Lý thuyết Thành tựu chọn, tạo giống bằng lai hữu tính (Sinh 12 Cánh diều Bài 12)

Với tóm tắt lý thuyết Sinh 12 Bài 12: Thành tựu chọn, tạo giống bằng lai hữu tính hay nhất, ngắn gọn sẽ giúp học sinh lớp 12 nắm vững kiến thức trọng tâm, ôn luyện để học tốt môn Sinh học 12.

Lý thuyết Thành tựu chọn, tạo giống bằng lai hữu tính (Sinh 12 Cánh diều Bài 12)

TRẮC NGHIỆM ONLINE

- Lai hữu tính là quá trình tạo ra một cá thể mới kết hợp được vật chất di truyền từ hai cá thể thông qua sinh sản hữu tính.

- Lai hữu tính cho phép tạo ra số lượng rất lớn các biến dị tổ hợp – đây là nguyên liệu cho chọn, tạo giống cây trồng, vật nuôi.

- Lai hữu tính là phương pháp cơ bản được áp dụng trong chọn, tạo giống cây trồng, vật nuôi.

- Một số phép lai cơ bản thường được sử dụng như: giao phối gần (tự thụ phấn, giao phối cận huyết) nhằm tạo dòng thuần; lai thuận nghịch, lai xa,… hướng tới mục tiêu tạo ưu thế lai.

Lai hữu tính ở ngô

I. MỘT SỐ THÀNH TỰU CHỌN, TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG BẰNG LAI HỮU TÍNH

1. Thành tựu chọn, tạo giống cây lương thực, thực phẩm

- Giống lúa: LYP9, PR23, lúa Đài thơm 8, ST25, KC06-1,…

- Giống ngô VN116, TM181,…

- Giống đậu tương ĐT34,…

Giống lúa thơm ST25

2. Thành tựu chọn tạo giống cây công nghiệp

- Giống ca cao CCN 51,…

- Giống chè LDP1, LDP2, CNS 831,…

Giống ca cao CCN 51

II. MỘT SỐ THÀNH TỰU CHỌN, TẠO GIỐNG VẬT NUÔI BẰNG LAI HỮU TÍNH

- Do gặp phải nhiều khó khăn trong kĩ thuật nhân giống vô tính, lai hữu tính cũng là phương pháp chủ yếu được sử dụng trong chọn, tạo giống và nhân giống vật nuôi.

1. Thành tựu chọn, tạo giống gia súc

- Duy trì được các giống vật nuôi thuần chủng nhờ lai hữu tính. Ví dụ: duy trì giống lợn ỉ thuần chủng nhờ phép lai giữa các cá thể lợn ỉ thuần chủng đã có.

- Sử dụng các phép lai tạo ưu thế lai để tạo con giống thương phẩm có năng suất cao, chống bệnh tốt và mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho sản xuất. Ví dụ: Bò lai F₁ (BBB × lai Sind),… Trong công tác chọn, tạo giống gia súc, giống địa phương (thích nghi với điều kiện địa phương) thường được cho lai với giống ngoại nhập (có tính trạng tốt như sinh trưởng nhanh).

Sơ đồ tạo Bò lai F₁ (BBB × lai Sind) từ lai hữu tính

- Sử dụng phép lai trở lại để cải tiến tính trạng xấu của một giống. Ví dụ: Lai lợn Pietrain với lợn Large White, sau đó, con lai cho giao phối trở lại với lợn Pietrain qua 16 lần để tạo ra giống lợn ReHal sinh trưởng nhanh, tỉ lệ nạc cao và không mẫn cảm với stress vận chuyển.

- Sử dụng phép lai xa để tạo ra giống mới. Ví dụ: Con la được tạo ra khi lai giữa ngựa cái và lừa đực, có sức làm việc cao; lai giữa cáo bạc và cáo Bắc cực để tạo con lai có kích thước cơ thể lớn, phục vụ ngành công nghiệp da;…

Con la

2. Thành tựu chọn tạo giống gia cầm

- Giống gà NHLV5: Gà lai chọi F1​ có tỉ lệ nuôi sống cao, khối lượng cơ thể tốt.

- Giống gà lai F1​ (Hồ × Lương Phượng × Mía) có tỉ lệ sống cao, sinh trưởng nhanh, chất lượng thịt tốt.

- Vịt pha ngan: Kết quả phép lai xa giữa vịt và ngan, mang các đặc tính quý của cả hai loài.

Vịt pha ngan

3. Thành tựu chọn tạo giống thuỷ sản

- Cá chép V1: Sản phẩm của tổ hợp lai giữa cá chép Việt Nam, cá chép Hungary và cá chép Indonesia, có tỉ lệ sống và khả năng sinh trưởng vượt trội.

- Cá trê lai: Kết quả lai giữa hai loài Clarias gariepinus và C. batrachus, có ưu thế về khả năng sinh trưởng và tỉ lệ sống.

Cá trê lai

TRẮC NGHIỆM ONLINE

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Sinh học lớp 12 Cánh diều hay khác:

• Lý thuyết Sinh 12 Bài 11: Hệ gene, công nghệ gene và ứng dụng

• Lý thuyết Sinh 12 Bài 13: Di truyền học quần thể

• Lý thuyết Sinh 12 Bài 14: Di truyền học người

• Lý thuyết Sinh 12 Bài 15: Bằng chứng tiến hoá

• Lý thuyết Sinh 12 Bài 16: Quan niệm của Darwin về chọn lọc tự nhiên và hình thành loài

• Lý thuyết Sinh 12 Bài 17: Thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại (Phần 1)

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Giải sgk Sinh học 12 Cánh diều
• Giải Chuyên đề Sinh 12 Cánh diều
• Giải SBT Sinh học 12 Cánh diều
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)

---