Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội) - ngắn nhất Kết nối tri thức

Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội) trang 52 → trang 57 ngắn nhất mà vẫn đủ ý được biên soạn bám sát sách Ngữ văn lớp 12 Kết nối tri thức giúp học sinh soạn văn 12 dễ dàng hơn.

Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội) - Kết nối tri thức

Đề bài (trang 52 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Ở thời đại nào, cuộc sống của mỗi cá nhân cũng đều không thể tách rời các mối quan hệ gia đình và xã hội. Hình thành cách ứng xử đúng đắn, tốt đẹp trong các mối quan hệ ấy có ý nghĩa rất quan trong đối với sự phát triển, hoàn thiện con người cá nhân, nhất là tuổi trẻ. Hãy vận dụng các thao tác, kĩ năng cơ bản đã được hình thành, rèn luyện ở Bài 3 – Lập luận trong văn bản nghị luận để bàn luận về quan niệm và cách ứng xử trong mối quan hệ mà bạn quan tâm.

* Yêu cầu:

- Giới thiệu được vấn đề có ý nghĩa, liên quan đến cách ứng xử của tuổi trẻ trong các mối quan hệ gia đình và xã hội.

- Thể hiện được quan điểm cá nhân và đưa ra được các lí lẽ, bằng chứng thuyết phục về cách ứng xử trong mối quan hệ được bàn luận.

- Nêu được ý kiến trái chiều và phản bác bằng lập luận chặt chẽ, sắc bén.

- Khẳng định được tầm quan trọng của cách ứng xử đối với việc phát triển, hoàn thiện con người cá nhân và xây dựng cộng đồng.

* Phân tích bài viết tham khảo

Văn bản “Yêu là biết sống tốt đẹp hơn”

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Nêu vấn đề cần bàn luận.

- Vấn đề cần bàn luận: Cách ứng xử của tuổi trẻ với tình yêu.

2. Tuổi trẻ và tình yêu trong bối cảnh hiện đại – những thuận lợi và hạn chế.

- Thuận lợi: có được sự bình đẳng, tự do trong tình yêu; tự do lựa chọn và chủ động tìm kiếm hạnh phúc.

- Hạn chế: nảy sinh không ít quan niệm về tình yêu và cách ứng xử lệch lạc

3. Phản bác ý kiến trái chiều và những cách ứng xử tiêu cực trong tình yêu.

- Không tin những kẻ đó vì “quá yêu” mà không kiểm soát được bản thân.

- Tình yêu bao giờ cũng gắn liền với sự bao dung và vị tha.

- Tình yêu là nguồn sức mạnh giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách và vượt lên chính mình.

4. Khẳng định những cách ứng xử đúng đắn trong tình yêu

- Người biết yêu thực sự sẽ luôn đặt cuộc sống và hạnh phúc của người yêu lên vị trí hàng đầu.

5. Nhấn mạnh cách ứng xử đúng đắn khi tình yêu không thành.

- Khi tình yêu không được đền đáp hoặc tan vỡ con người càng phải có trách nhiệm cao hơn để xứng đáng với tình cảm đẹp đẽ, thiêng liêng này.

6. Khẳng định ý nghĩa của việc ứng xử đúng đắn trong tình yêu.

- Tình yêu mãi là món quà vô giá của cuộc sống. Yêu là phải biết sống đẹp hơn.

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc: 

Câu 1 (trang 55 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Vấn đề được bàn luận trong bài viết là gì?

Trả lời:

- Vấn đề được bàn luận trong bài viết: Tuổi trẻ và tình yêu.

Câu 2 (trang 55 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Những luận điểm nào được đưa ra trong bài viết?

Trả lời:

- Luận điểm được được ra:

+ So với các thế hệ trước, con người hiện đại đã có được sự bình đẳng, tự do trong tình yêu.

+ Nhưng cũng chính cuộc sống hiện đại đã làm nảy sinh không ít quan niệm về tình yêu và cách ứng xử lệch lạc, thậm chí “xấu xí” trong tình yêu.

+ Yêu không chỉ là nhớ nhung da diết, đắm say, nồng nàn mà trước hết phải biết sống có trách nhiệm với mình, với người yêu.

+ Yêu còn là phải biết sống sao cho xứng đáng với tình yêu.

+ Khi tình yêu không được đền đáp hoặc tan vỡ vì lí do nào đó, con người càng phải có trách nhiệm cao hơn để xứng đáng với tình cảm đẹp đẽ, thiêng liêng này.

Câu 3 (trang 55 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Người viết đã sử dụng những loại lí lẽ, bằng chứng nào?

Trả lời:

- Dẫn chứng bằng cách liên hệ bản thân: “Ở trường tôi, có một đôi thường được nhiều lứa…đời thường”

- Dẫn chứng thực tế từ những nhân vật nổi tiếng kết hợp với trích dẫn từ những tác phẩm văn học nổi tiếng: 

+ “Trên những trang nhật kí tuổi hai mươi của Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thuỳ Trâm,… Của một người nô lệ”

+ “Tôi nhớ chàng trai với tâm hồn bị giằng xé….cho con mình”

Câu 4 (trang 55 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Ý kiến trái chiều nào đã được phản bác? Lí lẽ và bằng chứng được người viết dùng để phản biện có sức thuyết phục không?

Trả lời:

- Ý kiến trái chiều: tác giả chỉ ra các quan niệm sai lầm trong tình yêu hiện đại như yêu để “chinh phục”, sống thử tùy tiện, hành xử cực đoan, bạo lực khi chia tay.

- Lí lẽ và bằng chứng:

+ Lí lẽ 1: Nhiều quan niệm lệch lạc về tình yêu trong đời sống hiện đại đang làm méo mó giá trị đích thực của tình yêu.

Bằng chứng: Coi yêu là “chinh phục”, “trào lưu” khoe khoang; dễ dàng “đến” và “đi”, “sống thử” tùy tiện.

+ Lí lẽ 2: Những cách yêu sai lệch dẫn đến hậu quả tiêu cực cho con người.

Bằng chứng: Tình cảm tan vỡ nhanh chóng, để lại thất vọng, chán chường, thậm chí là căm ghét, hận thù.

+ Lí lẽ 3: Không thể lấy lí do “quá yêu” để biện minh cho hành vi cực đoan, bạo lực.

Bằng chứng: Chửi bới, hành hạ tinh thần, bôi nhọ danh dự, thậm chí hủy hoại thân thể hoặc cướp đi sinh mạng người yêu.

+ Lí lẽ 4: Tình yêu chân chính luôn gắn với những giá trị nhân văn tích cực.

Bằng chứng: Tình yêu cần bao dung, vị tha, cao thượng; là nguồn sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn và hoàn thiện bản thân.

* Thực hành viết

1. Chuẩn bị viết

- Chọn đề tài: Nhan đề chung của phần Viết đã định hướng phạm vi đề tài mà bạn có thể lựa chọn. Nếu Bài 3 bàn luận về vấn đề khát vọng, hoài bão, ý chí của tuổi trẻ thì Bài 7 sẽ tập trung vào tuổi trẻ với các mối quan hệ gia đình, xã hội. Bạn căn cứ vào trải nghiệm cá nhận và tình hình thực tế để lựa chọn đề tài hấp dẫn, có ý nghĩa với lứa tuổi của mình.

- Có thể chọn một số đề tài như: Cách giải quyết  vấn đề khác biệt thế hệ trong gia đình; Cách ứng xử khi nảy sinh mâu thuẫn, xung đột với bạn bè; Hình thành, gìn giữ một tình bạn đẹp; Có cần tạo thiện cảm với moi người xung quanh?;…

2. Tìm ý và lập dàn ý

a. Tìm ý

Sau khi xác định được đề tài, có thể trả lời một số câu hỏi sau để tìm ý:

- Bạn muốn bàn luận về quan điểm và cách ứng xử trong mối quan hệ nào? Cần nêu được tầm quan trọng của vấn đề được bàn luận với tuổi trẻ. Ví dụ ở bài viết tham khảo, người viết đã chỉ ra vị trí của tình yêu trong đời sống tình cảm của con người nói chung và giới trẻ nói riêng; từ đó nhấn mạnh ý nghĩa thiết thực của việc bàn luận về nhận thức, cách ứng xử đúng đắn trong tình yêu.

- Quan điểm cá nhân của bạn về vấn đề như thế nào? Cần đưa ra những quan điểm riêng, nêu lên những cách ứng xử đúng đắn, tốt đẹp khi giải quyết các vấn đề nảy sinh từ mối quan hệ gia đình, xã hội. Ví dụ, bài viết tham khảo nêu quan điểm về tình yêu và cách ứng xử khi yêu, khi tình yêu không thành.

- Bạn sẽ đối thoại với những ý kiến trái chiều nào? Cần giả định một số ý kiến trái chiều liên quan trực tiếp đến vấn đề bàn luận. Có thể đối chiếu, so sánh những cách ứng xử khác nhau; từ đó khái quát, nhấn mạnh quan điểm của bản thân . Chẳng hạn, bài viết tham khảo đã nêu ra và phản bác nhận thức lệch lạc, cách ứng xử sai lầm trong tình yêu (dễ dãi, ích kỉ, tàn nhẫn,…).

- Bạn sẽ đưa ra những lí lẽ gì và huy động những bằng chứng nào? Chú ý sử dụng các lí lẽ thuyết phục và huy động nhiều loại bằng chứng phù hợp. Ví dụ, bài viết tham khảo đưa ra các bằng chứng từ sách vở, thực tế đời sống, trải nghiệm cá nhân.

b. Lập dàn ý

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.

- Thân bài:

+ Nêu ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề được bàn luận.

+ Trình bày quan điểm và đề xuất cách ứng xử đúng đắn, tốt đẹp trước vấn đề được đề cập.

+ Sử dụng lí lẽ và bằng chứng để chứng minh cho quan điểm cảu mình.

+ Phản biện một số quan điểm trái chiều.

- Kết bài: Khẳng định được tầm quan trọng của vấn đề.

2. Viết

- Mở bài không chỉ giới thiệu được vấn đề mà cần tạo được sức cuốn hút.

- Thân bài cần có các luận điểm rõ ràng, hợp lí, triển khai được nội dung cơ bản của vấn đề. Mỗi luận điểm phải thể hiện được một khía cạnh nào đó trong quan điểm của người viết. Bằng chứng cần đa dạng, phong phú, huy động từ nhiều nguồn khác nhau. Chú ý nêu ý kiến trái chiều và phản biện để thể hiện cách nhìn nhận vấn đề toàn diện và đa chiều của người viết. Tuy vậy, người viết cũng cần đặt mình vào vị trí của người trong cuộc để bàn luận về vấn đề. Điểm nhìn đó giúp cho bài viết tăng thêm sức thuyết phục với người đọc.

- Kết bài khẳng định được ý nghĩa của vấn đề và khơi gợi được những điều cần tiếp tục bàn luận.

Bài viết tham khảo

Trong đời sống hiện đại, tuổi trẻ là lực lượng năng động, sáng tạo, giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh tri thức và năng lực, cách ứng xử của tuổi trẻ trong các mối quan hệ gia đình và xã hội ngày càng trở thành vấn đề đáng quan tâm. Ứng xử không chỉ là cách nói năng, hành động mà còn thể hiện thái độ, nhân cách và hệ giá trị sống của mỗi con người. Vì vậy, bàn luận về cách ứng xử của tuổi trẻ là cần thiết và có ý nghĩa sâu sắc.

Ứng xử là biểu hiện trực tiếp của nhân cách, là nền tảng để con người hòa nhập và khẳng định giá trị bản thân. Vì vậy, cách ứng xử của tuổi trẻ là vấn đề đáng quan tâm, cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc. Cách ứng xử trong gia đình và xã hội mang ý nghĩa sâu sắc đối với sự trưởng thành của người trẻ. Trong gia đình, thái độ kính trọng, biết lắng nghe và sẻ chia giúp gắn kết tình thân, tạo nên môi trường sống ấm áp, bền vững. Ngoài xã hội, ứng xử văn minh thể hiện ý thức tôn trọng người khác, tuân thủ pháp luật và các chuẩn mực chung, qua đó xây dựng hình ảnh đẹp của cá nhân trong cộng đồng. Khi biết cư xử đúng mực, người trẻ không chỉ nhận được sự tin yêu mà còn có thêm nhiều cơ hội trong học tập và công việc.

Thực tế cho thấy, bên cạnh những bạn trẻ sống trách nhiệm, nhân ái, vẫn tồn tại không ít biểu hiện lệch chuẩn trong cách ứng xử. Có người thờ ơ với gia đình, thiếu kiềm chế cảm xúc, dễ cáu gắt và buông lời làm tổn thương người thân. Trong đời sống xã hội, đặc biệt trên mạng xã hội, không ít người trẻ sẵn sàng công kích, xúc phạm người khác, coi nhẹ hậu quả của lời nói và hành vi. Những biểu hiện ấy không chỉ làm rạn nứt các mối quan hệ mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của tuổi trẻ trong mắt cộng đồng.

Những hạn chế trong cách ứng xử của một bộ phận người trẻ xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Áp lực học tập và công việc trong xã hội hiện đại dễ khiến người trẻ rơi vào trạng thái căng thẳng, thiếu bình tĩnh khi giải quyết vấn đề. Ảnh hưởng của mạng xã hội và lối sống đề cao cái tôi cá nhân cũng góp phần làm suy giảm sự thấu cảm và tinh thần trách nhiệm. Bên cạnh đó, việc thiếu kĩ năng sống, kĩ năng giao tiếp, cùng sự định hướng chưa đầy đủ từ gia đình và nhà trường, khiến người trẻ lúng túng trong việc xây dựng các mối quan hệ lành mạnh.

Ứng xử đúng đắn giữ vai trò quan trọng đối với cá nhân và xã hội. Nó giúp người trẻ hoàn thiện nhân cách, tạo dựng niềm tin, đồng thời góp phần hình thành một môi trường sống nhân ái và văn minh. Để làm được điều đó, người trẻ cần chủ động rèn luyện khả năng kiểm soát cảm xúc, học cách lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt. Gia đình và nhà trường cần đồng hành, giáo dục bằng tấm gương và sự quan tâm thực chất, giúp người trẻ hình thành những giá trị sống tích cực.

Có ý kiến cho rằng tuổi trẻ cần tự do thể hiện cá tính, không nên bị ràng buộc bởi các chuẩn mực ứng xử. Quan điểm này chưa thỏa đáng, bởi tự do chỉ có ý nghĩa khi gắn liền với trách nhiệm và tôn trọng người khác. Cá tính không đối lập với văn hóa ứng xử mà được thể hiện rõ nhất qua cách con người đối đãi với những người xung quanh. Khi tuổi trẻ biết sống có trách nhiệm, ứng xử văn minh, các mối quan hệ gia đình và xã hội sẽ trở thành điểm tựa để mỗi cá nhân phát triển bền vững.

3. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Đối chiếu bài viết với yêu cầu của kiểu bài để bổ sung, chỉnh sửa và hoàn thiện (Tham khảo hướng dẫn trong các bài viết trước)

Bài giảng: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội) - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức ngắn nhất, hay khác:

• Trình bày quan điểm về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)
• Củng cố, mở rộng trang 58
• Thực hành đọc: Vĩ tuyến 17
• Tri thức ngữ văn trang 63
• Pa-ra-na

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---