(Siêu ngắn) Soạn bài Thuyết trình về nghệ thuật kể chuyện trong một tác phẩm truyện - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Thuyết trình về nghệ thuật kể chuyện trong một tác phẩm truyện trang 45, 46, 47 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 11 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 11 dễ dàng soạn văn 11.

(Siêu ngắn) Soạn bài Thuyết trình về nghệ thuật kể chuyện trong một tác phẩm truyện - Kết nối tri thức

* Yêu cầu

- Giới thiệu những thông tin cơ bản về tác phẩm truyện được chọn để thuyết trình.

- Nêu được các khía cạnh trong nghệ thuật kể chuyện của tác phẩm truyện.

- Trình bày được những phát hiện cá nhân về giá trị của tác phẩm, thu hút sự quan tâm của người nghe về tác phẩm được chọn để thuyết trình.

- Thể hiện được sự tôn trọng những cách cảm nhận, đánh giá đa dạng về một tác phẩm truyện.

1. Chuẩn bị nói

a) Lựa chọn đề tài

Đề tài của bài nói có thể được khai thác từ đề tài của bài viết ở trên.

b) Tìm ý và sắp xếp ý

Từ hệ thống luận điểm ở bài viết, lựa chọn những ý quan trọng nhất, thể hiện rõ quan điểm và phát hiện của bản thân cần được trình bày trong bài nói.

2. Thực hành nói

Bài nói gồm đủ ba phần, tập trung vào các nội dung sau:

- Mở đầu: Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm truyện sẽ thuyết trình. Cân lưu ý bắt đầu bài nói sao cho thu hút sự chú ý của người nghe, tránh việc thuyết trình giống như việc đọc lại bài viết.

- Triển khai: Trình bày lần lượt các thông tin trong bài viết theo hình thức tóm lược kết hợp nhịp nhàng với việc trình chiếu hay minh họa trực quan (nếu có). Người nói có thể kể lại ngắn gọn nhưng không hoàn toàn tiết lộ nội dung của truyện, nếu tác phẩm ấy chưa được nhiều người biết đến. Dựa vào các luận điểm đã xác định trong bố cục bài nói, thiết kế các slide sao cho thích hợp nếu người nói sử dụng phương tiện trình chiếu.

- Kết luận: Khái quát lại những điều cảm nhận cũng như đánh giá về tính nghệ thuật của tác phẩm mà mình chọn để giới thiệu. Có thể kết bài bằng những câu khuyến khích người nghe chia sẻ cảm nhận hay góc nhìn khác về tác phẩm.

Bài nói tham khảo

Kính thưa thầy cô và các bạn,

Hôm nay, em xin phép được trình bày bài thuyết trình với chủ đề: Phân tích nghệ thuật xây dựng tình huống truyện trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân.

Trước hết, em xin được giới thiệu đôi nét về tác giả và tác phẩm. Kim Lân là nhà văn gắn bó sâu nặng với đời sống nông thôn và người nông dân Việt Nam. Các sáng tác của ông thường hướng về những phận người nghèo khổ nhưng giàu tình cảm, giàu khát vọng sống. Truyện ngắn Vợ nhặt là một tác phẩm tiêu biểu, được viết về nạn đói khủng khiếp năm 1945. Thành công nổi bật của truyện trước hết nằm ở nghệ thuật xây dựng tình huống truyện độc đáo: tình huống “nhặt được vợ” giữa cảnh đói khát. Chính tình huống ấy đã làm nổi bật số phận con người, vẻ đẹp nhân tính và tư tưởng nhân đạo sâu sắc của nhà văn.

Tình huống truyện trong Vợ nhặt xoay quanh việc Tràng – một người đàn ông nghèo, xấu xí, sống bằng nghề đẩy xe bò thuê – lại có thể “nhặt” được vợ chỉ qua vài câu nói đùa và bốn bát bánh đúc. Cuộc hôn nhân diễn ra nhanh chóng, bất ngờ, không cưới xin, không sính lễ, không cả một lời hẹn ước nghiêm túc. Đặt trong bối cảnh nạn đói năm 1945, khi người chết như ngả rạ, khi không khí xóm ngụ cư nặng mùi tử khí, thì việc có vợ vốn là chuyện vui mừng, thiêng liêng lại trở thành một sự kiện éo le, nghịch lí. Chính sự nghịch lí ấy đã tạo nên một tình huống truyện vừa độc đáo vừa giàu sức gợi.

Trước hết, tình huống truyện giúp Kim Lân làm nổi bật số phận bi thảm của người nông dân trong nạn đói. Hôn nhân – một bước ngoặt lớn của đời người – bị rẻ rúng đến mức có thể “nhặt” được như một món đồ. Người đàn bà theo Tràng về làm vợ trong dáng vẻ tiều tụy, đói khát, gần như đánh mất cả lòng tự trọng. Không khí xóm làng u ám, tiếng quạ kêu, mùi gây của xác người, những bóng người đói lả đi trong chiều tàn… tất cả tạo nên bức tranh hiện thực vô cùng thảm khốc. Qua tình huống “nhặt vợ”, Kim Lân đã tố cáo một xã hội tàn nhẫn đã đẩy con người đến bước đường cùng, khiến hạnh phúc trở nên mong manh, rẻ rúng.

Không chỉ phản ánh hiện thực đau thương, tình huống truyện còn là phương tiện để nhà văn khám phá và ngợi ca vẻ đẹp nhân tính của con người. Trong hoàn cảnh đói khát cùng cực, Tràng vẫn cưu mang người đàn bà xa lạ, đưa thị về làm vợ bằng sự chân thành mộc mạc. Từ một anh chàng sống buông tuồng, Tràng bỗng thấy mình trưởng thành hơn, biết lo lắng cho mái ấm, có ý thức trách nhiệm với gia đình. Người vợ nhặt, từ chỗ chao chát, liều lĩnh, khi về làm dâu lại trở nên e dè, hiền thục, biết thu vén nhà cửa, nhóm lên hơi ấm gia đình. Đặc biệt, bà cụ Tứ – người mẹ nghèo – tuy đau xót trước cảnh con trai lấy vợ trong lúc đói kém nhưng vẫn mở lòng đón nhận con dâu bằng tình thương và sự bao dung. Trong bữa cơm ngày đói chỉ có cháo loãng và “chè khoán”, bà vẫn cố gieo vào lòng các con niềm hi vọng về tương lai. Tất cả những biến chuyển tâm lí ấy đều được khơi mở và phát triển từ tình huống truyện trung tâm.

Qua tình huống “nhặt vợ”, Kim Lân còn thể hiện rõ tư tưởng nhân đạo sâu sắc. Nhà văn không chỉ xót thương cho số phận con người mà còn đặt niềm tin vào sức sống mãnh liệt và khát vọng hạnh phúc của họ. Giữa cái đói và cái chết, con người vẫn hướng về sự sống, vẫn khao khát tổ ấm gia đình. Đặc biệt, hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng thấp thoáng ở cuối truyện đã mở ra một chân trời mới, gợi niềm hi vọng về con đường giải phóng, về tương lai tươi sáng hơn cho những con người khốn khổ. Như vậy, tình huống truyện không khép lại trong bi kịch mà mở ra ánh sáng của niềm tin.

Xét về nghệ thuật, Kim Lân đã xây dựng tình huống truyện hết sức tự nhiên nhưng giàu kịch tính. Ông lựa chọn một chi tiết đời thường – việc lấy vợ – đặt vào hoàn cảnh lịch sử đặc biệt, từ đó tạo ra sự đối lập gay gắt giữa đói khát và hạnh phúc. Tình huống này trở thành điểm nút chi phối toàn bộ diễn biến truyện, là cơ sở để nhà văn khắc họa tâm lí nhân vật, tổ chức các chi tiết và làm nổi bật chủ đề tác phẩm. Sự kết hợp hài hòa giữa hiện thực khốc liệt và ánh sáng nhân văn đã tạo nên sức lay động sâu xa cho truyện ngắn.

Có thể khẳng định, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện là một trong những thành công lớn của Vợ nhặt. Tình huống “nhặt được vợ” không chỉ phản ánh chân thực nạn đói năm 1945 mà còn làm nổi bật vẻ đẹp nhân tính và tấm lòng nhân đạo của Kim Lân. Qua đó, nhà văn gửi gắm niềm tin vào con người: dù trong hoàn cảnh tăm tối nhất, con người vẫn hướng về sự sống và hạnh phúc.

Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe bài trình bày của em. Rất mong nhận được sự góp ý để bài nói của em được hoàn thiện hơn. Em xin cảm ơn!

3. Trao đổi đánh giá

Người nói	Người nghe
- Trả lời những thắc mắc từ người nghe. - Thể hiện thái độ tiếp thu chân thành, cởi mở với những góp ý xác đáng, nghiêm túc. - Chia sẻ thêm một số điểm mình muốn làm rõ hơn, một số phát hiện khác về tính nghệ thuật của tác phẩm.	- Chia sẻ những điểm thấy hợp lí và hấp dẫn trong bài thuyết trình. - Nêu những điểm còn băn khoăn hoặc có đánh giá, cảm nhận về tác phẩm khác với người nói. - Có thể đặt thêm một số câu hỏi để người nói làm rõ hơn về những điều bạn tâm đắc ở tác phẩm.

Người nói và người nghe tham khảo bảng sau để tự đánh giá hay đánh giá về bài trình bày:

STT	Nội dung đánh giá	Kết quả
		Đạt	Chưa đạt
1	Giới thiệu các thông tin cần thiết về tác phẩm truyện được lựa chọn để thuyết trình (tác giả, hoàn cảnh ra đời, vị trí của tác phẩm trong sự nghiệp của nhà văn hay trong lịch sử văn học).
2	Chỉ ra và đánh giá được các phương diện làm nên tính nghệ thuật của tác phẩm truyện.
3	Biết phối hợp nhịp nhàng giữa phần nói và phần trình chiếu hay minh họa trực quan.
4	Có sự tương tác tốt với người nghe, thu hút được sự quan tâm của người nghe đối với tác phẩm.

Bài giảng: Thuyết trình về nghệ thuật kể chuyện trong một tác phẩm truyện - Cô Trang Thủy (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 11 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm truyện (Những đặc điểm trong cách kể của tác giả)

• Củng cố, mở rộng trang 48

• Thực hành đọc: Cải ơi

• Tri thức ngữ văn trang 54

• Nhớ đồng

• Tràng giang

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 11 hay khác:

• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 11 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn Chuyên đề Văn 11 Kết nối tri thức
• Giải lớp 11 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 11 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 11 Cánh diều (các môn học)

---