Soạn bài Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội - ngắn nhất Kết nối tri thức

Soạn bài Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội trang 146 → trang 151 ngắn nhất mà vẫn đủ ý được biên soạn bám sát sách Ngữ văn lớp 12 Kết nối tri thức giúp học sinh soạn văn 12 dễ dàng hơn.

Soạn bài Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội - Kết nối tri thức

Soạn bài: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội - Cô Nguyễn Hoa (Giáo viên VietJack)

* Yêu cầu:

- Giới thiệu được đề tài nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội; nêu được câu hỏi nghiên cứu (vấn đề) chính cần giải quyết.

- Trình bày được kết quả nghiên cứu thông qua hệ thống luận điểm sáng rõ, phù hợp với các dữ liệu đã thu thập.

- Thể hiện được cái nhìn toàn cảnh về vấn đề nghiên cứu và quan điểm của người viết.

- Biết vận dụng các thao tác nghiên cứu cơ bản, khai thác các nguồn tham khảo đáng tin cậy.

- Sử dụng hiệu quả sơ đồ, bảng biểu; có thuyết minh các hình ảnh minh hoạ; có sử dụng trích dẫn, cước chú và biết trình bày phần tài liệu tham khảo theo đúng quy định.

* Phân tích bài viết tham khảo:

Văn bản: Mĩ thuật Việt Nam thời mở cửa

1. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu

Vấn đề nghiên cứu: mĩ thuật Việt Nam hiện đại trong cộng đồng nghệ thuật khu vực và quốc tế.

2. Trình bày các kết quả nghiên cứu

- Các kết quả nghiên cứu:

+ Những đổi mới trong sáng tác nghệ thuật

+ Các trào lưu nghệ thuật mới xuất hiện

+ Ảnh hưởng của nghệ thuật quốc tế

3. Nêu luận điểm thứ nhất

Luận điểm 1: Sự đổi mới về chủ đề và nội dung trong mỹ thuật Việt Nam thời mở cửa

4. Làm rõ các khía cạnh của luận điểm thông qua phân tích, đánh giá những dữ liệu thực tế

Phân tích các tác phẩm hội họa, điêu khắc, đồ họa, kiến trúc tiêu biểu của thời kỳ này

5. Nêu luận điểm thứ hai

Sự xuất hiện của các trào lưu nghệ thuật mới.

6. Đưa ra các dữ liệu để làm tăng sức thuyết phục của luận điểm

Giới thiệu các trào lưu nghệ thuật mới xuất hiện trong thời kỳ này như trừu tượng, biểu hiện, tối giản,...

7. Tranh minh họa được sử dụng để hỗ trợ cho kênh chữ

Tranh sơn dầu, Chiến lũy của tác giả Lê Anh Vân

8. Trình bày kết luận. Nêu đánh giá, mở rộng vấn đề.

- Lết luận: Một phần tư cuối thế kỉ là giai đoạn đất nước tiến vào thời đại mới, vài cuộc sống mưu sinh nhằm đuổi kịp nhân loại vì phồn vinh và tự do, dân chủ.

- Đánh giá, mở rộng: Những khuynh hướng thẩm mĩ khác nhau, những thủ pháp nghệ thuật rộng mở làm nên diện mạo mới của nền mĩ thuật. Và cái tôi độc đáo, sự mở cửa hai chiều vừa khám phá cái tôi vừa khám phá thế giới, tạo ra nhiều phong cách cá nhân.

* Trả lời câu hỏi:

Câu 1 (trang 149 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Nhan đề của bài báo cáo nghiên cứu cho chúng ta biết những thông tin gì về đề tài nghiên cứu, nội dung nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu.

Trả lời:

Nhan đề của bài báo cáo nghiên cứu cho chúng ta biết những thông tin:

- Chủ đề: Mỹ thuật Việt Nam

- Giai đoạn: Thời mở cửa

Câu 2 (trang 149 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Báo cáo nghiên cứu đã triển khai những luận điểm nào? Tìm câu chủ đề thể hiện nội dung chính của mỗi luận điểm. Các dữ liệu đã được sử dụng như thế nào để làm nổi bật từng luận điểm đó.

Trả lời:

Các luận điểm, câu chủ đề, dữ liệu trong bài báo:

* Luận điểm 1: Sự đổi mới về chủ đề và nội dung trong mỹ thuật Việt Nam thời mở cửa:

- Câu chủ đề: Mỹ thuật Việt Nam thời mở cửa phản ánh đa dạng các chủ đề về đời sống xã hội, con người, và thiên nhiên, thể hiện quan điểm mới mẻ, cởi mở, và hướng đến hiện thực.

- Dữ liệu: 

+ Phân tích các tác phẩm hội họa, điêu khắc, đồ họa, kiến trúc tiêu biểu của thời kỳ này.

+ So sánh với các tác phẩm mỹ thuật trước thời kỳ mở cửa.

+ Lấy dẫn chứng về các tác phẩm cụ thể và tác giả của chúng.

* Luận điểm 2: Sự xuất hiện của các trào lưu nghệ thuật mới:

- Câu chủ đề: Mỹ thuật Việt Nam thời mở cửa tiếp nhận và sáng tạo các trào lưu nghệ thuật mới từ phương Tây, tạo nên sự đa dạng và phong phú trong ngôn ngữ nghệ thuật.

- Dữ liệu:

+ Giới thiệu các trào lưu nghệ thuật mới xuất hiện trong thời kỳ này như trừu tượng, biểu hiện, tối giản,...

+ Phân tích các tác phẩm tiêu biểu của từng trào lưu.

+ Đánh giá ảnh hưởng của các trào lưu nghệ thuật mới đối với nền mỹ thuật Việt Nam.

Câu 3 (trang 149 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Nêu các đặc điểm của ngôn ngữ được sử dụng trong báo cáo nghiên cứu.

Trả lời:

- Các đặc điểm của ngôn ngữ được sử dụng trong báo cáo nghiên cứu:

+ Sử dụng các từ ngữ, thuật ngữ chuyên ngành chính xác.

+ Bố cục bài báo cáo rõ ràng, mạch lạc.

+ Các luận điểm, luận cứ được trình bày một cách logic, chặt chẽ.

+ Trình bày thông tin một cách khách quan, trung thực.

+ Trình bày kết quả nghiên cứu một cách khoa học, logic.

+ Tuân thủ các quy tắc của báo cáo khoa học.

+ Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành khi cần thiết.

Câu 4 (trang 149 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Tranh minh họa được sử dụng có tác dụng gì?

Trả lời:

Tác dụng của tranh minh họa:

- Giúp người đọc hiểu rõ hơn về nội dung của văn bản, đặc biệt là các văn bản khoa học, kỹ thuật, hay các văn bản có nhiều khái niệm trừu tượng.

- Tăng tính thẩm mỹ cho văn bản và thu hút người đọc.

- Ghi nhớ thông tin tốt hơn so với chỉ đọc văn bản bằng kênh chữ.

Câu 5 (trang 149 sgk Ngữ văn 12 Tập 1): Bạn có nhận xét gì về tính chất của các tài liệu tham khảo?

Trả lời:

Tính chất của các tài liệu tham khảo:

- Các tài liệu tham khảo được lấy từ các nguồn uy tín, đáng tin cậy.

- Các tài liệu tham khảo liên quan trực tiếp đến chủ đề nghiên cứu.

* Thực hành viết:

a. Chuẩn bị viết

* Lựa chọn đề tài

Cụm từ “một vấn đề tự nhiên, xã hội” trong tên kiểu bài có phạm vi chỉ định rất rộng. Mặc dù đi sâu nghiên cứu lĩnh vực mĩ thuật, bài viết tham khảo vẫn thuộc về kiểu bài được nói ở đây, do nó chạm đến những vấn đề xã hội rộng lớn, làm nền cho sự phát triển của mĩ thuật. Theo tinh thần đó, đề tài bạn chọn hoàn toàn có thể hướng về những gì liên quan đến cuộc sống và hoạt động học tập của bản thân, miễn nó thử thách dược khả năng thu thập, xử lí dữ liệu từ nhiều nguồn, khả năng nêu những luận điểm thể hiện tầm nhìn bao quát về đối tượng hay vấn đề.

Gợi ý một số đề tài:

- Hành động của giới trẻ trong phong trào tái chế vật liệu đã qua sử dụng để bảo vệ môi trường.

- Vai trò của những người có ảnh hưởng rộng trên mạng xã hội đối với cuộc sống của thanh niên hiện nay.

- Tác động của những khám phá mang tính chất bước ngoặt trong công nghệ đến xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh cuối cấp Trụng học phổ thông.

- Sự lan toa của chủ nghĩa tối giản trong phong cách sống của một số thành phần dân cư.

- Vai trò của một xu hướng hay trường phái nghệ thuật trong việc làm thay đổi cách sống và thị hiếu của tầng lớp thanh niên.

- Những xu hướng hay hiện tượng âm nhạc đang được học sinh quan tâm và tán thưởng.

* Thu thập, phân tích và đánh giá thông tin

Với định hướng viết báo cáo nghiên cứu ở bài học này, việc thu thập, phân tích, đánh giá nguồn thông tin phong phú về đề tài có tầm quan trọng đặc biệt. Cần rút ra những bài học bổ ích trên phương diện này từ bài viết tham khảo - một báo cáo nghiên cứu được triển khai dựa trên khối lượng dữ liệu lớn, có được nhờ tác giả theo dõi sát sao thực tế và đọc nhiều tài liệu tham khảo liên quan.

* Xây dựng đề cương

Bạn đã được học các bước xây dựng đề cương cho báo cáo nghiên cứu ở sách giáo khoa Ngữ văn 10, tập một, tr. 117 - 118 và tiếp tục thực hành ở sách giáo khoa Ngữ văn 11, tập một, tr. 147 - 148. Khi xây dựng đề cương cho báo cáo nghiên cứu một vấn đề có tính khái quát, cần lưu ý rằng các luận điểm phải được triển khai một cách rõ ràng, có hệ thống, giúp người đọc dễ nắm bắt. Trong mỗi luận điểm có thể có nhiều ý với các cấp độ lớn nhỏ khác nhau. Bạn cần vạch ra các ý này càng chi tiết càng tốt trong đề cương.

b. Viết

Trên cơ sở đề cương, cần triển khai luận điểm thành những đoạn văn. Hãy chú ý đến cách trình bày cứ liệu, cách viết câu chủ đề, cách kết nối các đoạn văn với nhau,... Đặc trưng của báo cáo nghiên cứu được thực hành ở đây là người viết cần trình bày được những đặc điểm của vấn đề nghiên cứu và lí giải những đặc điểm đó từ nhiều góc độ. Chẳng hạn, ở bài viết tham khảo, tác giả đã đưa ra hai luận đỉềm về “chiều mở vào” và “chiều mở ra”. Ở mỗi luận điểm, tác giả lại trình bày hai ý chính, với những giải thích cụ thể.

Lưu ý:

- Báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội có tính tổng hợp, khái quát có thể không nổi bật vì tính mới mẻ, đột phá, nhưng cũng không phải là một sự tổng hợp thông tin đơn giản. Khi trình bày các luận điểm, người viết phải đồng thời cho thấy cách tiếp cận riêng của mình.

- Một báo cáo nghiên cứu tốt về một vấn để có tính khái quát còn đòi hỏi người viết thể hiện được quan điểm của mình đối với vấn đề nghiên cứu. Quan điểm đó có thể thể hiện qua các đánh giá, bình luận trực tiếp, hay qua tính định hướng, gợi mở của bài viết. Chẳng hạn, ở bài viết tham khảo, nhiều luận điểm có thể được coi là những gợi ý để tìm hiểu vấn đề sâu hơn hoặc rộng hơn.

- Trong quá trình viết, bạn cần chú ý sắp xếp và trình bày các phương tiện hỗ trợ như sơ đồ, bảng biểu, tranh ảnh,... Phù hợp với nội dung được thể hiện ở kênh chữ.

* Bài viết tham khảo

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU

Vấn đề: Ô nhiễm rác thải nhựa trong đời sống hiện nay

1. Đặt vấn đề

Ô nhiễm rác thải nhựa đang trở thành một vấn đề xã hội nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống và sức khỏe con người. Nghiên cứu vấn đề này nhằm làm rõ thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của rác thải nhựa, từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp để hạn chế ô nhiễm môi trường.

2. Giải quyết vấn đề

Trước hết, rác thải nhựa xuất hiện phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày dưới dạng túi nilon, chai nhựa, hộp nhựa dùng một lần. Theo các báo cáo môi trường, phần lớn rác thải nhựa không được tái chế mà bị thải trực tiếp ra môi trường tự nhiên.

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là thói quen tiêu dùng tiện lợi, lạm dụng đồ nhựa dùng một lần; ý thức bảo vệ môi trường của một bộ phận người dân còn hạn chế; công tác thu gom và xử lí rác thải chưa đồng bộ.

Hậu quả là môi trường đất, nước và biển bị ô nhiễm nghiêm trọng; nhiều sinh vật biển bị đe dọa do nuốt phải rác nhựa; con người có nguy cơ bị ảnh hưởng sức khỏe thông qua chuỗi thức ăn chứa vi nhựa.

3. Kết luận

Nghiên cứu cho thấy ô nhiễm rác thải nhựa là một vấn đề xã hội cấp thiết, cần được quan tâm và giải quyết kịp thời. Việc hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, nâng cao ý thức cộng đồng và tăng cường tái chế có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ môi trường. Trong thời gian tới, có thể tiếp tục nghiên cứu các vật liệu thay thế thân thiện với môi trường và các mô hình xử lí rác thải hiệu quả hơn.

4. Tài liệu tham khảo

- Bộ Tài nguyên và Môi trường (2020), Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia, Hà Nội.

- Nguyễn Thị Hồng (2019), Ô nhiễm rác thải nhựa và giải pháp, Tạp chí Môi trường.

c. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Tiến hành rà soát và hoàn thiện bài viết trên hai phương diện:

- Về nội dung, các tiểu mục của bài viết cần tường minh, đầy đủ, các luận điểm được triển khai rõ ràng.

- Về hình thức, bài viết được trình bày đúng quy cách của một báo cáo nghiên cứu, đặc biệt là có các tài liệu tham khảo được tách thành phần riêng; các phương tiện phi ngôn ngữ được thể hiện hợp lí chính tả, diễn đạt đảm bảo chuẩn mực.

Bài giảng: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức ngắn nhất, hay khác:

• Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
• Củng cố, mở rộng trang 153
• Thực hành đọc: Cẩn thận hão
• I. Hệ thống hóa kiến thức đã học
• II. Luyện tập và vận dụng

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---