Soạn bài Nghệ thuật băm thịt gà - ngắn nhất Kết nối tri thức

Soạn bài Nghệ thuật băm thịt gà trang 40 → trang 45 ngắn nhất mà vẫn đủ ý được biên soạn bám sát sách Ngữ văn lớp 12 Kết nối tri thức giúp học sinh soạn văn 12 dễ dàng hơn.

Soạn bài Nghệ thuật băm thịt gà - Kết nối tri thức

1. Trước khi đọc

Câu 1 (trang 40 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Theo bạn, ngoài lĩnh vực nghệ thuật chuyên nghiệp, người ta thường dùng từ "nghệ thuật" và "nghệ sĩ” để chỉ hoạt động hoặc con người như thế nào?

Trả lời

- Nghệ thuật chỉ những cách làm việc khéo léo, tinh tế, sáng tạo đạt hiệu quả cao.

- Nghệ sĩ chỉ những người có phong cách sống hoặc cách ứng xử, làm việc sáng tạo, giàu cảm xúc.

Câu 2 (trang 40 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Bạn hãy phân biệt tập tục (phong tục, tập quán) và hủ tục. Nêu ví dụ đề làm rõ ý kiến của mình.

Trả lời

Phong tục, tập quán	Hủ tục
- Phong tục là toàn bộ những hoạt động sống của con người được hình thành trong quá trình lịch sử. - Tập quán là một thói quen được hình thành lâu đời được mọi người tuân theo.	Hủ tục là tập tục, tập quán đã lỗi thời, lạc hậu; những yếu tố tiêu cực của nó làm cản trở tiến trình phát triển
Ví dụ: phong tục thờ cúng tổ tiên...	Ví dụ: tảo hôn...

2. Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Chú ý cách tác giả dẫn dắt vào không gian của câu chuyện.

- Tác giả dẫn dắt vào không gian chuyện bằng cuộc gặp gỡ tự nhiên, tình cờ với người bạn cũ tên Lăng Vân. Và biết được thông tin éo le rằng ngày mai nhà anh ta phải chứa hàng xóm. Tác giả mở đầu câu chuyện với tình huống bất ngờ, tạo nên sự tò mò cho người đọc.

2. Việc đan xen giữa yếu tố miêu tả, tự sự và ngôn ngữ đối thoại có hiệu quả như thế nào?

Việc đan xen giữa yếu tố miêu tả, tự sự và ngôn ngữ đối thoại có hiệu quả:

- Tạo sự sinh động, hấp dẫn: Giúp cho tác phẩm không bị nhàm chán, thu hút sự chú ý của người đọc.

- Thể hiện rõ tính cách nhân vật:

+ Qua lời thoại, thể hiện sự hài hước, dí dỏm của anh Mới.

+ Qua miêu tả hành động, thể hiện sự khéo léo, tài ba của anh Mới.

- Làm nổi bật chủ đề: Tác phẩm không chỉ miêu tả "nghệ thuật" băm thịt gà mà còn phê phán sự tham lam, bủn xỉn của bọn cường hào, chức dịch.

3. Chú ý cách kể, miêu tả chi tiết cùng thủ pháp “gây tò mò” về quá trình băm thịt gà.

* Cách kể:

- Tác giả sử dụng ngôi thứ ba, khách quan để kể lại quá trình băm thịt gà.

Cách kể tỉ mỉ, chi tiết, theo trình tự thời gian từ khi chuẩn bị đến khi hoàn thành.

- Sử dụng nhiều động từ mạnh, tính từ miêu tả để làm nổi bật sự hăng say, khéo léo của người nghệ nhân băm thịt gà.

- Miêu tả chi tiết: Chuẩn bị – Băm thịt – Hoàn thành

4. Các chi tiết miêu tả động tác, âm thanh khi băm thịt gà có tác dụng gì?

Tác dụng của các chi tiết miêu tả động tác, âm thanh khi băm thịt gà:

- Thể hiện sự khéo léo, tài ba của anh Mới:

+ Băm thịt gà nhanh, gọn, đều đặn.

+ Tiếng dao "lóc cóc", "lách cách" đều đặn, vui tai.

- Tạo sự sinh động, hấp dẫn cho tác phẩm:

+ Giúp người đọc hình dung rõ ràng cảnh băm thịt gà.

+ Gây ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc.

- Làm nổi bật chủ đề: "Nghệ thuật" băm thịt gà của anh Mới là một thứ "nghệ thuật" phục vụ cho sự tham lam, bủn xỉn của bọn cường hào, chức dịch.

5. Đoạn kết tạo ấn tượng thế nào cho bạn đọc?

- Kết thúc bất ngờ: Không ai ngờ rằng anh Mới lại băm thịt gà thành 92 miếng.

- Gây ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc: Khiến người đọc suy nghĩ về sự tham lam, bủn xỉn của bọn cường hào, chức dịch.

* Sau khi đọc

Nội dung chính của đoạn trích: Tác phẩm phê phán sâu sắc những hủ tục lạc hậu, sự tham lam và tính bần tiện của tầng lớp cường hào, chức dịch ở nông thôn Việt Nam xưa thông qua hình ảnh châm biếm việc băm một con gà thành hàng chục miếng để chia cho nhiều người.

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Nhan đề của văn bản có thể gợi lên những suy luận, phán đoán gì về nội dung được đề cập trong bài phóng sự?

Trả lời:

Nhan đề gợi lên những suy luận, phán đoán:

- Nội dung bài viết sẽ đề cập đến "nghệ thuật" băm thịt gà.

- "Nghệ thuật" băm thịt gà có thể là một kỹ năng đặc biệt, độc đáo.

- "Nghệ thuật" băm thịt gà cũng có thể là một ẩn dụ cho một việc làm nào đó phi nghĩa, phi nhân đạo.

- Gây tò mò, thu hút sự chú ý của người đọc.

Câu 2 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Trong văn bản, các sự việc chính đã được tác giả thuật lại theo trình tự nào? Nhận xét về cách quan sát, ghi chép hiện thực của tác giả.

Trả lời:

- Trình tự thuật lại sự việc: Theo trật từ thời gian: từ lúc tác giả đến nhà Lăng Vân, chứng kiến cảnh “chứa xóm”, đến toàn bộ quá trình ông Mới băm thịt gà và kết thúc bằng sự thán phục của người kể.

- Nhận xét về cách quan sát, ghi chép hiện thực: Tác giả quan sát rất tỉ mỉ, cụ thể và trực tiếp, ghi chép chi tiết từng động tác, âm thanh, nhịp điệu lao động; kết hợp miêu tả khách quan với cảm xúc chủ quan, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp của lao động thủ công và tài hoa của người dân quê.

Câu 3 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Cảnh anh mõ lăng băm thịt gà trong cuộc chia cỗ phần ánh hiện thực gì ở nông thôn Việt Nam xưa?

Trả lời:

- Cảnh anh mõ lăng băm thịt gà trong cuộc chia cỗ phần ánh hiện thực:

+ Bọn cường hào, chức dịch tham lam, bủn xỉn, chỉ biết hưởng thụ mà không biết lao động.

+ Nông dân nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột.

+ Xã hội bất công, thối nát.

Câu 4 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Nhận xét về tác dụng của việc sử dụng ngôi kể thứ nhất trong bài phóng sự.

Trả lời:

Tác dụng của ngôi kể thứ nhất:

- Tạo cảm giác chân thực giúp câu chuyện như được chứng kiến tận mắt toàn bộ sự việc băm thịt gà.

- Bộc lộ rõ thái độ ngạc nhiên, thán phục trước “nghệ thuật” băm thịt gà của ông Mới.

Câu 5 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Chỉ ra và phân tích những yếu tố tạo nên giọng điệu của bài phóng sự.

Trả lời:

Những yếu tố tạo nên giọng điệu đặc sắc của bài phóng sự Nghệ thuật băm thịt gà gồm:

- Cách quan sát tỉ mỉ, cụ thể: Tác giả miêu tả chi tiết từng động tác, nhịp dao, cách chia phần… tạo giọng điệu khách quan, sinh động, giàu tính phát hiện.

- Ngôn ngữ dân dã, giàu khẩu ngữ: Lời ăn tiếng nói của nhân vật và cách kể gần với đời sống làng quê, góp phần tạo giọng điệu tự nhiên, mộc mạc.

- Sự xen kẽ cảm xúc của người kể: Thái độ ngạc nhiên, khâm phục, thích thú của “tôi” làm giọng điệu vừa hóm hỉnh, vừa trân trọng giá trị lao động thủ công.

- Thủ pháp phóng đại vừa phải, tinh tế: Việc nhấn mạnh “một con gà làm hơn hai chục cỗ”, “92 miếng thịt” tạo sắc thái dí dỏm, làm nổi bật tính nghệ thuật của công việc quen thuộc.

Câu 6 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Theo bạn, những nội dung được đề cập trong văn bản còn có ý nghĩa đối với thực tiễn hiện nay không? Lí giải ý kiến của bạn.

Trả lời:

Văn bản "Nghệ thuật băm thịt gà" của nhà văn Ngô Tất Tố là một tác phẩm có giá trị hiện thực và giá trị nghệ thuật cao. Văn bản không chỉ phản ánh những vấn đề nhức nhối của xã hội mà còn mang đến nhiều bài học quý giá về đạo lý làm người. Do đó, văn bản vẫn có ý nghĩa thực tiễn đối với xã hội hiện nay và là tài liệu quý giá để giáo dục thế hệ trẻ.

Câu 7 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Hãy khái quát đặc điểm cơ bản của thể loại phóng sự qua văn bản Nghệ thuật băm thịt gà.

Trả lời:

Đặc điểm cơ bản của thể loại phóng sự:

- Phản ánh hiện thực: Phản ánh sự kiện, vấn đề một cách chân thực, khách quan.

- Tính chính xác: Thông tin, sự kiện được trình bày phải chính xác, trung thực.

- Tính sinh động: Sử dụng nhiều biện pháp tu từ, ngôn ngữ biểu cảm.

- Tính hiện thực: Phản ánh những vấn đề nóng hổi, thu hút sự quan tâm của xã hội.

Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày cảm nhận về một khía cạnh nội dung hoặc nghệ thuật của văn bản Nghệ thuật băm thịt gà mà bạn tâm đắc.

Trả lời:

Đoạn văn tham khảo

Trong "Nghệ thuật băm thịt gà", người đọc đặc biệt tâm đắc với nghệ thuật trào phúng tinh tế và giọng điệu châm biếm sâu cay của Ngô Tất Tố. Tác giả đã khéo léo biến hành động băm thịt gà tưởng chừng dung dị thành một "vở tuồng" đầy mỉa mai, gọi những kẻ tranh giành miếng ăn là "nghệ nhân", gọi việc chia chác là "nghệ thuật". Những chi tiết miêu tả như "cụ" mắt hau háu, "thằng mõ" vơ vét nhanh như cắt cùng sự đối lập gay gắt giữa mâm cỗ thịnh soạn và cảnh nông dân lam lũ đã bộc lộ rõ thói tham lam, bủn xỉn của tầng lớp thống trị và sự bất công xã hội sâu sắc. Qua đó, không chỉ vẽ nên bức tranh hiện thực khốn khổ, thối nát mà còn thể hiện sự căm phẫn của nhà văn và khơi dậy lòng trắc ẩn, cảm thông sâu sắc của người đọc trước thân phận người nông dân, khiến văn bản có giá trị tố cáo và giá trị nhân đạo cao.

Bài giảng: Nghệ thuật băm thịt gà - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức ngắn nhất, hay khác:

• Bước vào đời
• Thực hành tiếng Việt trang 50
• Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)
• Trình bày quan điểm về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)
• Củng cố, mở rộng trang 58

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---