(Siêu ngắn) Soạn bài Viết văn bản thuyết minh về một sự vật, hiện tượng trong đời sống xã hội - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Viết văn bản thuyết minh về một sự vật, hiện tượng trong đời sống xã hội trang 52, 53, 54, 55, 56 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 11 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 11 dễ dàng soạn văn 11.

(Siêu ngắn) Soạn bài Viết văn bản thuyết minh về một sự vật, hiện tượng trong đời sống xã hội - Kết nối tri thức

* Yêu cầu:

- Nêu rõ hiện tượng xã hội được thuyết minh và cung cấp một số thông tin cơ bản giúp người đọc hình dung bước đầu về sự vật, hiện tượng đó.

- Làm sáng tỏ sự vật, hiện tượng theo trình tự phù hợp với đặc điểm của sự vật, hiện tượng đó.

- Rút ra ý nghĩa của việc nhận thức đúng về sự vật, hiện tượng được thuyết minh.

- Sử dụng kết hợp trong văn bản thuyết minh một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm hoặc nghị luận.

* Phân tích bài viết tham khảo

Hiện tượng miệt thị ngoại hình

- Nêu hiện tượng xã hội cần thuyết minh.

- Thuyết minh về thực chất của hiện tượng miệt thị ngoại hình.

- Thuyết minh về nguyên nhân của hiện tượng miệt thị ngoại hình.

- Thuyết minh về hệ quả của hiện tượng miệt thị ngoại hình.

- Gợi ý giải pháp xóa bỏ hiện tượng miệt thị ngoại hình (có sử dụng yếu tố biểu cảm, nghị luận).

- Rút ra ý nghĩa của việc thuyết minh.

Gợi ý trả lời câu hỏi

Câu 1 (trang 55 sgk Ngữ văn 11 Tập 2) Sự vật, hiện tượng nào trong đời sống xã hội được nêu để thuyết minh? Thực chất của sự vật, hiện tượng ấy là gì?

Trả lời:

Hiện tượng miệt thị ngoại hình được nói đến trong văn bản thuyết minh. Thực chất hiện tượng ấy đang diễn ra phổ biến trong xã hội, đó là một hiện tượng có những ý kiến tiêu cực về vẻ bề ngoài của người khác khi bị xã hội miệt thị.

Câu 2 (trang 55 sgk Ngữ văn 11 Tập 2) Các thẻ ở bên phải văn bản cho thấy người viết đã triển khai bài thuyết minh theo trình tự nào?

Trả lời:

Bài viết triển khai theo trình tự: nguyên nhân - hệ quả - giải pháp

Câu 3 (trang 55 sgk Ngữ văn 11 Tập 2) Bạn thấy việc nhận thức đúng về sự vật, hiện tượng được thuyết minh có ý nghĩa như thế nào?

Trả lời:

Nhận thức, tác động để thay đổi cuộc sống theo hướng tốt đẹp hơn.

* Thực hành viết

1. Chuẩn bị viết

- Chọn hiện tượng xã hội đáng quan tâm.

- Tham khảo các tài liệu có liên quan, ghi chép các số liệu cần thiết,....

2. Tìm ý, lập dàn ý

a. Tìm ý

Để tiến hành tìm ý cho bài thuyết minh về một hiện tượng xã hội, cần nêu một số câu hỏi để trả lời:

- Thực chất của hiện tượng là gì?

- Hiện tượng có nguyên nhân từ đâu?

- Hiện tượng đó có tác động tích cực hay tiêu cực đối với đời sống? Biểu hiện của những tác động ấy là gì?

- Cần làm gì để phát huy tác động tích cực hoặc xóa bỏ tác động tiêu cực của hiện tượng đối với đời sống con người?

- Việc thuyết minh hiện tượng xã hội có ý nghĩa gì? Cần có những giải pháp nào để phát huy hoặc khắc phục hiện tượng?

b. Lập dàn ý

Sắp xếp các ý đã tìm được vào các phần theo bố cục của bài thuyết minh

- Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần thuyết minh, nêu rõ sự tồn tại của hiện tượng trong thực tế đời sống xã hội.

- Thân bài: Thuyết minh về thực chất của hiện tượng xã hội.

+ Lí giải rõ ràng nguyên nhân của hiện tượng.

+ Trình bày tác động tích cực hoặc tiêu cực của hiện tượng đối với đời sống con người, có sử dụng các cứ liệu cụ thể.

+ Nêu giải pháp phát huy hiện tượng tích cực hoặc hạn chế hiện tượng tiêu cực.

- Kết bài: Nêu ý nghĩa của việc ủng hộ hay bày tỏ sự phản đối hiện tượng đó.

* Dàn ý Thuyết minh về hiện tượng bạo lực học đường.

a) Mở bài

- Giới thiệu hiện tượng bạo lực học đường – một vấn đề đáng lo ngại trong môi trường giáo dục hiện nay.

b) Thân bài

- Giải thích khái niệm: Bạo lực học đường: những hành vi xâm hại thân thể, tinh thần, danh dự giữa học sinh (đánh nhau, xúc phạm, cô lập, bắt nạt trên mạng…).

- Biểu hiện

+ Đánh nhau, chửi bới, đe dọa.

+ Bắt nạt tinh thần, lan truyền thông tin xấu trên mạng.

+ Tẩy chay, cô lập bạn.

- Nguyên nhân

+ Thiếu kĩ năng sống, không kiểm soát cảm xúc.

+ Ảnh hưởng từ mạng xã hội, game bạo lực.

+ Gia đình, nhà trường chưa quan tâm đúng mức.

- Hậu quả

+ Gây tổn thương thể chất, tinh thần.

+ Ảnh hưởng kết quả học tập, nhân cách.

+ Tạo môi trường học đường không an toàn.

- Giải pháp

+ Giáo dục kĩ năng sống, giá trị nhân ái.

+ Gia đình, nhà trường phối hợp quản lí, quan tâm học sinh.

+ Mỗi học sinh biết tôn trọng, yêu thương, chia sẻ.

c) Kết bài

- Khẳng định cần chung tay đẩy lùi bạo lực học đường để xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh.

3. Viết

Một số lưu ý khi viết

- Cần bám sát cách triển khai đã được lựa chọn ở phần Tìm ý và lập dàn ý.

- Lời văn thuyết minh cần sáng sủa, mạch lạc, các cứ liệu phải chính xác, trung thực, có tác dụng làm rõ hiện tượng.

- Sử dụng linh hoạt, phù hợp các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,... nhằm tăng thêm hiệu quả thuyết trình.

- Từ ngữ cần trong sáng, đơn nghĩa, tránh lạm dụng các hình thức tu từ dễ khiến người đọc hiểu sai về hiện tượng.

Bài viết mẫu tham khảo

Trường học vốn được xem là môi trường an toàn, nơi nuôi dưỡng tri thức và hình thành nhân cách cho học sinh. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hiện tượng bạo lực học đường đang trở thành vấn đề đáng báo động, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lí, sức khỏe và sự phát triển toàn diện của học sinh.

Bạo lực học đường là những hành vi xâm hại thân thể, tinh thần hoặc danh dự giữa học sinh với nhau trong phạm vi trường học hoặc ngoài xã hội nhưng có liên quan đến nhà trường. Bạo lực không chỉ dừng lại ở việc đánh nhau, gây thương tích mà còn thể hiện qua những lời nói xúc phạm, đe dọa, cô lập bạn bè, hay bắt nạt trên mạng xã hội. Đôi khi, chỉ một ánh nhìn khinh miệt, một lời chế giễu cũng đủ để gây tổn thương sâu sắc cho người khác.

Biểu hiện của bạo lực học đường ngày càng đa dạng. Có những vụ việc học sinh tụ tập đánh nhau, quay clip tung lên mạng. Có trường hợp các em bị bạn bè tẩy chay, nói xấu, xúc phạm nhân phẩm. Không ít học sinh phải chịu áp lực tinh thần kéo dài do bị bắt nạt, dẫn đến sợ hãi khi đến trường, sa sút học tập, thậm chí trầm cảm.

Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, một số học sinh thiếu kĩ năng kiểm soát cảm xúc, dễ nóng giận và giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Bên cạnh đó, ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội, phim ảnh, trò chơi mang tính bạo lực cũng tác động không nhỏ đến suy nghĩ và hành vi của các em. Ngoài ra, sự thiếu quan tâm, giáo dục chưa đúng cách từ gia đình và nhà trường khiến học sinh không được trang bị đầy đủ giá trị sống và kĩ năng ứng xử.

Hiện tượng bạo lực học đường đã để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Đối với nạn nhân, đó là những tổn thương về thể xác và tinh thần, để lại ám ảnh lâu dài. Đối với người gây bạo lực, hành vi sai trái có thể làm lệch lạc nhân cách, ảnh hưởng tương lai. Không chỉ vậy, bạo lực học đường còn làm mất đi sự trong sáng của môi trường giáo dục, gây lo lắng cho phụ huynh và xã hội.

Để hạn chế và tiến tới đẩy lùi bạo lực học đường, cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kĩ năng sống, xây dựng môi trường học tập thân thiện, lắng nghe và kịp thời hỗ trợ học sinh. Gia đình cần quan tâm, chia sẻ, làm bạn với con em mình. Bản thân mỗi học sinh phải biết tôn trọng người khác, sống nhân ái, sẵn sàng giúp đỡ bạn bè và mạnh dạn lên tiếng khi chứng kiến hành vi bạo lực.

Bạo lực học đường không phải là vấn đề của riêng ai mà là trách nhiệm chung của tất cả mọi người. Khi mỗi học sinh biết yêu thương, mỗi thầy cô tận tâm và mỗi gia đình quan tâm đúng mức, trường học sẽ thực sự trở thành mái nhà thứ hai – nơi các em được học tập trong an toàn, hạnh phúc và trưởng thành trong tình người.

4. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Đọc lại bài viết, đối chiếu với yêu cầu của kiểu bài thuyết minh về một hiện tượng xã hội và dàn ý đã lập để chỉnh sửa, hoàn thiện:

- Bổ sung những diễn giải cụ thể, các cứ liệu liên quan đến hiện tượng cần thuyết minh nếu chưa thấy đầy đủ.

- Kiểm tra trật tự các ý, nếu thấy chưa thật hợp lí thì có thể thay đổi sắp xếp lại.

- Rà soát, phát hiện các lỗi về hình thức diễn đạt (chính tả, từ ngữ, ngữ pháp).

Bài giảng: Viết văn bản thuyết minh về một sự vật, hiện tượng trong đời sống xã hội - Cô Trang Thủy (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 11 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 51

• Thảo luận, tranh luận về một vấn đề trong đời sống

• Củng cố, mở rộng trang 59

• Thực hành đọc: Cây diêm cuối cùng

• Tri thức ngữ văn trang 64

• Nữ phóng viên đầu tiên

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 11 hay khác:

• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 11 Kết nối tri thức
• Giải lớp 11 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 11 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 11 Cánh diều (các môn học)

---