(Siêu ngắn) Soạn bài Tiếng đàn mưa - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Tiếng đàn mưa trang 46, 47 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 9 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 9 dễ dàng soạn văn 9.

(Siêu ngắn) Soạn bài Tiếng đàn mưa - Kết nối tri thức

Soạn bài: Tiếng đàn mưa - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

A/ Hướng dẫn soạn bài Tiếng đàn mưa

* Trước khi đọc

Câu hỏi (trang 46 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Hãy chia sẻ cảm nhận về một âm thanh hoặc bản nhạc từng khiến em xúc động.

Trả lời:

- Âm thanh khiến em xúc động là tiếng ve kêu vào cuối năm học lớp 9. Tiếng ve gợi nhớ đến khoảnh khắc chia tay thầy cô, bạn bè và những kỷ niệm tuổi học trò. Nó mang theo cảm giác bồi hồi, tiếc nuối và đánh dấu sự trưởng thành đầu đời.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc: 

1. Hình dung: Những sự vật, hiện tượng phụ họa cùng mưa.

Trả lời:

- hoa xuân rụng, thềm lan, nước non, ý khách, bóng dương tà, khách tha hương, hàng lệ rơi.

2. Theo dõi: Những nơi mưa rơi xuống.

Trả lời:

 - Lầu, thềm lan, nẻo dặm ngàn, nước non, ngoài nội trên ngàn, đầm, nẻo đồi.

3. Theo dõi: Cách sử dụng các biện pháp tu từ.

Trả lời:

+ Điệp ngữ: “mưa hoa rụng”, “mưa xuống”, “mưa rơi”, “bóng dương”, “mưa trong ý khách”

+ Ẩn dụ: “thềm lan”, “giọng đàn mưa xuân”, “bóng tà dương”, “mưa trong ý khách”,…

4. Suy luận: Nguyên nhân khiến nhân vật “khách tha hương” rơi lệ.

Trả lời:

- Do “khách tha hương” thấy được bóng tà dương trong một buổi chiều, nhớ lại quê hương nên mới rơi lệ.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc: 

Câu 1 (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Chỉ ra những đặc điểm của thể thơ song thất lục bát thể hiện trong bài thơ Tiếng đàn mưa.

Trả lời:

- Bài thơ xen lẫn các cặp câu 7 tiếng với cặp câu lục bát.

- Gieo vần ở vần lưng và vần chân: ngàn – đàn; rích – tịch…

- Câu thơ ngắt nhịp lẻ trước, chẵn sau.

Câu 2 (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Xác định bố cục của bài thơ và nêu nội dung chính của từng phần.

Trả lời:

- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1 (3 khổ đầu): cảnh mưa rơi. 

+ Phần 2 (khổ thơ cuối): tâm trạng của khách tha hương.

Câu 3 (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Những từ ngữ nào được sử dụng nhiều lần trong bài thơ? Việc lặp lại những từ ngữ đó có tác dụng gì?

Trả lời:

- Những từ ngữ được sử dụng nhiều trong bài thơ: mưa (hoa), rụng, rơi, xuống, nước non, ý khách, bóng dương.

- Tác dụng: nhấn mạnh hành động, trạng thái khác nhau của mưa xuân và thể hiện rõ tâm trạng của người khách tha hương.

Câu 4 (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Nêu những đặc điểm chung của những sự vật, hiện tượng phụ họa cùng mưa trong bài thơ. Theo em, tác giả muốn khắc họa tâm trạng gì qua những sự vật, hiện tượng ấy?

Trả lời:

- Đặc điểm chung của những sự vật hiện tượng phụ họa cùng mua:

+ Được tác giả nhắc đi nhắc lại nhiều lần.

+ Mang nghĩa đôi chút mơ hồ, không xác định hoặc mang nhiều nghĩa.

+ Đều hiện lên vẻ đẹp tươi tắn, nhưng lại nhuộm màu buồn.

- Khắc họa tâm trạng:

+ Say mê, yêu mến ngắm nhìn cảnh mưa rơi.

+ Thể hiện cảm xúc bồi hồi, đau đớn xúc động vì không thể về quê hương.

Câu 5 (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Chỉ ra mối liên hệ giữa hình ảnh nước non ở ba khổ thơ đầu với nội dung của hai câu thơ cuối.

Trả lời:

- Mối liên hệ giữa hình ảnh nước non ở ba khổ thơ đầu với nội dung của hai câu thơ cuối:

+ Trong ba khổ thơ đầu, hình ảnh nước non luôn xuất hiện cùng hình ảnh mưa, hiện lên với dáng vẻ hùng vĩ, nên thơ, tươi sáng.

+ Hình ảnh nước non là tiền đề, “chất xúc tác” dẫn đến tâm trạng của người khách cố hương.

Câu 6 (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Em có ấn tượng nhất với điều gì ở bài thơ? Vì sao?

Trả lời:

- Em ấn tượng nhất với tình cảm của người khách tha hương với quê hương vì: Tình cảm quê hương là tình cảm bao trùm bài thơ - một tình cảm thiêng liêng, quý giá. Đồng thời thể hiện tâm hồn nặng lòng với quê hương của nhà thơ Bích Khê.

* Viết kết nối với đọc 

Bài tập (trang 47 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) nêu cảm nghĩ của em về bài thơ Tiếng đàn mưa.

* Hướng dẫn:

- Hình thức:

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu. 

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích yếu tố trong văn bản.

- Nội dung:

+ Nêu cảm nghĩ của em về bài thơ Tiếng đàn mưa.

+ Đảm bảo luận đề, luận điểm rõ ràng; lí lẽ, dẫn chứng xác thực, logic, thuyết phục.

Đoạn văn tham khảo:

Bài thơ Tiếng đàn mưa mang đến cho em một cảm xúc rất nhẹ nhàng, sâu lắng và đầy chất thơ. Mưa trong bài thơ không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà còn là tiếng lòng, là nỗi nhớ, là cảm xúc được ngân vang như một khúc nhạc. Những âm thanh của mưa như được nhân cách hóa, trở nên dịu dàng, tha thiết và gợi nhiều suy tưởng. Em cảm nhận được tâm hồn nhạy cảm của tác giả, người đã lắng nghe và cảm nhận mưa bằng cả trái tim. Hình ảnh tiếng mưa hòa cùng tiếng đàn khiến em liên tưởng đến những phút giây tĩnh lặng, khi con người sống chậm lại để cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống. Bài thơ khiến em thấy yêu hơn những điều bình dị quanh mình, từ âm thanh của thiên nhiên cho đến những cảm xúc riêng tư. Tiếng đàn mưa như một bản nhạc trữ tình, chạm đến tâm hồn người đọc bằng sự tinh tế và lãng mạn. Đây là một bài thơ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, để lại trong em dư âm sâu đậm và khó quên.

B/ Học tốt bài Tiếng đàn mưa

1/ Nội dung chính Tiếng đàn mưa

Bài thơ nói về trận mưa xuân kết hợp cùng với tiếng đàn càng khiến không gian trở nên cô đơn, lẻ bóng tịch liêu. Trong không gian mưa cùng với cảnh vật khiến cho nhân vật tha hương rơi lệ phải chăng là nhớ về quê hương hay như có bao nỗi sầu muộn không thể nói ra.

2/ Bố cục văn bản Tiếng đàn mưa

- Gồm 2 phần:

+ Phần 1 (ba khổ thơ đầu): hoa rụng cùng mưa (cảnh mưa rơi).

+ Phần 2 (khổ thơ cuối): lệ rơi cùng mưa (tâm trạng của khách tha hương).

3/ Tóm tắt văn bản Tiếng đàn mưa

Bài thơ Tiếng đàn mưa miêu tả âm thanh của cơn mưa như một bản nhạc dịu dàng, ngân vang và đầy cảm xúc. Tác giả lắng nghe mưa bằng cả tâm hồn, cảm nhận tiếng mưa như tiếng đàn gợi nhớ, gợi thương. Qua đó, mưa trở thành biểu tượng của nỗi nhớ, của sự rung động sâu kín trong lòng người. Bài thơ thể hiện tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và tình yêu thiên nhiên tha thiết của tác giả.

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Tiếng đàn mưa

- Nội dung: Bài thơ bộc lộ sâu sắc tình cảm của nhân vật khách tha hương với quê hương. Đồng thời thể hiện nỗi cô đơn mà không hề nặng nề về cảm xúc mà cứ nhẹ rơi như những giọt mưa mang âm thanh của tiếng đàn.

- Nghệ thuật:

+ Tả cảnh ngụ tình

+ Sử dụng các biện pháp tu từ đa dạng, linh hoạt.

Bài giảng: Tiếng đàn mưa - Cô Nguyễn Thị Hoa (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 9 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 47

• Một thể thơ độc đáo của người Việt

• Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (thơ song thất lục bát)

• Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học)

• Củng cố, mở rộng trang 59

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 9 hay khác:

• Soạn văn 9 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 9 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 9 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 9 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 9 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 9 Cánh diều (các môn học)

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---