẹp của Huấn Cao và ở viên quản ngục cũng toát lên những nét đẹp đáng quý. Nói về nhân vật này trong mở đầu của truyện ngắn, nhà văn Nguyễn Tuân từng viết, “trong hoàn cảnh đề lao người ta sống bằng tàn nhẫn, lừa lọc, tính cách dịu dàng và lòng biết trọng giá trị của người biết trọng người ngay của viên quản ngục là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ”.

Có lẽ ai cũng nghĩ rằng sống trong chốn đề lao trông coi những kẻ tù tội, hoàn cảnh ấy dễ đẩy con người vào lọc lừa, tàn nhẫn, tuy nhiên trái ngược với những con người nơi đây viên quản ngục lại là người có tính cách dịu dàng, biết trọng người ngay, biết được giá trị của con người dù làm việc cho triều đình nhưng viên quản ngục lại mến mộ khí phách của Huấn Cao khi biết Huấn Cao là một anh hùng vị nghĩa, dám lãnh đạo nhân dân chống lại triều đình. Viên quản ngục hiểu rằng với Huấn Cao mình chỉ là một kẻ tiểu nhân giữ tù, bởi vậy y đã lường trước được rằng mình sẽ bị Huấn Cao khinh bạc, coi thường thế nhưng ông vẫn rất mực cung kính, lễ độ khi đối diện với Huấn Cao.

Huấn Cao bị bắt giam, ngày nào viên quản ngục cũng đích thân đem cơm rượu tới, hành động này của viên quản ngục không phải vì ông muốn có được chữ của Huấn Cao mà nó xuất phát từ tấm lòng biệt nhỡn liên tài của ông dành cho vị anh hùng với khát khao vùng vẫy khắp năm châu bốn bể, mong muốn lật đổ triều đình để nhân dân có cuộc sống tốt đẹp hơn. Câu hỏi của viên quản ngục “Xin cho biết ngài cần gì? để tôi cố gắng chu tất” và câu trả lời khẳng khái của Huấn Cao “ta chỉ muốn một điều là nhà ngươi đừng bước chân vào đây nữa” cùng với thái độ “xin lĩnh ý” lui ra của viên quản ngục một lần nữa đã tôn lên vẻ đẹp bất khuất của Huấn Cao và tấm lòng biệt nhỡn liên tài của viên quản ngục.

Không chỉ có tấm lòng biệt nhỡn liên tài, viên quản ngục còn là người rất yêu cái đẹp. Khi nghe tin trại giam tỉnh Sơn sắp tiếp nhận thêm 6 tội nhân nữa trong đó có Huấn Cao người nổi tiếng viết chữ nhanh và đẹp, viên quản ngục đã khao khát có được chữ Huấn Cao để treo trong nhà. Và để đạt được sở nguyện, ông đã bất chấp mọi nguy hiểm dám biệt đãi Huấn Cao và 5 đồng chí của Huấn Cao để đạt được sở nguyện của mình. Dù lo sợ không xin được chữ của Huấn Cao sẽ hối hận nhưng ông vẫn không dám mở miệng để nói với Huấn cao ước muốn của mình. Với tấm lòng chân thành của viên quản ngục đã khiến Huấn Cao cảm động, chấp nhận dành cho y vào lúc nửa đêm, khi trại giam tỉnh Sơn chỉ còn vọng lại tiếng mõ trên vọng canh. Trong không gian là một buổi tối chật hẹp, ẩm ướt đã diễn ra một cảnh tượng xưa nay chưa từng có. Người cho chữ là kẻ tử tù, cổ đeo gông, chân vướng xiềng, còn người nhận chữ là viên quản ngục đang khúm núm cất từng đồng kẽm đánh dấu ô. Sự khúm núm của viên quản ngục không làm cho nhân cách bị hạ thấp mà trái lại càng nâng cao giá trị con người ông, đó là sự hạ mình trước cái tài, cái thiên lương. Sau khi nhận chữ, được Huấn Cao khuyên bảo “nên thay đổi chỗ ở để giữ thiên lương cho lành vững, lúc ấy viên quản ngục đã vái người tử tù một vái chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào “kẻ mê muội này xin bái lĩnh”, đến đây cái đẹp, cái thiện đã chiến thắng cái xấu, cái ác và ta thấy có những người dù phải sống trong cái xấu và cái ác vẫn hướng về thiên lương, đó là niềm tin sắt đá của Nguyễn Tuân về giá trị của con người. Thực sự viên quản ngục đã là một thanh âm trong trẻo giữa bản đàn mà nhạc luật đều xô bồ hỗn loạn.

Tác phẩm đã kết thúc nhưng vẫn còn có trong tâm trí bạn đọc những nét chữ vuông vắn, tươi tắn của Huấn Cao, cùng với sự khúm núm vái lạy của viên quản ngục. Thông qua nhân vật viên quản ngục Nguyễn Tuân một lần nữa khẳng định, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cái đẹp cũng luôn có sức cảm hóa con người và để giữ được thiên lương cho lành những con người cần phải tránh xa cái xấu và cái ác.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 7

Nguyễn Tuân là nhà văn tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại, nổi tiếng với phong cách tài hoa, uyên bác và niềm say mê vẻ đẹp con người. Trong truyện ngắn Chữ người tử tù, bên cạnh nhân vật chính Huấn Cao – hình ảnh người nghệ sĩ mang cốt cách anh hùng – thì viên quản ngục lại là điểm sáng lặng thầm, đại diện cho phần “thiên lương” cao quý giữa một không gian tù ngục u tối. Dù là người thuộc bộ máy cai trị, ông vẫn giữ được sự kính trọng với cái đẹp, cái tài và có đủ dũng khí để vượt qua giới hạn thông thường mà sống theo tiếng gọi của lương tâm.

Ngay từ lần đầu xuất hiện, viên quản ngục đã để lại ấn tượng là một người có nhân cách khác biệt so với vị trí và môi trường ông đang sống. Thay vì khắt khe, lạnh lùng như những người quản ngục thường thấy, ông lại tỏ ra trầm lặng, cẩn trọng và có chiều sâu nội tâm. Điều này được thể hiện rõ nét qua cách ông đối xử với Huấn Cao – một tử tù có tội “đại nghịch” với triều đình. Trước một người mà cả xã hội đều coi là tội nhân, viên quản ngục không những không xa lánh mà còn dành cho ông sự tôn trọng đặc biệt. Khi biết Huấn Cao có tài viết chữ đẹp, ông tỏ rõ sự ngưỡng mộ và nuôi hy vọng được xin một bức thư pháp – điều không chỉ xuất phát từ lòng yêu nghệ thuật mà còn phản ánh một tâm hồn có chiều sâu văn hóa.

Tấm lòng “biệt nhỡn liên tài” của viên quản ngục là điểm nổi bật trong tính cách của ông. Dù biết rõ thân phận tử tù của Huấn Cao, ông vẫn tìm mọi cách để đối đãi tử tế, nhẹ nhàng, thể hiện sự trân trọng một con người có tài năng và khí chất. Việc ông chủ động sai người mang rượu và đồ ăn ngon vào buồng giam, dù đó là điều có thể khiến ông gặp rắc rối, cho thấy sự hy sinh thầm lặng để bảo vệ và gìn giữ cái đẹp trong những ngày cuối cùng của một tài hoa sắp lìa đời. Ngay cả khi bị Huấn Cao tỏ thái độ lạnh lùng, viên quản ngục vẫn không đổi thay lòng mến mộ. Sự kiên nhẫn và lòng thành thực ấy đã khiến ông trở thành một hình tượng đầy tính nhân văn giữa chốn ngục tù vốn chỉ quen thuộc với khổ đau và áp bức.

Không chỉ ngưỡng mộ tài năng, viên quản ngục còn mang trong mình một khát vọng sâu sắc hướng về cái đẹp. Giấc mơ được treo một đôi câu đối của Huấn Cao trong nhà không chỉ là sở thích cá nhân mà còn là cách ông giữ lại chút ánh sáng giữa cuộc sống đầy bóng tối của nghề giam giữ. Cái đẹp đối với ông không chỉ là giá trị thẩm mỹ, mà còn là cứu cánh cho đời sống tinh thần, là nơi để ông gửi gắm niềm tin, lý tưởng và lòng thanh sạch giữa vòng quay của một xã hội đầy ràng buộc. Khi biết Huấn Cao không dễ viết chữ cho người lạ, ông băn khoăn, lo lắng, và càng thêm khao khát được một lần chạm tay vào điều mình luôn trân quý. Chính vì vậy, viên quản ngục sẵn sàng vượt lên trên những quy định cứng nhắc, bỏ qua ranh giới giữa tử tù và người thi hành pháp luật, chỉ để một lần được sống thật với lòng mình.

Khoảnh khắc cao đẹp nhất của nhân vật viên quản ngục được khắc họa rõ nét trong cảnh cho chữ – một tình huống đầy chất tượng trưng và giàu ý nghĩa. Trong không gian chật hẹp, tối tăm của ngục thất, nơi cái chết đang đến gần, một con người vẫn tạo ra cái đẹp bằng nét chữ, còn người khác thì cúi đầu thành kính tiếp nhận. Viên quản ngục, khi ấy, không còn là người cầm quyền, mà trở thành một người học trò ngoan trước cái đẹp. Sự “khúm núm”, “run run” của ông không xuất phát từ nỗi sợ hãi mà là lòng kính ngưỡng. Ông cúi đầu lặng lẽ, đón nhận từng nét chữ như một báu vật, như thể đó là lần đầu tiên ông thực sự được sống với phần thuần khiết nhất trong tâm hồn mình. Giọt nước mắt lặng rơi trong lúc cúi đầu vái lạy Huấn Cao không chỉ là biểu hiện của sự xúc động, mà còn là minh chứng cho sự thức tỉnh về tinh thần – một sự tự giải thoát khỏi khuôn mẫu cứng nhắc của số phận.

Bằng tài năng nghệ thuật điêu luyện, Nguyễn Tuân đã khéo léo xây dựng hình tượng viên quản ngục qua những tương phản độc đáo: giữa người cai tù và người tử tù, giữa bóng tối và ánh sáng, giữa địa vị và tâm hồn. Không cần miêu tả nhiều, nhưng thông qua hành động và lời nói, ông đã khắc họa được một nhân vật đầy nhân tính và chiều sâu nội tâm. Tình huống truyện độc đáo – cảnh cho chữ trong ngục tối – không chỉ là sáng tạo nghệ thuật mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ: cái đẹp và cái thiện không thể bị khuất phục bởi hoàn cảnh, thậm chí có thể vươn lên và bừng sáng rực rỡ hơn chính từ nơi tăm tối nhất.

Tóm lại, viên quản ngục trong Chữ người tử tù không chỉ là người phụ họa cho ánh hào quang của Huấn Cao, mà còn là biểu tượng của phần trong trẻo, tốt lành còn sót lại giữa chốn trần tục. Nhân vật ấy đã thể hiện trọn vẹn tư tưởng nghệ thuật của Nguyễn Tuân: cái đẹp, cái tài và cái thiện có thể bị dồn vào ngõ cụt, nhưng không bao giờ bị diệt vong. Ngược lại, chúng có thể vươn lên như ngọn lửa âm ỉ trong đêm, thắp sáng và cảm hóa cả những tâm hồn tưởng chừng đã lụi tàn.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 8

Nguyễn Tuân là một trong những nhà văn có cá tính nghệ thuật độc đáo của văn học Việt Nam hiện đại. Trước Cách mạng tháng Tám, ông đặc biệt say mê khám phá vẻ đẹp tài hoa và phẩm chất thanh cao của con người trong những môi trường khắc nghiệt. Truyện ngắn Chữ người tử tù là minh chứng tiêu biểu cho cảm hứng ấy. Trong truyện, ngoài nhân vật trung tâm Huấn Cao, Nguyễn Tuân còn xây dựng hình tượng viên quản ngục như một điểm sáng đặc biệt. Đó là một con người sống giữa nhà tù u ám nhưng lại giữ được thiên lương, biết quý cái tài, trân trọng cái đẹp và dũng cảm sống theo lý tưởng nhân văn.

Viên quản ngục là người đứng đầu một trại giam dưới chế độ phong kiến, sống và làm việc trong môi trường tưởng chừng chỉ có kỷ luật và áp bức. Tuy nhiên, ông không để hoàn cảnh làm chai sạn tâm hồn mình. Ngay khi biết Huấn Cao – người tử tù có tài viết chữ nổi tiếng – sắp bị giải về nhà giam mình trông coi, viên quản ngục đã không giấu được sự xúc động. Ông không chỉ quan tâm tới thân phận một tù nhân mà còn bày tỏ sự mến mộ dành cho một con người tài hoa. Điều đó cho thấy ông không chỉ hành động vì bổn phận nghề nghiệp mà còn vì sự thôi thúc từ lương tri.

Từ khi Huấn Cao đặt chân tới nhà giam, viên quản ngục luôn thể hiện sự đối đãi đặc biệt. Ông giữ thái độ nhã nhặn, kiêng dè và đầy tôn kính. Khi biết Huấn Cao lạnh nhạt, thậm chí có phần khinh bạc, ông vẫn không hề tỏ ra oán giận. Trái lại, ông tiếp tục âm thầm dành sự biệt đãi cho người tù mà mình ngưỡng mộ, bất chấp mọi ràng buộc về chức trách và nguy cơ vi phạm luật lệ. Qua đó, ta thấy được một phẩm chất cao quý nơi ông: tấm lòng "biệt nhỡn liên tài" – biết nhận ra và trân trọng những người có tài năng, có cốt cách.

Không dừng lại ở sự ngưỡng mộ, viên quản ngục còn mang trong mình một niềm say mê sâu sắc với cái đẹp. Với ông, chữ viết của Huấn Cao không chỉ là những con chữ, mà là biểu tượng của vẻ đẹp lý tưởng. Ước mơ được sở hữu một đôi câu đối của Huấn Cao không đơn giản là thú chơi thư pháp, mà là khát vọng nâng đỡ tâm hồn, gìn giữ điều tốt đẹp giữa cuộc sống tù mù. Khi nhận thấy thời gian không còn nhiều, viên quản ngục trở nên lo lắng, bởi nếu không xin được chữ, đó sẽ là nỗi tiếc nuối theo ông đến cuối đời. Một người sẵn sàng vượt qua luật lệ nghiêm ngặt để giữ gìn cái đẹp như vậy xứng đáng là một con người có chiều sâu đạo đức và nhân văn.

Cảnh cho chữ ở cuối truyện là điểm kết tinh rõ nét nhất vẻ đẹp tâm hồn viên quản ngục. Trong khung cảnh nhà giam tăm tối, một cảnh tượng phi thường đã diễn ra: người tử tù viết chữ, còn viên quản ngục – người đại diện cho quyền lực – thì cúi đầu lặng lẽ, run rẩy tiếp nhận từng nét mực. Ở đó, ranh giới giữa kẻ giam giữ và người bị giam giữ hoàn toàn tan biến. Viên quản ngục hiện ra như một kẻ học trò nhỏ đang lĩnh hội bài học đầu tiên về cái đẹp, về nhân cách và lẽ sống. Chi tiết ông vái lạy Huấn Cao, nước mắt lặng lẽ chảy, là hình ảnh đầy xúc động thể hiện sự thức tỉnh thiêng liêng. Ông đã thực sự thoát ra khỏi thân phận tầm thường để chạm tới cái cao cả – từ một viên quan nhỏ trở thành con người có lý tưởng thẩm mỹ và đạo đức lớn lao.

Nguyễn Tuân đã sử dụng những thủ pháp nghệ thuật đặc sắc để xây dựng hình tượng viên quản ngục: đối lập giữa bối cảnh ngục tù và vẻ đẹp tinh thần, giữa thân phận chức quyền và sự khiêm nhường tâm hồn. Cách khắc họa tâm lý nhân vật qua hành động, cử chỉ tinh tế cũng làm nổi bật chiều sâu nội tâm. Việc đặt nhân vật vào tình huống kịch tính – xin chữ người tử tù – không chỉ tạo cao trào cho truyện mà còn là cơ hội để nhân vật bộc lộ trọn vẹn vẻ đẹp tiềm ẩn.

Có thể thấy rằng, viên quản ngục là một trong những hình tượng giàu ý nghĩa trong văn học Việt Nam trước Cách mạng. Dù chỉ là nhân vật phụ, ông đã thể hiện trọn vẹn tư tưởng nghệ thuật của Nguyễn Tuân: cái đẹp có thể xuất hiện ngay trong chốn đen tối nhất, và con người, nếu còn giữ được thiên lương, vẫn có thể sống cao đẹp dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt. Viên quản ngục, bằng sự thức tỉnh và chọn lựa của mình, đã trở thành “một thanh âm trong trẻo” giữa bản nhạc u buồn của nhà ngục, để lại dư âm đầy xúc động trong lòng người đọc.

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù - mẫu 9

Nguyễn Tuân – một cây bút tài hoa của nền văn học Việt Nam – luôn dành sự ưu ái đặc biệt cho cái đẹp, cái tài và khí phách. Truyện ngắn Chữ người tử tù, một tác phẩm tiêu biểu trong giai đoạn sáng tác trước Cách mạng tháng Tám, đã thể hiện rõ quan niệm ấy qua hình ảnh Huấn Cao – người nghệ sĩ tài năng, giàu khí tiết. Tuy nhiên, không thể không nhắc đến viên quản ngục – một nhân vật phụ nhưng lại mang chiều sâu nội tâm đặc biệt. Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân, ông không chỉ là người canh giữ tù nhân mà còn là một tâm hồn biết rung động trước cái đẹp và sẵn sàng hành động vì điều mình tin là đúng.

Ngay từ những dòng đầu miêu tả viên quản ngục, Nguyễn Tuân đã gieo vào lòng người đọc một cảm giác lạ lùng. Ông không hiện lên như một công chức vô cảm, lạnh lùng mà lại có nét gì đó lặng lẽ, chừng mực, giàu suy tư. Khi biết Huấn Cao – một tử tù nổi tiếng với tài viết chữ và bản lĩnh kiên cường – sẽ được giải về trại giam do mình trông coi, viên quản ngục không hề tỏ ra lo sợ hay thù ghét, trái lại còn thể hiện sự hào hứng, kính phục. Điều đó cho thấy ông là người biết nhìn nhận giá trị con người vượt lên trên cái nhìn thông thường của xã hội phong kiến thời bấy giờ.

Sự quý trọng tài năng của Huấn Cao được viên quản ngục thể hiện qua từng cử chỉ, lời nói. Ông không hề xem Huấn Cao như một tên tội phạm nguy hiểm mà luôn cư xử bằng thái độ lễ độ, khiêm tốn. Ông mong muốn mang đến cho Huấn Cao chút dễ chịu cuối đời, bất chấp việc đó có thể khiến bản thân gặp rắc rối. Những hành động như sai người đưa cơm ngon, rượu thịt hay lặng lẽ hỏi han đều xuất phát từ tấm lòng chân thành. Dù bị Huấn Cao hiểu lầm và phản ứng gay gắt, ông vẫn không thay đổi thái độ. Điều này cho thấy viên quản ngục không phải là người hành xử theo cảm tính nhất thời mà luôn giữ vững lòng tôn trọng với cái tài và cái tâm của người khác.

Không chỉ có lòng mến mộ, viên quản ngục còn là người có khát khao mãnh liệt với cái đẹp. Cái đẹp ở đây không phải là sự hào nhoáng bên ngoài, mà là vẻ đẹp tinh thần – kết tinh trong từng nét chữ của Huấn Cao. Ước vọng được treo trong nhà một đôi câu đối do Huấn Cao viết không chỉ đơn thuần là sở thích, mà còn là biểu hiện của một tâm hồn khao khát được chạm đến điều cao quý giữa cuộc sống tù túng, khép kín. Biết rõ Huấn Cao không phải ai cũng cho chữ, ông đã lo lắng thực sự khi nghĩ rằng có thể sẽ không xin được chữ trước khi người tử tù bị hành hình. Cái lo ấy không đến từ lòng ích kỷ cá nhân, mà là nỗi tiếc nuối của một người suốt đời yêu cái đẹp nhưng sắp không thể có cơ hội gìn giữ nó.

Khoảnh khắc thăng hoa nhất trong hình tượng viên quản ngục chính là cảnh cho chữ – một trong những đoạn văn giàu chất điện ảnh và ẩn dụ nhất trong văn học Việt Nam. Trong không gian ẩm thấp, chật hẹp của trại giam, Huấn Cao – người tử tù mang đôi xiềng nặng trĩu – lại đang cầm bút vẽ nên từng nét chữ tài hoa. Và viên quản ngục – người nắm quyền lực sinh sát – lại khép nép đứng bên cạnh, cung kính đón nhận từng nét bút như đón nhận một ân huệ tinh thần. Hình ảnh viên quản ngục cúi đầu vái lạy Huấn Cao, với giọt nước mắt âm thầm chảy, là một biểu tượng tuyệt đẹp về sự chiến thắng của cái đẹp trước bóng tối và quyền lực. Đó cũng là khoảnh khắc viên quản ngục được gột rửa, được sống đúng với bản chất thuần khiết nhất của mình – một con người biết quý trọng thiên lương và sẵn sàng từ bỏ những ràng buộc tầm thường để giữ lấy phẩm giá tinh thần.

Không thể không nhắc đến tài nghệ bậc thầy của Nguyễn Tuân trong việc xây dựng nhân vật viên quản ngục. Ông sử dụng thủ pháp đối lập giữa vai trò và tâm hồn: giữa một người nắm quyền lực nhưng lại khiêm nhường trước cái đẹp; giữa môi trường nhà tù và vẻ đẹp của nghệ thuật thư pháp. Tình huống truyện độc đáo – tử tù cho chữ viên cai ngục – không chỉ gây ấn tượng mạnh mà còn truyền tải thông điệp sâu sắc về sức mạnh cảm hóa của cái đẹp và nhân cách con người.

Tóm lại, viên quản ngục không chỉ là điểm tựa cho sự tỏa sáng của nhân vật Huấn Cao, mà còn là hình tượng độc lập, giàu ý nghĩa. Ông chính là minh chứng cho quan niệm nghệ thuật của Nguyễn Tuân: cái đẹp không bị bóp nghẹt bởi hoàn cảnh, mà có thể sống, nảy nở, và thậm chí trở nên rực rỡ hơn giữa bùn lầy của cuộc đời. Viên quản ngục, với sự tỉnh thức và sự lựa chọn của mình, đã khiến người đọc tin rằng lương tri và vẻ đẹp nội tâm vẫn luôn âm ỉ tồn tại trong mỗi con người.

Xem thêm các bài Văn mẫu phân tích, dàn ý tác phẩm lớp 11 khác:

• Dàn ý Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù

• Phân tích nhân vật viên quản ngục trong Chữ người tử tù (Bài văn mẫu 2)

• Phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm Chữ người tử tù (Bài văn mẫu 3)

• Phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm Chữ người tử tù (Bài văn mẫu 4)

---

---

---