66+ Dẫn chứng nghị luận văn học về tuổi trẻ (siêu hay)

Dẫn chứng nghị luận văn học về tuổi trẻ điểm cao, hay nhất được chọn lọc từ những đoạn văn NLVH hay của học sinh trên cả nước giúp bạn có thêm đoạn văn hay để tham khảo từ đó viết văn NLVH hay hơn.

66+ Dẫn chứng nghị luận văn học về tuổi trẻ (siêu hay)

I. Khái niệm dẫn chứng trong văn bản nghị luận

- Dẫn chứng là những sự kiện, số liệu, hiện tượng, ví dụ cụ thể được đưa vào bài viết nhằm làm sáng tỏ và tăng sức thuyết phục cho luận điểm.

- Nói cách khác, dẫn chứng chính là “bằng chứng thực tế” giúp người viết chứng minh rằng ý kiến của mình không chỉ là nhận định chủ quan mà có cơ sở xác đáng, cụ thể, khách quan.

- Vai trò của dẫn chứng:

+ Cụ thể hóa luận điểm (tránh nói chung chung, mơ hồ)

+ Tăng độ tin cậy và sức thuyết phục

+ Làm cho bài viết sinh động, giàu tính thực tiễn

II. Khái niệm dẫn chứng nghị luận văn học

- Dẫn chứng trong nghị luận văn học là những chi tiết, hình ảnh, câu văn, đoạn thơ, ngoại hình và tâm lí nhân vật, tình huống… được trích từ tác phẩm văn học để phân tích, chứng minh cho nhận định về nội dung hoặc nghệ thuật của tác phẩm.

- Đặc điểm:

+ Xuất phát từ tác phẩm văn học cụ thể

+ Gắn với phân tích (không chỉ kể lại)

+ Phải chọn lọc tiêu biểu, chính xác và có giá trị làm sáng tỏ vấn đề nghị luận

- Ví dụ:

+ Khi phân tích nhân vật, dẫn chứng có thể là hành động, lời nói, tâm lí của nhân vật trong tác phẩm văn học.

+ Khi phân tích nghệ thuật, dẫn chứng có thể là hình ảnh, biện pháp tu từ, ngôn ngữ trong tác phẩm văn học.

- Phân biệt: Có thể phân biệt hai loại dẫn chứng cơ bản: 

+ Dẫn chứng nội tại là những chi tiết, hình ảnh, câu chữ trực tiếp lấy từ tác phẩm đang được nghị luận. Đây là loại dẫn chứng quan trọng nhất, bắt buộc phải có và cần được phân tích kĩ.

+ Dẫn chứng liên hệ là những ví dụ ngoài tác phẩm như tác phẩm khác, sự kiện đời sống, hay ý kiến của nhà phê bình, được dùng để mở rộng và làm sâu sắc thêm vấn đề.

III. Các hình thức nêu dẫn chứng trong bài văn nghị luận văn học

1. Dẫn nguyên văn cả câu, đoạn, văn bản ngắn.

Đây là cách nêu dẫn chứng được sử dụng phổ biến nhất trong các văn bản văn nghị luận đặc biệt trong nghị luận văn học. Khi đưa ra dẫn chứng là một câu thơ, câu văn hay một đoạn, một bài văn ngắn người ta thường dùng cách nêu dẫn chứng này và thường được sử dụng viết thành một đoạn văn riêng. Việc trích dẫn nguyên văn cả câu, đoạn, văn bản ngắn đòi hỏi việc trích dẫn mang tính chính xác cao vì thế người viết phải nắm được, hiểu được và thuộc dẫn chứng. Nếu sử dụng dẫn chứng ở nhiều bài khác nhau người ta phải chú thích dẫn chứng (Dùng ngoặc đơn để ghi tên tác giả, tác phẩm của dẫn chứng).

Ví dụ: Tạo hóa đã ban tặng cho con người một đặc quyền thiêng liêng – đó là sống. Van-gốc đã từng thốt lên rằng: “Đối với tôi không có gì tốt đẹp hơn là cuộc sống”. Dù cho ai nói với bạn điều gì đi chăng nữa, hãy vững tin rằng cuộc sống xung quanh ta chứa đầy hạnh phúc và niềm vui. Xuân Diệu, “thi sĩ mới nhất trong các nhà thơ mới” (Hoài Thanh), đã hơn một lần khẳng định lối sống “vội vàng” của mình:

Mau với chứ, vội vàng lên với chứ,

Em, em ơi, tình non đã già rồi

(Giục giã – Xuân Diệu).

2. Trích từ ngữ tiêu biểu.

Khi làm bài văn nghị luận, đôi khi người viết có thể trích dẫn các từ ngữ tiêu biểu. Lúc ấy các dẫn chứng được kết hợp vào trong lời văn nghị luận của người viết.

Ví dụ: Quê hương Việt Nam qua bức tranh thôn Vĩ Dạ của xứ Huế sao mà xinh xắn thế, mơ mộng và trữ tình đến thế. Bằng những hình ảnh bình dị, thân thương như “nắng hàng cau” trong khu vườn “mướt” “xanh như ngọc”, nhà thơ cho chúng ta thêm yêu và trân trọng xứ Huế. Những “bến sông trăng” với con thuyền “chở trăng” gợi lên chất mộng, chất thơ nhưng cũng rất thực. Đấy chính là tấm lòng của nhà thơ đối với quê hương, với thiên nhiên đất nước. Ta có thể nhận thấy ngay các dẫn chứng trong đoạn văn trên là những từ ngữ tiêu biểu được trích dẫn bằng cách đặt trong ngoặc kép, hòa vào lời văn của người viết như:“nắng hàng cau”, “mướt”, “xanh như ngọc”, “bến sông trăng”, “chở trăng”.

3. Tóm lược nội dung chính.

Đây là cách trích dẫn dẫn chứng theo hình thức gián tiếp và khá phổ biến trong văn nghị luận, người viết chỉ dẫn ý của câu thơ, câu văn, lời nói, tóm lược nội dung câu chuyện… và không cần đặt trong ngoặc kép để đưa vào văn nghị luận.

Ví dụ: Mở đầu tác phẩm, Nam Cao đã đảo lộn thời gian tuyến tính, không đi từ quá khứ mà xuất phát từ tương lai, đẩy ngay Chí Phèo ra giữa sân khấu cuộc đời bằng những tiếng chửi sặc mùi rượu. Ban đầu hắn chửi trời, rồi hắn chửi đời, hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đại. Nhưng không ai đáp lời thằng say rượu. Tức mình, hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn, đến cuối cùng hắn đau đớn, hắn nghiến răng vào mà chửi cái đứa đã đẻ ra Chí Phèo.

IV. Chọn lọc và sử dụng dẫn chứng nghị luận văn học hiệu quả

Để sử dụng dẫn chứng hiệu quả trong bài nghị luận văn học, người viết cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản theo trình tự logic. Trước hết là chọn lọc dẫn chứng: không phải chi tiết nào trong tác phẩm cũng có giá trị như nhau, vì vậy cần ưu tiên những chi tiết tiêu biểu, giàu ý nghĩa, có khả năng làm nổi bật trực tiếp luận điểm. Việc ghi nhớ có chọn lọc các “chi tiết đắt giá” sẽ giúp bài viết chủ động và chính xác hơn.

Tiếp đó, dẫn chứng phải đảm bảo tính chính xác. Khi trích dẫn cần đúng từ ngữ, đúng nội dung; nếu không nhớ nguyên văn, có thể diễn đạt lại nhưng vẫn phải giữ đúng ý nghĩa cốt lõi. Sự sai lệch trong dẫn chứng sẽ làm giảm độ tin cậy của lập luận.

Bên cạnh đó, việc đưa dẫn chứng cần theo trình tự hợp lí: có lời dẫn để giới thiệu, nêu dẫn chứng ngắn gọn, và quan trọng nhất là phân tích. Dẫn chứng chỉ thực sự có giá trị khi được phân tích rõ ràng nhằm làm sáng tỏ luận điểm; nếu chỉ nêu mà không phân tích, bài viết sẽ trở nên kể lể, thiếu chiều sâu.

Trong quá trình phân tích, cần kết hợp nội dung và nghệ thuật, không chỉ chỉ ra ý nghĩa mà còn làm rõ cách tác giả thể hiện qua hình ảnh, ngôn ngữ hay biện pháp tu từ. Đồng thời, cần sử dụng dẫn chứng với số lượng hợp lí: chọn ít nhưng tiêu biểu và tập trung phân tích sâu để tránh lan man.

Ngoài ra, có thể liên hệ mở rộng ở mức độ vừa phải với tác phẩm khác hoặc đời sống để tăng chiều sâu, nhưng vẫn phải đảm bảo trọng tâm là dẫn chứng từ tác phẩm chính.

Tóm lại, sử dụng dẫn chứng hiệu quả đòi hỏi người viết phải biết chọn đúng, trích đúng, đưa đúng và phân tích sâu. Khi đó, bài văn nghị luận sẽ trở nên chặt chẽ, thuyết phục và có giá trị cao.

V. Một số dẫn chứng nghị luận văn học về tuổi trẻ

1. “Tuổi trẻ là mùa xuân của đời người, hãy sống sao cho khi ngoảnh lại, ta không phải hối tiếc.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Cô gái đến từ hôm qua)

2. “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội.”

(Hồ Chí Minh)

3. “Tuổi trẻ là tuổi của hy vọng, của những khát vọng lớn lao.”

(Phạm Văn Đồng)

4. “Sự nhiệt huyết của tuổi trẻ có thể thay đổi thế giới.”

(Nelson Mandela)

5. “Tuổi trẻ không chỉ là thời gian của sức mạnh mà còn là thời điểm của sự mơ mộng và sáng tạo.”

(Nam Cao, Sống mòn)

6. “Tuổi trẻ là thời gian để học hỏi, trải nghiệm và trưởng thành.”

(Thạch Lam, Nhà mẹ Lê)

7. “Chúng ta ngày tuổi trẻ

Đều phải băng qua rừng

Có kẻ đi thật chậm

Có người như thiêu thân.”

(Trích Cánh rừng - Nguyễn Thiên Ngân)

8. “Tuổi trẻ là phải biết đấu tranh, biết bảo vệ lẽ phải và công bằng.”

(Đặng Thùy Trâm, Nhật ký Đặng Thùy Trâm)

9. “Tuổi trẻ là phải biết ước mơ, biết hy vọng và biết hành động để biến ước mơ thành hiện thực.”

(Nguyễn Văn Thạc, Mãi mãi tuổi hai mươi)

10. “Tình bạn là mảnh đất phù hợp nhất để tình yêu gieo xuống hạt giống của mình.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Ngày xưa có một chuyện tình)

11. “Lý trí không biết yêu. Giống như cảnh sát giao thông, lý trí chỉ có nhiệm vụ theo dõi và uốn nắn con tim.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Ngày xưa có một chuyện tình)

12. “Đi tìm tình yêu cũng phiêu lưu như tìm kho báu. Không thể biết trước cái sắp đào lên là những thỏi vàng hay chỉ là những mảnh bát vỡ.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Ngày xưa có một chuyện tình)

13. “Tình yêu đâu phải hành động trả ơn, càng không phải hành động từ thiện. Nó không đến với chúng ta trên xe lăn, với tay và chân bó bột, để kêu gọi sự xót thương.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Ngày xưa có một chuyện tình)

14. “Với một trái tim tràn ngập yêu thương thì cuộc sống không bao giờ có cơ hội trở thành gánh nặng.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Ngày xưa có một chuyện tình)

15. “Chặng đường nào trải bước trên hoa hồng mà bàn chân không thấm đau vì những mũi gai. Đường vinh quang đi qua muôn ngàn sóng gió […] Ngày đó, ngày đó sẽ không xa xôi.”

(Trần Lập, Bài hát “Đường đến đỉnh vinh quang”)

16. “Chúng ta đừng bao giờ ngưng ước mơ. Ước mơ cung cấp dinh dưỡng cho linh hồn, cũng như một bữa ăn cho cơ thể”.

(Paulo Coelho, Nhà giả kim)

17. “Khát vọng của tôi mang dấu chân của những cuộc hành trình

Chạy hoang hoài trong vô cùng vũ trụ…”

(“Khát vọng”– Nguyễn Văn Huy)

18. “Tuổi trẻ là phải dấn thân, phải cống hiến, phải sống sao cho xứng đáng với những gì Tổ quốc mong đợi.”

(Đặng Thùy Trâm, Nhật ký Đặng Thùy Trâm)

19. “Tuổi trẻ là phải biết yêu thương, biết chia sẻ và biết sống vì người khác.”

(Nguyễn Văn Thạc, Mãi mãi tuổi hai mươi)

20. “Tuổi trẻ là phải biết vượt qua khó khăn, biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.”

(Nguyễn Văn Thạc, Mãi mãi tuổi hai mươi)

21. “Tuổi trẻ là phải biết trân trọng từng giây phút, biết sống hết mình cho hiện tại.”

(Nguyễn Văn Thạc, Mãi mãi tuổi hai mươi)

22. “Tuổi trẻ là phải biết học hỏi, biết tiếp thu những điều mới mẻ để hoàn thiện bản thân.”

(Đặng Thùy Trâm, Nhật ký Đặng Thùy Trâm)

23.”Tuổi trẻ giống như một cơn mưa rào, dù bị cảm lạnh, bạn vẫn muốn đắm mình trong cơn mưa ấy lần nữa.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Mắt biếc)

24. “Tuổi trẻ không có gì ngoài dũng khí và một trái tim lành lặn.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Hạ đỏ)

25. “Nếu tuổi trẻ không phát ra ánh sáng rực rỡ, mọi thứ sẽ mất đi sức hút.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Bong bóng lên trời)

26. “Điều đẹp đẽ không nằm ở hai chữ ‘tuổi trẻ’ mà là trong tuổi trẻ đó chúng ta từng có nhau.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Hoa hồng xứ khác)

27. “Hãy sống với đam mê, vì đó là nguồn năng lượng vô tận của tuổi trẻ.”

(Nguyễn Nhật Ánh, Kính vạn hoa)

28. “Tuổi trẻ không nhất thiết phải gắn liền với sức khỏe và vẻ tráng kiện bên ngoài, mà gắn với ý chí mạnh mẽ, trí tưởng tượng phong phú, sự mãnh liệt của tình cảm và cảm nhận phấn khởi với suối nguồn cuộc sống. Tuổi trẻ thể hiện ở lòng can đảm chứ không phải tính nhút nhát, ở sở thích phiêu lưu trải nghiệm hơn là ở sự tìm kiếm an nhàn.”

(Mac Anderson, Điều kỳ diệu của thái độ sống)

29. “Đừng bao giờ ngừng mơ ước, vì tuổi trẻ là thời gian của những ước mơ.”

(Phim “La La Land”)

30. “Tuổi trẻ là thời kỳ của những chuyến phiêu lưu, hãy mở cửa trái tim và rộng lớn đón nhận mọi trải nghiệm.”

(Phim “Into the Wild”)

31. “Tương lai thuộc về những người dám nghĩ lớn và hành động mạnh mẽ ngay từ bây giờ.”

(Phim “The Social Network”)

32. “Tư thế của người trẻ khi nỗ lực hướng về mục tiêu là tư thế mạnh mẽ, mới mẻ và tươi sáng nhất. Không có gì trên thế giới này đẹp hơn dáng vẻ nỗ lực của tuổi trẻ. “(Khuyết danh)

33. “Tuổi trẻ chớ say sưa ảo mộng

Hãy vươn lên đôi cánh tung trời.”

(Tố Hữu)

34. “Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại.

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời.”

(Xuân Diệu, “Vội vàng”)

35. “Chúng mình là tàu bé trong hải cảng

Ôm mỏ neo nằm mộng những chân trời.”

(Nguyễn Thiên Ngân)

36. “Tuổi trẻ không phải là một giai đoạn của cuộc đời, mà là một trạng thái của tâm hồn.”

(Samuel Ullman)

37. “Bạn chỉ có một tuổi trẻ, và nếu bạn làm đúng, một tuổi trẻ là đủ.”

(Mae West)

38. “Tuổi trẻ là khoảng thời gian tuyệt vời nhất để mơ ước và bắt đầu.”

(Henry David Thoreau)

39. “Hãy luôn khao khát, hãy cứ dại khờ”

(Steve Jobs)

40. “Khi ta trẻ, ta tin rằng mình có thể thay đổi thế giới.”

(Barack Obama)

41. “Tuổi trẻ là thời gian để chuẩn bị cho tuổi già.”

(Ngạn ngữ Anh)

42. “Hãy dám mơ những giấc mơ lớn. Hãy dám sống cuộc đời mà bạn muốn.”

(Oprah Winfrey)

43. “Đừng lãng phí tuổi trẻ của bạn để sống cuộc đời của người khác.”

(Steve Jobs)

44. “Tuổi trẻ là kho báu quý giá nhất mà ta có, nhưng lại thường chỉ nhận ra khi đã mất.”

(Khuyết danh)

45. “Sự lạc quan là đặc quyền của tuổi trẻ.”

(Oscar Wilde)

46. “Tuổi trẻ không kéo dài mãi, nhưng những gì bạn làm trong tuổi trẻ sẽ tồn tại

suốt đời.”

(Franklin D. Roosevelt)

47. “Tuổi trẻ không cần hoàn hảo, chỉ cần chân thành và dũng cảm.”

(Khuyết danh)

48. “Tuổi trẻ không có lý tưởng giống như buổi sáng không có mặt trời.”

(Tưởng Giới Thạch)

49. “Sự cô đơn đau đớn trong tuổi trẻ, cuối cùng lại trở thành ngọt ngào trong những năm tháng trưởng thành.” (Albert Einstein)

50. “Đam mê có thể tái tạo thế giới cho tuổi trẻ, làm cho mọi thứ trở nên sống động và ý nghĩa.” (Ralph Waldo Emerson)

51. “Sự ưa thích tự do khi trẻ, và tìm kiếm trật tự khi già, giúp tôi khám phá rằng tự do là kết quả của sự trật tự.” (Will Durant)

52. “Chúng ta trẻ và chúng ta không cần những lời tiên tri. Chỉ cần sống và hành động thì tự bản thân nó đã là một điều tiên tri rồi”. (Haruki Murakami, Biên niên ký chim vặn dây cót).

53. “Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài sống phí” (Nikolai Alekseyevich Ostrovsky, Thép đã tôi thế đấy).

54. “Không phải người ta ngừng theo đuổi giấc mơ vì mình già đi, người ta già đi vì ngừng theo đuổi giấc mơ” (Gabriel García Márquez, Trăm năm cô đơn).

55. “Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,

Không cho dài thời trẻ của nhân gian,

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại.

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;”

(Xuân Diệu, Vội vàng)

56. “Con dấu chìm chạm trổ ở trong xương

thời thơ ấu không thể nào đánh đổi

trọn kiếp người ta chập chờn nguồn cội

có một miền quê trong đi đứng nói cười

Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi

dầu chúng ta cứ việc già nua tất

xin thương mến đến tận cùng chân thật

những miền quê gương mặt bạn bè.

(Nguyễn Duy, Tuổi thơ)

57. “Hãy sống như thể bạn chỉ còn một ngày để sống, và học như thể bạn sẽ sống mãi mãi.”

(Mahatma Gandhi)

58. “Tuổi trẻ là khoảnh khắc bạn dám đặt cược cả sinh mệnh vào một giấc mơ, dù cả thế giới nói không thể.”

(Lý An)

59. “Đừng ngại thay đổi. Bạn có thể mất một thứ gì đó tốt, nhưng bạn có thể đạt được một thứ còn tốt hơn.”

(Martin Luther King Jr.)

60. “Bạn không cần phải đúng hướng ngay từ đầu. Bạn chỉ cần bước đi, và con đường sẽ tự mở ra.”

(Rumi)

61. “Tuổi trẻ không phụ thuộc vào năm tháng, mà vào lòng can đảm và trí tưởng tượng của bạn.”

(Samuel Ullman)

62. “Tuổi trẻ như thanh kiếm chưa ra khỏi vỏ. Dù sắc bén đến đâu, nếu không dám xuất chiêu, cũng chỉ la đồ vô dụng.”

(Kim Dung)

63. “Tuổi trẻ chớ say sưa ảo mộng

Hãy vươn lên đôi cánh tung trời.”

(Tố Hữu)

64. “Lý tưởng là những ước mơ cao cả nhất của con người, khó khăn nhưng vẫn có thể thực hiện được và đòi hỏi sự kiên trì, nỗ lực lâu dài.” (Trường Chinh)

65. “Cuộc sống đẹp đẽ, hãy để ý. Hãy sống trọn vẹn, sống mạnh mẽ và theo đuổi ước mơ của bạn. Chúng ta đều bước đi trong rãnh nước, nhưng ít người biết đứng lên và bay cao như chim.”

(Oscar Wilde)

66. “Bạn cần có một giấc mơ lớn hơn cho chính mình. Đó là bài học quý giá nhất. Hãy xây dựng một tầm nhìn cao lớn nhất cho cuộc đời của bạn và nó sẽ trở thành hiện thực.” (Oprah Winfrey)

Xem thêm những đoạn văn nghị luận văn học đạt điểm cao của học sinh trên cả nước hay khác:

• Dẫn chứng nghị luận văn học tiêu biểu
• Dẫn chứng nghị luận văn học lớp 9
• Dẫn chứng nghị luận văn học lớp 12
• Dẫn chứng nghị luận văn học cho học sinh giỏi

---