Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 123 lớp 12 - Kết nối tri thức

Bài học giúp em hiểu được những đặc điểm nổi bật của truyện truyền kì thời trung đại. Đó là sự kết hợp giữa yếu tố thực và yếu tố kì ảo, huyền bí để phản ánh hiện thực cuộc sống và thể hiện tư tưởng của tác giả. Truyện thường mượn chuyện thần tiên, ma quái, linh hồn hay những hiện tượng siêu nhiên để nói về con người và xã hội đương thời. Bên cạnh đó, truyện truyền kì còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện khát vọng công lí, ca ngợi cái thiện và phê phán cái xấu. Nghệ thuật xây dựng cốt truyện hấp dẫn, giàu yếu tố tưởng tượng cũng là nét đặc sắc của thể loại này.

* Giống nhau:

- Đều sử dụng những chi tiết hoang đường, thần kì, siêu nhiên để tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện.

- Qua yếu tố kì ảo, tác giả gửi gắm tư tưởng, tình cảm và quan niệm về cuộc sống.

* Khác nhau:

- Ở truyền thuyết, yếu tố kì ảo gắn với nhân vật, sự kiện lịch sử nhằm tôn vinh người anh hùng và giải thích nguồn gốc lịch sử, văn hóa.

- Ở truyện cổ tích, yếu tố kì ảo thường xuất hiện dưới dạng ông Bụt, thần tiên, phép màu,… để thể hiện ước mơ công lí và hạnh phúc của nhân dân lao động.

- Ở truyện truyền kì, yếu tố kì ảo kết hợp chặt chẽ với hiện thực đời sống, thường có ma quái, linh hồn, thần linh,… nhằm phản ánh xã hội và bộc lộ tư tưởng nhân sinh của tác giả.

- Ở truyện ngắn hiện đại, yếu tố kì ảo thường mang tính biểu tượng, tâm lí hoặc triết lí nhiều hơn, góp phần thể hiện chiều sâu nhận thức và cảm xúc của con người hiện đại.

Một tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà tôi biết là Cô bé bán diêm của An-đéc-xen. Tác phẩm kể về một cô bé nghèo phải đi bán diêm trong đêm giao thừa giá rét. Vì quá lạnh và đói, em đã nhiều lần quẹt diêm để sưởi ấm. Mỗi lần que diêm bùng cháy, cô bé lại nhìn thấy những hình ảnh kì ảo như lò sưởi ấm áp, bàn ăn thịnh soạn, cây thông Noel rực rỡ và cuối cùng là người bà hiền từ đã mất.

Yếu tố kì ảo trong truyện vừa tạo nên vẻ đẹp lung linh, vừa thể hiện những ước mơ giản dị nhưng đầy xúc động của cô bé về hạnh phúc và tình yêu thương. Những hình ảnh ấy đối lập với hiện thực đau khổ, lạnh lẽo mà em đang phải chịu đựng, qua đó làm nổi bật số phận bất hạnh của những con người nghèo khổ trong xã hội.

Tác phẩm không chỉ gây xúc động mạnh mẽ mà còn giúp người đọc biết yêu thương, cảm thông với những mảnh đời bất hạnh. Yếu tố kì ảo đã góp phần làm cho câu chuyện trở nên sâu sắc và giàu ý nghĩa nhân văn hơn.