(Siêu ngắn) Soạn bài Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi trang 95, 96, 97, 98, 99, 100 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 9 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 9 dễ dàng soạn văn 9.

(Siêu ngắn) Soạn bài Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi - Kết nối tri thức

Soạn bài: Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

A/ Hướng dẫn soạn bài Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

* Trước khi đọc

Câu hỏi (trang 95 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Em đã đọc tác phẩm văn học nào viết về những con người có ngoại hình khác lạ? Chia sẻ ngắn gọn cảm nhận của em về tác phẩm ấy.

Trả lời:

- Em đã đọc truyện Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu.

- Em ấn tượng với nhân vật người đàn bà cùng với ngoại hình khác lạ nhưng có tâm hồn kiên cường khiến em cảm nhận sâu sắc về sự đa dạng và giá trị con người, vượt lên trên vẻ bề ngoài.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc: 

1. Theo dõi: Cách giải thích của tác giả bài nghị luận về nhan đề của tác phẩm văn học được bàn luận.

Trả lời:

- Giải thích bằng cách giải thích ý nghĩa sâu xa của chữ “quỷ”.

2. Theo dõi: Những lí lẽ và bằng chứng tác giả sử dụng để phân tích thái độ của các nhân vật trong truyện đối với Quỳnh.

Trả lời:

 - Lí lẽ: Trong mắt mọi người, Quỳnh chỉ là một thằng hề, để tiêu khiển, để mua vui cho đám đông hồn nhiên, vô tâm.

=> Bằng chứng: Họ lấy anh làm trò tiêu khiển. Anh giúp họ giải buồn hoặc thỏa mãn tính hiếu kì hoặc lấp đầy những phút giây nhàn rỗi.

- Lí lẽ: Ngay cả với Hạnh, cô lớp trưởng luôn đúng mực, người luôn đứng ra trấn áp những kẻ bày trò tai quái với Quỳnh thì giữa họ vẫn có một khoảng cách mênh mông.

=> Bằng chứng: Bàn có hai người, nhưng mỗi người ngồi tít một đầu, chừa khoảng trống ở giữa.

- Lí lẽ: Với Quỳnh, Nga sợ.

=> Bằng chứng: Và khi, một cách tình cờ, biết được tình cảm đặc biệt mà Quỳnh dành cho mình thì Nga đã thật sự hoảng sợ: “Cứ hình dung đến cảnh phải đi chơi bên cạnh một con người có cãi mũi to tướng và hai vành tai cũng to tướng không kém, lại không ngừng ve vẩy, Nga bất giác rùng mình”.

3. Chú ý: Quan điểm của tác giả về nhân dạng của con người.

Trả lời:

- Nhân dạng hóa ra không phải là bề ngoài, một thứ “nước sơn” như lời khẳng định của một câu tục ngữ. Nhân dạng cũng được nhào nặn và xét đoán theo các chuẩn mực giá trị. Nhân dạng là của riêng một cá nhân nhưng nó lại được định giá bởi cộng đồng. Nó không phải chỉ là những cơ quan để thực hiện chức năng sinh học mà còn được nhào trộn và định giá theo chuẩn mực, quy tắc thẩm mĩ của một cộng đồng.

- Không chỉ nhân tính mà ngay cả nhân hình cũng đều được phân loại, điều chỉnh bởi những quy chuẩn, đều là những tạo tác mang tính văn hóa.

4. Theo dõi:  Lí giải của tác giả về cách ứng xử và phản ứng của chúng ta trước một chân dung khác lạ.

Trả lời:

- Lí giải của tác giả: Trong bất kì một xã hội nào, luôn tồn tại các quy chuẩn. Các quy chuẩn này trong khi thiết lập những giới hạn được xem là hợp thức bao giờ cũng hàm ẩn trong nó sự bãi trừ, gạt bỏ những gì đi chệch ra ngoài giới hạn đã được định ra.

5. Chú ý:  Quan điểm của tác giả về phẩm chất của một tác phẩm văn học thiếu nhi.

Trả lời:

- Không nên đối xử với những ngoại lệ, những bất thường như những gì sai lạc, như những tồn tại thứ cấp mà có lẽ cần hình dung về những tồn tại khác.

- Không nên biến những nhân vật trong các tác phẩm văn học thiếu nhi trở thành những nhân vật hoàn hảo.

- Phải viết cho trẻ em từ cái nhìn của một người lớn sâu sắc và từng trải.

6. Chú ý:  Quan điểm của tác giả về nhân vật trong tác phẩm văn học thiếu nhi.

Trả lời:

- Những nhân vật trong tác phẩm văn học thiếu nhi không nên là một kiểu nhân vật hoàn hảo. Các nhân vật nên mang một phần hiện thực, điều đó mới giúp người đọc tự điều chỉnh lại cách ứng xử của mình với những điều được coi là “lệch chuẩn”.

7. Suy luận:  Vì sao tác giả bài nghị luận cho rằng, cần phải viết cho trẻ em từ cái nhìn của một người lớn sâu sắc và từng trải.

Trả lời:

- Vì: người lớn đã trải qua một khoảng thời gian thơ ấu, trải nghiệm nhiều biến cố, họ sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về cuộc đời, tình người và giá trị của con người. Từ góc nhìn của người lớn, tác giả sẽ lụm nhặt được cả những điều đẹp đẽ và xấu xí, giúp trẻ em có cái nhìn đa chiều hơn về con người.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc: 

Câu 1 (trang 99 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Văn bản bàn luận về vấn đề gì? Theo em, phạm vi của vấn đề bàn luận trong văn bản này có gì khác với văn bản “Người con gái Nam Xương” – một bi kịch của con người.

Trả lời:

- Bàn về:  Thông điệp và những điều gợi mở về phẩm chất của một tác phẩm văn học viết cho thiếu nhi.

- Nếu Người con gái Nam Xương – bi kịch của một kiếp người.” chỉ nói về số phận người phụ nữ thông qua nhân vật Vũ Nương thì phạm vi bài viết này rộng hơn, viết nên những suy nghĩ, những bài học khác nhau.

Câu 2 (trang 99 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Xác định các luận điểm chính của văn bản. Các luận điểm ấy có quan hệ với nhau như thế nào?

Trả lời:

- Luận điểm chính:

+ Những suy nghĩ của tác giả thông qua nhân vật Quỳnh.

+ Câu chuyện con người- xã hội hiện hành khi được đúc kết trong câu chuyện của Quỳnh.

+ Một vài thảo luận về những phẩm chất của các tác phẩm cần có của một tác phẩm thiếu nhi.

- Mối quan hệ: Tác giả đi từ câu chuyện để từ đó đưa ra vấn đề bàn luận là những phẩm chất cần có của một tác phẩm viết cho thiếu nhi.

Câu 3 (trang 99 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Đọc phần (1) và cho biết tác giả bài nghị luận đã dùng những lí lẽ, bằng chứng nào để phân tích nhân dạng của Quỳnh và thái độ của các nhân vật khác đối với nhân dạng ấy. Em có nhận xét gì về các lí lẽ bằng chứng được tác giả sử dụng?

Trả lời:

- Lí lẽ, bằng chứng:

+ Hai vành tai to, mỗi khi Quỳnh có tâm trạng nó lại ve vẩy như cánh bướm; thêm vào đó, là chiếc mũi to, đỏ ửng, lấm tấm mồ hôi.

+ Quỳnh ít nói, ít cười, lầm lũi, vụng về, "thích chơi một mình", "hay bị bạn bè trêu chọc".

+ …

- Nhận xét:

+ Lí lẽ, bằng chứng ngắn gọn, có sức thuyết phục

+ Được trình bày một cách logic, chặt chẽ giúp người đọc dễ theo dõi và nắm bắt thông tin.

Câu 4 (trang 99 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Đọc phần (2) và cho biết tác giả có quan điểm như thế nào về nhân dạng của con người. Em hãy dẫn ra một vài lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong văn bản giúp làm sáng tỏ quan điểm của tác giả.

Trả lời:

- Quan điểm của tác giả về nhân dạng của con người: “ …nhân dạng hóa ra không phải là bề ngoài, một thứ “nước sơn” như lời khẳng định của một câu tục ngữ. Nhân dạng cũng được nhào nặn và xét đoán theo các chuẩn mực giá trị. Nhân dạng là của riêng một cá nhân nhưng nó lại được định giá bởi cộng đồng. Nó không phải chỉ là những cơ quan để thực hiện các chức năng sinh học mà còn được nhào trộn và định giá theo chuẩn mực, quy tắc thẩm mĩ của một cộng đồng. Một kẻ có nhân dạng dị thường, lạc loài khó có thể được chấp nhận có một tâm hồn bình thường trong mắt người khác”.

- Một số lí lẽ, bằng chứng tiêu biểu chứng minh: được thể hiện qua nhân vật Quỳnh

+ Xấu xí, bị mọi người trêu ghẹo, cô lập.

+ Nhưng bên trong cậu luôn là một cậu bé ấm áp, giúp đỡ bạn bè.

+ Dành thứ tình cảm đặc biệt cho Nga, nhưng không ai để tâm, Nga sợ hãi trước tình cảm đó.

= > Nhân dạng được đánh giá bởi cộng đồng chứ không qua vân chữ, nét mặt, tính cách.

Câu 5 (trang 100 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Trong phần (2) tác giả đã lí giải như thế nào về cách ứng xử của chúng ta trước một nhân dạng đặc biệt? Việc liên tưởng đến truyện cổ tích trong đoạn cuối của phần này có tác dụng gì?

Trả lời:

- Tác giả lí giải: vì nó hoạt động loại trừ với những gì còn lại thuộc về số ít, lệch chuẩn và dị thường.

- Có tác dụng: minh chứng cho việc quy chuẩn về sự thống nhất giữa nhân hình và nhân tính.

Câu 6 (trang 100 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Trong phần (3) theo tác giả một tác phẩm văn học viết cho thiếu nhi cần có những phẩm chất gì? Những câu văn nào giúp em nhận ra điều đó?

Trả lời:

- Tác phẩm viết cho thiếu nhi cần:

+ Không nên phân biệt đối xử  với những ngoại lệ, những bất thường.

+ Không nên biến nhân vật trong tác phẩm văn học thiếu nhi thành những nhân vật hoàn hảo.

+ Viết truyện cho trẻ em dưới góc nhìn của một người lớn đã hiểu và từng trải.

+ …

Câu 7 (trang 100 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Trong đoạn cuối của bài nghị luận, tác giả cho rằng: “phải viết cho trẻ em từ cái nhìn của một người lớn sâu sắc và từng trải”. Em có suy nghĩ gì về quan niệm này?

Trả lời:

- Em đồng ý vì:

+ Người lớn đã hiểu và trải, họ nhìn nhận vấn đề sâu sắc và đa chiều hơn.

+ Dễ dàng diễn đạt tới trẻ, để trẻ hiểu chính xác.

+ Viết những tác phẩm phù hợp với lứa tuổi và sở thích của trẻ.

Câu 8 (trang 100 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Nhận xét về nghệ  thuật viết văn nghị luận của tác giả thể hiện ở văn bản (cách đặt vấn đề, tổ chức luận điểm, cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng, ngôn ngữ,…).

Trả lời:

- Đặt vấn đề một cách trực tiếp

- Sắp xếp luận điểm, luận cứ theo trình tự rõ ràng, chặt chẽ.

- Lí lẽ, bằng chứng logic, thuyết phục.

* Viết kết nối với đọc 

Bài tập (trang 100 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): “Không nên biến những nhân vật trong các tác phẩm văn học thiếu nhi trở thành những nhân vật hoàn hảo.”

(Trần Văn Toàn, Từ “Thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 7-9 câu) chia sẻ suy nghĩ của em về ý kiến trên.

* Hướng dẫn:

- Hình thức:

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu. 

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích yếu tố trong văn bản.

- Nội dung:

+ Nêu suy nghĩ của em về  ý kiến: “Không nên biến những nhân vật trong các tác phẩm văn học thiếu nhi trở thành những nhân vật hoàn hảo.”

+ Đảm bảo luận đề, luận điểm rõ ràng; lí lẽ, dẫn chứng xác thực, logic, thuyết phục.

Đoạn văn tham khảo:

Ý kiến “Không nên biến những nhân vật trong các tác phẩm văn học thiếu nhi trở thành những nhân vật hoàn hảo” là hoàn toàn xác đáng. Nhân vật trong văn học thiếu nhi nên gần gũi, chân thật, có cả ưu điểm và khuyết điểm giống như các em nhỏ ngoài đời. Việc xây dựng hình tượng quá lý tưởng dễ khiến người đọc nhỏ tuổi cảm thấy xa cách, khó đồng cảm hoặc tự ti khi so sánh với hình mẫu hoàn hảo. Trái lại, những nhân vật như “thằng quỷ nhỏ” của Nguyễn Nhật Ánh – nghịch ngợm, bướng bỉnh nhưng giàu tình cảm – lại khiến người đọc thấy thân thuộc và dễ tiếp nhận bài học một cách tự nhiên. Nhân vật không hoàn hảo giúp trẻ hiểu rằng ai cũng có thể mắc lỗi, quan trọng là biết sửa sai và trưởng thành. Văn học thiếu nhi không chỉ là giải trí mà còn là hành trình nuôi dưỡng tâm hồn, vì vậy nhân vật cần phản ánh đúng thế giới tuổi thơ – sống động, chân thật và đầy cảm xúc. Đó mới chính là cách để văn học chạm đến trái tim trẻ nhỏ một cách bền vững.

B/ Học tốt bài Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

1/ Nội dung chính Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

Văn bản bàn về những phẩm chất cần có của văn học thiếu nhi qua việc phân tích truyện Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh. Tác giả nhấn mạnh rằng nhân vật trong truyện thiếu nhi không nên được xây dựng quá hoàn hảo, mà cần gần gũi, chân thực, phản ánh đúng tâm lý, suy nghĩ và đời sống của trẻ em. Qua đó, văn học thiếu nhi sẽ trở nên hấp dẫn, có ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng, tự nhiên và phù hợp với đối tượng nhỏ tuổi.

2/ Bố cục văn bản Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

- Gồm 3 phần:

+ Phần 1: (Từ đầu đến “…và những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi.”) – Giới thiệu tác phẩm.

+ Phần 2: (Tiếp theo đến “…chạm được tới trái tim người đọc nhỏ tuổi.”) – Phân tích nhân vật Quỳnh và nhấn mạnh những đặc điểm cần có của một tác phẩm văn học dành cho thiếu nhi.

+ Phần 3: Còn lại – Khẳng định và nhấn mạnh những tác phẩm thiếu nhi chân thực và phù hợp với tâm lí trẻ nhỏ.

3/ Tóm tắt văn bản Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

Văn bản bàn về những phẩm chất cần có của văn học thiếu nhi thông qua việc phân tích truyện Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh. Tác giả cho rằng nhân vật trong truyện thiếu nhi không nên được xây dựng quá hoàn hảo mà cần chân thực, gần gũi, phản ánh đúng tâm lý trẻ thơ. Văn học thiếu nhi cần truyền tải bài học nhẹ nhàng, tự nhiên, tránh giáo điều, áp đặt. Những tác phẩm như Thằng quỷ nhỏ vừa hấp dẫn, vừa nuôi dưỡng tâm hồn trẻ nhỏ một cách sâu sắc và bền vững.

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi

- Nội dung: Văn bản khẳng định rằng văn học thiếu nhi cần xây dựng nhân vật chân thực, gần gũi, không quá hoàn hảo, để trẻ em dễ đồng cảm và tiếp nhận bài học một cách tự nhiên. Từ truyện Thằng quỷ nhỏ, tác giả nhấn mạnh vai trò của sự chân thật, nhẹ nhàng và phù hợp với tâm lý lứa tuổi trong các tác phẩm dành cho thiếu nhi.

- Nghệ thuật:

+ Lập luận chặt chẽ, rõ ràng.

+ Dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm Thằng quỷ nhỏ.

+ Giọng văn nhẹ nhàng, gần gũi, phù hợp với nội dung bàn luận về văn học thiếu nhi.

Bài giảng: Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi - Cô Nguyễn Thị Hoa (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 9 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 100

• Ngày xưa

• Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (truyện)

• Thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi (Làm thế nào để học tốt môn Ngữ văn?)

• Củng cố, mở rộng trang 110

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 9 hay khác:

• Soạn văn 9 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 9 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 9 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 9 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 9 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 9 Cánh diều (các môn học)

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---