Giáo án Chuyên đề Văn 10 Phần 2: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề văn học dân gian - Kết nối tri thức

Với giáo án Phần 2: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề văn học dân gian Chuyên đề Ngữ văn 10 Kết nối tri thức mới, chuẩn nhất theo mẫu Kế hoạch bài dạy (KHBD) chuẩn của Bộ GD&ĐT sẽ giúp Giáo viên dễ dàng soạn giáo án Chuyên đề học tập Văn 10.

Giáo án Chuyên đề Văn 10 Phần 2: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề văn học dân gian - Kết nối tri thức

Giáo viên quan tâm Kế hoạch bài dạy (KHBD) hay Giáo án Chuyên đề Ngữ văn 10 bản word trình bày đẹp mắt, dễ dàng chỉnh sửa mời Xem thử.

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức: Giúp HS

Hiểu được các bước triển khai báo cáo nghiên cứu văn học dân gian theo từng loại đề tài: nghiên cứu một truyện cổ dân gian, nghiên cứu một bài hoặc một chùm ca dao, nghiên cứu một loại hình tượng hoặc một loại chi tiết trong tác phẩm văn học dân gian, nghiên cứu một lễ hội dân gian.

2. Năng lực:

a. Năng lực chung

Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến các văn bản văn học dân gian.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản dị bản.

3. Phẩm chất:

    - Trân trọng những tác phẩm văn học dân gian, những nét đẹp lao động của người bình dân xưa.

- Sống có trách nhiệm với cộng đồng, với công việc hằng ngày của mình.

- Có ý thức giữ gìn các giá trị văn hóa cha ông để lại.

II.THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- Kế hoạch bài dạy

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi.

- Tranh ảnh về văn học dân gian, hình ảnh liên quan đến các vị thần.

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp.

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.

2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC  

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: GV hướng dẫn HS huy động hiểu biết, vốn sống, trải nghiệm, cảm xúc cá nhân để trả lời các câu hỏi trước khi tìm hiểu, thực hành viết báo cáo.

b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm

c. Sản phẩm: Câu trả lời của hs

d. Tổ chức thực hiện:

B1: Chuyển giao nhiệm vụ

Câu 1. Trong những nhận định sau, nhận định nào nói đúng nhất về văn học dân gian Việt Nam?

A. Là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ được chắt lọc.

B. Là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ có phong cách riêng.

C. Là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ có tính sáng tạo.

D. Là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng.

Câu 2. Phương thức truyền miệng đã tạo ra đặc điểm nào của văn học dân gian?

A. Tính nguyên hợp

B. Tính dị bản  

C. Tính đa nghĩa

D. Tính phi ngã

Câu 3. Điểm khác biệt nổi bật của văn học dân gian so với văn học viết là:

A. Có nhiều thể loại đa dạng và phong phú.

B. Phản ánh được tâm tư nguyện vọng của nhân dân lao động.

C. Sử dụng ngôn từ trau chuốt.

D. Tồn tại và lưu hành theo phương thức truyền miệng.

Câu 4. Một trong những đặc trưng cơ bản của thi pháp văn học dân gian là:

A. Xây dựng nhân vật điển hình.

B. Nhiều tình tiết ly kỳ, gay cấn.

C. Sự lặp đi, lặp lại của các mô tuýp.

D. Nhiều chi tiết hư cấu, tưởng tượng.

Câu 5. Nhận định nào đúng trong các nhận định sau?

A. Văn học dân gian ra đời từ rất sớm và kết thúc khi văn học hiện đại ra đời.

B. Văn học dân gian ra đời từ rất sớm và kết thúc khi chữ viết ra đời.

C. Văn học dân gian ra đời cùng với văn học viết và cùng tồn tại cho tới ngày nay.

D. Văn học dân gian ra đời từ rất sớm từ khi chưa có văn học viết và phát triển song song cùng với văn họcviết cho tới ngày nay.

Câu 6. Trong văn học dân gian, thể loại nào trong các thể loại dưới đây thể hiện rõ nhất khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người?

A. Truyền thuyết

B. Cổ tích

C. Thần thoại

D. Sử thi

Câu 7. Thể loại nào của văn học dân gian "kể lại những sự kiện và biến cố lớn lao, có ý nghĩa quan trọng đối với cả cộng đồng"?

A. Cổ tích

B. Thần thoại

C. Truyền thuyết

D. Sử thi

Câu 8. Thể loại văn học dân gian nào có chứa đựng các yếu tố của lịch sử?

A. Truyền thuyết

B. Sử thi

C. Thần thoại

D. Truyện thơ

Câu 9. Dòng nào dưới đây thống kê chính xác các thể loại sân khấu dân gian?

A. Chèo, tuồng, dân ca, các trò diễn mang tích truyện.

B. Chèo, kịch nói, múa rối, các trò diễn mang tích truyện.

C. Chèo, tuồng, múa rối, kịch nói, cải lương.

D. Chèo, tuồng, múa rối, các trò diễn mang tích truyện.

Câu 10. Loại truyện dân gian nào nội dung chủ yếu nhằm mục đích giải trí và phê phán?

A. Truyện ngụ ngôn

B. Vè

C. Truyện cười 

D. Câu đố

B2: Thực hiện nhiệm vụ

    HS thực hiện nhiệm vụ, suy nghĩ chọn câu trả lời đúng

B3: Báo cáo thảo luận

    HS nhận xét câu trả lời của bạn, phản biện, tranh luận để đua ra đáp án đúng

B4: Kết luận, nhận định

  - Chốt đáp án:

Câu 1: D

Câu 2: B

Câu 3: D

Câu 4: C

Câu 5: D

Câu 6: C

Câu 7: D

Câu 8: A

Câu 9: D

Câu 10: C

  - Giới thiệu nội dung bài học và các yêu cầu cần đạt

 

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

 

Nội dung 1. Hướng dẫn học sinh tìm hiểu các nội dung trong Chuyên đề học tập Ngữ văn 10 - Sách giáo khoa a. Mục tiêu - HS huy động các tri thức, kĩ năng đã học, rèn luyện ở Phần 1 của Chuyên đề 1, phối hợp với việc lựa chọn đề tài, vấn đề đích đáng và vận dụng được các thao tác nghiên cứu phù hợp. - Cần đặc biệt lưu ý những đặc trưng của văn học dân gian như: tính tập thể, tính truyền miệng, tính dị bản, tính diễn xướng... - Biết tập hợp thông tin từ nhiều nguồn để phục vụ cho việc viết bài. b. Nội dung HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức về văn học dân gian để trả lời câu hỏi liên quan đến việc viết báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài. Tuỳ theo điều kiện và sở thích của HS, GV hướng dẫn HS lựa chọn một trong các kiểu bài việt sau: - Nghiên cứu một tác phẩm văn học dân gian; - Nghiên cứu một loại hình tượng hoặc một loại chi tiết trong tác phẩm văn học dân gian; - Nghiên cứu một lễ hội dân gian. c. Sản phẩm - Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến việc viết báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài. - Tài liệu, đề cương, báo cáo của HS. - Kết luận về phương pháp làm việc nhóm sau khi hoàn thành nhiệm vụ. d. Tổ chức thực hiện:
Tiến trình hoạt động	Dự kiến sản phẩm
Hoạt động 1. Cách triển khai báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài   ●B1: Chuyển giao nhiệm vụ - HS đọc tài liệu chuyên đề (CĐ SHS) trang 19 - 41 hướng dẫn nghiên cứu theo từng loại đề tài. (Phần 2 – mục I) - Tổ chức hoạt động nhóm để lập dàn ý chi tiết dựa trên những gợi ý từ dàn ý sơ lược trong CĐHT Ngữ văn lớp 10 - SGK. (Chia 6 nhóm – 6 đề tài theo SCĐ HS)       Nhóm 1: Nghiên cứu một truyện cổ dân gian       *Tìm ý, lập đề cương - Vì sao truyện này được chọn để nghiên cứu? Truyện được lấy từ nguồn nào (từ một tuyển tập truyện cổ dân gian đã được in, từ internet, được nghe ai đó kể lại, ...)? - Có thể tìm thấy bao nhiêu bản kể của truyện này (cùng một truyện cổ dân gian có thể có nhiều bản kể khác nhau về chỉ tiết, lời kể, ... ví dụ: truyện Thánh Gióng có bản kể của Nguyễn Đồng Chi, có bản kể của Lê Trí Viễn ,...). Có gì khác biệt giữa các bản kể? Vì sao bản kể này lại được chọn để nghiên cứu? - Truyện thuộc thể loại nào (thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, ...)? Những dấu hiệu nào trong truyện thể hiện đặc trưng của thể loại đó?	I. Cách triển khai báo cáo nghiên cứu theo từng loại đề tài 1. Nghiên cứu một tác phẩm văn học dân gian a. Nghiên cứu một truyện cổ dân gian *Bước 1: Chuẩn bị - Rà soát hỗ sơ tài liệu để kiểm tra lại các văn bản tác phẩm đã tìm được, đánh dấu những phần cần trích dẫn. -  Soát lại từng tài liệu tham khảo cụ thể, đánh dấu vào những đoạn cần phát triển, trao đổi hoặc trích dẫn. Diễn đạt thật chính xác tên đề tài (Ví dụ: Giá trị đặc sắc của truyện "Thạch Sanh” hay Sức hấp dẫn của truyện "Thạch Sanh"?). *Bước 2: Tìm ý, lập đề cương Tìm ý Để tìm ý cho báo cáo nghiên cứu về một truyện cổ dân gian, bạn cần đặt ra một số câu hỏi. Lập đề cương Đặt vấn đề: - Nêu lí do chọn tác phẩm (Ví dụ: Sơn Tỉnh, Thuỷ Tỉnh, Thánh Gióng, Thạch Sanh; ...). - Trình bày xuất xứ của tác phẩm (Ví dụ: Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi, Truyện cỗ nước Nam của Nguyễn Văn Ngọc, ...). Giải quyết vần đề: Chọn lọc, sắp xếp và triển khai các ý đã tìm được thành hệ thống luận điểm:

................................

................................

................................

Trên đây tóm tắt một số nội dung miễn phí trong bộ Kế hoạch bài dạy (KHBD) hay Giáo án Chuyên đề Ngữ Văn 10 mới nhất, để mua tài liệu đầy đủ, Thầy/Cô vui lòng Xem thử.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Chuyên đề Ngữ văn lớp 10 Kết nối tri thức hay, chuẩn khác:

• Giáo án Chuyên đề Văn 10 Tri thức tổng quát trang 43, 44
• Giáo án Chuyên đề Văn 10 Phần 1: Tìm hiểu về sân khấu hóa tác phẩm văn học
• Giáo án Chuyên đề Văn 10 Phần 2: Thực hành sân khấu hóa tác phẩm văn học
• Giáo án Chuyên đề Văn 10 Tri thức tổng quát trang 67, 68, 69
• Giáo án Chuyên đề Văn 10 Phần 1: Đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

---